Admin o 19:58, 18 sty 2025

2025-01-18T19:58:13Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:58, 18 sty 2025
Linia 1:		Linia 1:
	'''Zygmunt ~~Ledochówski~~''' (ur. 13 października 1898 w [[Warka\|Warce]], zm. 15 września 1965 r. w Gdańsku) – biochemik, profesor Politechniki Gdańskiej.		'''Zygmunt Ledóchowski''' (ur. 13 października 1898 w [[Warka\|Warce]], zm. 15 września 1965 r. w Gdańsku) – biochemik, profesor Politechniki Gdańskiej.

	== Życiorys ==		== Życiorys ==
Linia 24:		Linia 24:
	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==

	* [[Zdzisław Szeląg]], ''~~Ledochówski~~ Zygmunt'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2000, s. 36-39 – na podstawie źródeł:		* [[Zdzisław Szeląg]], ''Ledóchowski Zygmunt'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2000, s. 36-39 – na podstawie źródeł:
	* „Sprawozdania Towarzystwa Naukowego w Toruniu” R. VII: 1953, s. 54-55 (spis prac Ledochówskiego);		* „Sprawozdania Towarzystwa Naukowego w Toruniu” R. VII: 1953, s. 54-55 (spis prac Ledochówskiego);
	* ''Politechnika Gdańska 1945-1970. Księga pamiątkowa'', Gdańsk 1970, s. 215-216;		* ''Politechnika Gdańska 1945-1970. Księga pamiątkowa'', Gdańsk 1970, s. 215-216;

Admin: Admin przeniósł stronę Zygmunt Ledochówski na Zygmunt Ledóchowski, bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem: Błędna pisownia tytułu

2025-01-18T19:57:32Z

Admin przeniósł stronę Zygmunt Ledochówski na Zygmunt Ledóchowski, bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem: Błędna pisownia tytułu

← poprzednia wersja	Wersja z 21:57, 18 sty 2025
(Brak różnic)

Admin: Utworzono nową stronę "'''Zygmunt Ledochówski''' (ur. 13 października 1898 w Warce, zm. 15 września 1965 r. w Gdańsku) – biochemik, profesor Politechniki Gdańskiej. == Życiorys == Urodził się w wielodzietnej rodzinie (dziewięcioro rodzeństwa) 13 października 1898 w Warce, jako syn felczera, Karola (1852–1918) i Heleny z Wójcickich (1862–1939). Naukę elementarną pobierał na kompletach prywatnych prowadzonych w Warce przez Marię Ropelewską. Do g…"

2025-01-18T12:31:51Z

Utworzono nową stronę "'''Zygmunt Ledochówski''' (ur. 13 października 1898 w Warce, zm. 15 września 1965 r. w Gdańsku) – biochemik, profesor Politechniki Gdańskiej. == Życiorys == Urodził się w wielodzietnej rodzinie (dziewięcioro rodzeństwa) 13 października 1898 w Warce, jako syn felczera, Karola (1852–1918) i Heleny z Wójcickich (1862–1939). Naukę elementarną pobierał na kompletach prywatnych prowadzonych w Warce przez Marię Ropelewską. Do g…"

Nowa strona

'''Zygmunt Ledochówski''' (ur. 13 października 1898 w [[Warka|Warce]], zm. 15 września 1965 r. w Gdańsku) – biochemik, profesor Politechniki Gdańskiej.

== Życiorys ==
Urodził się w wielodzietnej rodzinie (dziewięcioro rodzeństwa) 13 października 1898 w [[Warka|Warce]], jako syn felczera, Karola (1852–1918) i Heleny z Wójcickich (1862–1939). Naukę elementarną pobierał na kompletach prywatnych prowadzonych w Warce przez Marię Ropelewską.

Do gimnazjum początkowo uczęszczał w Gostyninie, następnie w [[Warszawa|Warszawie]] (gimnazjum Jana Zamojskiego), które ukończył, po rocznej przerwie spowodowanej działaniami wojennymi. Od roku 1918 do 1928 pracował jako nauczyciel szkół powszechnych i kursów dla dorosłych w Warszawie i w województwie warszawskim, m.in. w [[Laski|Laskach]] koło [[Warka|Warki]]. Od 1921 pracę zarobkową łączył ze studiowaniem chemii na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1929–1934 pracował jako chemik w Państwowym Zakładzie Higieny w Warszawie i przygotowywał dysertację doktorską pt. ''Studia w dziedzinie związków organicznych złota'', którą obronił w 1932. Od 1934 do września 1939 r. pracował w Okręgowej Izbie Kontroli Państwowej przy kontroli przemysłowych zakładów chemicznych.

Podczas okupacji hitlerowskiej był asystentem w Państwowym Zakładzie Higieny w Warszawie oraz aktywnie uczestniczył w konspiracyjnej działalności [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]], m.in. w podziemnej produkcji materiałów wybuchowych.

W latach 1945–1947 kierował Działem Chemii w Zakładzie Higieny oraz prowadził wykłady z chemii ogólnej na Wydziale Lekarskim i Stomatologii Uniwersytetu Łódzkiego. Od 1947 do końca życia pracował w Politechnice Gdańskiej, najpierw jako docent, potem profesor nadzwyczajny, kierownik Katedry Technologii Środków Leczniczych. W 1963 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego technologii środków leczniczych. Do jego licznych zasług należy zorganizowanie Katedry Organopreparatów i Chemii Peptydów. W 1965 objął funkcję Dziekana Wydziału Chemicznego, którą sprawował do końca życia. Równocześnie, w Instytucie Chemii Organicznej Polskiej Akademii Nauk kierował pracownią związków heteroorganicznych oraz pracownią chemioterapii przeciwnowotworowej.

