Tadeusz Olszewski: Różnice pomiędzy wersjami

'''Tadeusz Juliusz Olszewski''' ps. „Sępiński”, „Nurski”, „Wojtek” (ur. 12 kwietnia 1898 w [[Grójec|Grójcu]], zm. 16 września 1944 w [[Warszawa|Warszawie]]) – burmistrz [[Grójec|Grójca]] w latach 1934-1939 (ostatni przedwojenny burmistrz tego miasta), członek Polskiej Organizacji Wojskowej. Urzędnik Starostwa w Grójcu. W czasie powstania warszawskiego służył w Wojskowej Służbie Ochrony Powstania Obwodu V Mokotów w stopniu porucznika<ref name=":0">Bądź w stopniu kapitana AK, tu źródła nie są zgodne.</ref>. Brat [[Czesław Olszewski|Czesława Olszewskiego]], znanego fotografa architektury.

Urodził się 12 kwietnia 1898 roku w rodzinie urzędnika grójeckiego Starostwa Hilarego Olszewskiego. Jego matką była Władysława z Morchnierów. Młody Juliusz Tadeusz edukację rozpoczął w miejscowej szkole powszechnej i kontynuował ją w piotrkowskim Gimnazjum Męskim. To właśnie w tym okresie rozpoczęła się jego działalność w organizacjach niepodległościowych i skautingu.

Wybuch I wojny światowej (1914) zbiegł się ze śmiercią ojca Tadeusza, co zmusiło go do przerwania edukacji i podjęcia pracy w [[Grójec|Grójcu]]. Praca zawodowa nie przeszkodziła w kontynuowaniu konspiracji.

Mając zaledwie 16 lat, brał udział w współtworzeniu Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) na terenie Grójca. Pełnił nawet funkcję jej komendanta. Szkolił żołnierzy, woził meldunki, tworzył sieć placówek. Za działalność w POW w październiku 1917 roku trafił do Cytadeli Warszawskiej, gdzie był więziony przez ponad dwa miesiące. Po opuszczeniu twierdzy nie zaprzestał walki o niepodległość. Uczestniczył w akcjach dywersyjnych, a po zakończeniu działań wojennych rozbrajał Niemców. Niedługo jednak cieszył się pokojem, bo w 1920 roku musiał stawić czoła kolejnemu wrogowi i bronić ziem polskich przed bolszewikami jako żołnierz 36 Pułku Piechoty. Odniósł rany i był kontuzjowany. Do domu wrócił dopiero w 1921 po zakończeniu wojny.

W okresie międzywojennym Olszewski parał się różnymi zajęciami, pracując w wielu firmach. Zatrudniony był m.in. w zrzeszeniu Kooperatyw Warszawskich, w Urzędzie Skarbowym Podatków i Opłat Skarbowych w Grójcu, w Urzędzie Miasta czy też w Państwowej Hurtowni Wódek.

W roku 1930 ożenił się z Haliną Łoza-Łozińską primo voto Filipowiczową. Małżeństwo nie doczekało się potomstwa. W Grójcu mieszkali przy ulicy Piłsudskiego, a potem Lewiczyńskiej. ??? "Mieszkał w nieistniejącym obecnie domu przy ul. Starostwo 8 w Grójcu, na jego miejscu obecnie stoi blok mieszkalny.">?

29 października 1934 roku Tadeusz Olszewski został wybrany na [[Burmistrzowie Grójca|burmistrza Grójca]], kadencję sprawował do rozpoczęcia II wojny światowej. Okres rządów Olszewskiego to przede wszystkim czas dynamicznych i epokowych wręcz przemian w naszym mieście.  

W trakcie jego kadencji doszło m.in. do elektryfikacji Grójca i okolicznych wsi, dzięki doprowadzeniu linii wysokiego napięcia z Pruszkowa, co pozwoliło na likwidację przestarzałej i niewydolnej elektrowni lokalnej. Wyremontowano także [[Ratusz w Grójcu|ratusz]], wybudowano ośrodek zdrowia oraz łaźnię miejską i zmodernizowano kilka ważnych ulic.  

