Marceli Ciemniewski

Marceli Melchior Baltazar Ciemniewski (ur. 3 stycznia 1862 w Warszawie, zm. 28 marca 1927 w Warce) – ksiądz rzymskokatolicki, publicysta, regionalista, społecznik. Twórca pierwszej monografii o Warce pt. Dzieje Miasta Warki (1924), wydawca i rektor pierwszej wareckiej gazety lokalnej „Gawędy Wieczorne”.

Życiorys

Marceli Ciemniewski urodził się 3 stycznia 1862 r. w Warszawie w rodzinie szlacheckiej herbu Prawdzic, jako syn Eugeniusza, historyka oraz nauczyciela języków obcych i Honoraty z Janczewskich – stąd podstawową naukę otrzymał w domu rodzinnym. Po ukończeniu szóstej klasy wstąpił do rzymskokatolickiego seminarium duchownego, święcenia kapłańskie otrzymał w 1884. Posługę duszpasterską rozpoczął w zakładzie poprawczym dla nieletnich przestępców w Studzieńcu k. Mszczonowa, gdzie przez jedenaście lat był kapelanem i nauczycielem religii.

4 lutego 1897 r. został proboszczem w Warce. W czasie pracy duszpasterskiej otrzymał godności duchowne: tytularnego kanonika Warszawskiej Kapituły Metropolitalnej (prałata – 1907) i asesora w Kolegium Rzymskokatolickim w Petersburgu (1910-1913). Był inicjatorem wielu przedsięwzięć, m.in.: odrestaurowania kościoła pw. św. Mikołaja Biskupa w Warce (1907), założenia Komitetu Opieki nad Rodzinami Żołnierzy I Wojny Światowej, biblioteki (1913). Z jego inicjatywy i pod jego nadzorem w latach 1913-1927 działało przedszkole (ochronka) w budynku poklasztornym. Był organizatorem pięcioletniego progimnazjum, gdzie wykładał łacinę, grekę i etykę. Był również inicjatorem powstania w 1924 r. szkoły zawodowej, która mieściła się przy ul. Franciszkańskiej w Warce.

Obowiązki proboszcza w Warce łączył z pracą społeczną i pisaniem. Współpracował m.in. z „Przeglądem Katolickim”, gdzie dał się poznać jako orędownik wychodzenia do ludzi oraz przeciwnik modernizmu i ruchu socjalistycznego. Pod koniec życia (w latach 1924–1926) wydawał, redagował i zapełniał artykułami pierwszą gazetę lokalną „Gawędy Wieczorne”. Opracował pierwszą monografię o Warce pt. Dzieje Miasta Warki (1924) oraz rozprawę pt. Kiedy nastąpi Koniec Świata. Rzecz osnuta na Piśmie Świętem i podaniu. (1906).

W publikowanych pracach propagował prowadzenie dialogu z wiernymi, występował przeciwko ruchom socjalistycznym, żywił niechęć do społeczności żydowskiej, polemizował z publicystami krytykującymi Kościół, postulował wykorzystanie w pracy duszpasterskiej psychologii i socjologii, propagował ideał uczciwej pracy, moralnego, bogobojnego życia.

Ksiądz Marceli Ciemniewski zmarł 28 marca 1927 r. w Warce i został pochowany na miejscowym cmentarzu.

Jako człowiek bardzo zaangażowany w życie religijne i społeczne przyczynił się do rozwoju nauki i oświaty, a jego badania historyczne służą kolejnym pokoleniom w poznawaniu przeszłości miasta i regionu.

Bibliografia

• Remigiusz Matyjas, Ciemniewski Marceli, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt pierwszy, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1993, s. 20–21 - na podstawie źródeł:
• Archiwum parafii rzymskokatolickiej św. Mikołaja w Warce;
• Liber Mortuorum. Kanonicy i prałaci Kapituły Warszawskiej zmarli w latach 1913-1938. Opracowanie ks. Witold Malej, „Wiadomości Archidiecezjalne Warszawskie” 1959, z. 10, s. 598-599.