Burmistrz Olszewski popierał prywatne inicjatywy budowy, lub remontów domów w mieście ułatwiając im zdobycie kredytów dzięki zgodzie nowo powstałego Komitetu Rozbudowy Miasta. Planował także przeniesienie w inne miejsce aresztu usytuowanego dość nieszczęśliwie w pobliżu kościoła i szkoły.

Kasa miejska nie była zbyt obfita. Jednak dzięki zaangażowaniu społecznemu udało się zmienić wygląd miasta. Ulice (nazwy współczesne) Poświętne, Armii Krajowej i Mogielnicka dostały nowe nawierzchnie. wybrukowano również ul. Lewiczyńską i Laskową, Wybudowano nową siedzibę ośrodka zdrowia przy ulicy Kościelnej i łaźnię miejską, wyremontowano Ratusz Miejski. Miasto pomagało remontować kamienice prywatne. Z kasy miejskiej w 1937 roku wyasygnowano fundusze na zakup działki pod budowę obecnego [[Liceum Ogólnokształcące im. Piotra Skargi w Grójcu|Liceum Ogólnokształcącego w Grójcu]]. Dodatkowa suma pieniędzy zebrana przez komitet społeczny i ówczesny Samorząd Powiatowy pozwoliła wybudować budynek szkoły do II piętra. Niestety wybuch wojny spowodował, że rozwój miasta - w tym budowa szkoły - został na wiele lat wstrzymany.

Jako tytan pracy, potrafił pogodzić obowiązki włodarza miasta z pracą na rzecz patriotycznego wychowania grójeckiej młodzieży i propagowania przysposobienia wojskowego, czy zdrowego trybu życia. Na otwartej z jego inicjatywy strzelnicy broni małokalibrowej wielokrotnie pełnił funkcję instruktora strzelectwa. Sporty drużynowe: siatkówkę, piłkę nożną i koszykówkę młodzi Grójczanie uprawiali w sekcji sportowej „Legion”. To także była inicjatywa burmistrza.

Pracę samorządową przerwał wybuch II wojny światowej.  

Burmistrz Grójca był czynnym uczestnikiem walk wrześniowych i po klęsce wrócił do domu. Natychmiast podjął działalność konspiracyjną biorąc udział w spotkaniu na którym powołano do życia zalążki grójeckiej Służby Zwycięstwu Polski. Był to początek późniejszego [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwodu AK Grójec-Głuszec]].

Olszewski, w obawie przed aresztowaniem, udał się do Warszawy. Tam nawiązał kontakt z Armią Krajową i przyjął pseudonim „Wojtek Nurski”. Walczył w powstaniu warszawskim w V Obwodzie (Mokotów) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - WSOP (Wojskowa Służba Ochrony Powstania) w stopniu porucznika<ref name=":0" />. Dowodzone przez niego oddziały walczyły na Mokotowie w rejonie ulic Puławskiej, Malczewskiego i Krasickiego.  

Tadeusz Juliusz Olszewski zginął 16 września 1944 r. w Warszawie pod gruzami kamienicy przy ul. Puławskiej 128 w trakcie bombardowania Mokotowa przez Niemców.

16 września 2019 przy udziale Wojska Polskiego, z pełnym ceremoniałem, odbyło się uroczyste odsłonięcie grobu Tadeusza Olszewskiego na „starym” cmentarzu w Grójcu po uprzedniej gruntownej renowacji zaniedbanego grobowca.  

Inicjatorem przedsięwzięcia jest burmistrz Dariusz Gwiazda, który już w 2017 roku, gdy pełnił jeszcze funkcję radnego miasta Grójca, apelował o odrestaurowanie grobu, wówczas bezskutecznie. Dzięki wsparciu księdza Zbigniewa Stefaniaka, proboszcza [[Kościół św. Mikołaja Biskupa w Grójcu|parafii pw. Św. Mikołaja w Grójcu]], oraz zakładu kamieniarsko-betoniarskiego Miet-Mar udało się wreszcie zrealizować ten plan po wcześniejszym uzyskaniu zgody na przeprowadzenie prac od profesora Andrzeja Olszewskiego, bratanka śp. Tadeusza Olszewskiego.