Początkowo naukowe zainteresowania koncentrował wokół chemioterapii i poszukiwania środków przeciwgruźliczych. W latach 1955–1959 wyniki swych badań prezentował na sesjach naukowych organizowanych przez Politechnikę Gdańską oraz w periodykach naukowych. Od 1954 zajmował się problematyką leczenia nowotworów. Zespół katedry kierowany przez Ledochówskiego zgłosił do produkcji przemysłowej, np. w 1956 – pronestyl (lek nasercowy), w 1960 – fenactil i dominal (leki psychotropowe), ledakryn od nazwiska prof. Ledóchowskiego (znany zagranicą jako nitrakrypina). Rezultaty swych badań przedstawiał na zjazdach Polskiego Towarzystwa Chemicznego w Warszawie (1959) i Łodzi (1964), na VIII Międzynarodowym Kongresie Przeciwrakowym w Moskwie (1963), na sesji Biologii Nowotworów PAN we Wrocławiu (1965).

Dorobek naukowy Ledóchowskiego obejmuje ok. 100 prac, w tym wiele skryptów i podręczników, np. ''Zarys chemii analitycznej'' (1946), ''Zarys chemii nieorganicznej'' (1946), ''Proste cukry'' (1947, 1952), ''Zarys chemii organicznej'' (1948), ''Podręcznik chemii fizjologicznej'' (z S. Przełęskim, 1947, 1950), ''Chemia organiczna dla studentów medycyny i stomatologii'' (z Józefem Skarżyńskim, 1947, 1949, 1952), ''Preparatyka organiczna'' (1954). Opublikował też dwie monografie: ''Chemia w służbie człowieka'' (1950), ''Sympozjum o niektórych lekach syntetycznych'' (1956). Ponadto szereg prac ogłosił w pismach polskich („Biuletyn Polskiej Akademii Nauk”, „Zeszyty Naukowe Politechniki Gdańskiej”, „Roczniki Chemii” (1958–1963), „Przemysł Chemiczny”, „Patologia Polska”, „Archiwum Immunologii i Terapii Doświadczalnej”, „Nowotwory”) oraz w zagranicznych: „Biological Section of the Work Ball of Polish Medic, Science and History” (Chicago), „Sciences Chemiques” (1960, 1961), „Biuletin de l'Académie Polonaise de Sciences – Serie des Sciences Chemiques” (1960, 1961), „International Cancer Congress” (1962), „Acta Unionis Internationales countra Cancerum” (Louvin 1964), „Nature”.

Ledóchowski był czynnym, aktywnym członkiem i przewodniczącym wielu towarzystw naukowych, np.: Gdańskiego Towarzystwa Naukowego, Toruńskiego Towarzystwa Naukowego, Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika, Komitetu Chemii i Technologii Organicznej PAN, Polskiego Towarzystwa Chemicznego (przewodniczący), członkiem Rady Naukowej Instytutu Farmaceutycznego i Instytutu Antybiotyków. W latach 1952–1954 wchodził w skład redakcji pisma „Wiadomości Chemiczne”.

Za udział w walce o niepodległość, aktywność społeczną i naukową odznaczony został licznymi orderami, odznakami i medalami: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Dziesięciolecia, Dyplomem Światowej Rady Pokoju, Dyplomem Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu.

Żonaty był z polonistką, dr Jadwigą z Kobylińskich (1896–1986), m.in. współautorką (z Marią Froelichową) podręcznika ''Ćwiczenia w pisaniu dla klasy II szkoły podstawowej'' (Warszawa 1947), wicedyrektorem VI Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku.

Zmarł bezpotomnie 15 września 1965 r. w Gdańsku i zgodnie ze swoją wolą pochowany został w rodzinnym grobowcu, na [[Stary Cmentarz Parafii pod wezwaniem Matki Bożej Szkaplerznej w Warce|cmentarzu w Warce]].

== Bibliografia ==

* [[Zdzisław Szeląg]], ''Ledochówski Zygmunt'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2000, s. 36-39 – na podstawie źródeł:
* „Sprawozdania Towarzystwa Naukowego w Toruniu” R. VII: 1953, s. 54-55 (spis prac Ledochówskiego);
* ''Politechnika Gdańska 1945-1970. Księga pamiątkowa'', Gdańsk 1970, s. 215-216;
* Kazimierz Sarnecki, ''Ledóchowski Zygmunt'', w: ''Polski Słownik Biograficzny'', t. 16: 1971, s. 637-638;
* Jadwiga Ledóchowska, ''Wspomnienia o prof. dr Zygmuncie Ledóchowskim'', [w:] ''Dzieje Warki 1321–1971. Studia i materiały''. Praca zbiorowa, Warszawa 1975, s. 172-174;
* Czesław T. Zwolski, ''Zygmunt Ledóchowski (1898–1965)'', [w:] ''Znani i nieznani Ziemi Radomskiej'' (Praca zbiorowa pod redakcją Czesława T. Zwolskiego), Radom 1980, s. 121-123;
* Marek Andrzejewski, ''Ledóchowski Zygmunt'', [w:] ''Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego'', t. 3 pod red. Zbigniewa Nowaka, Gdańsk 1997, s. 39;
* [Nekrolog], „Życie Warszawy” 1965, nr 224;
* „Dziennik Bałtycki” 1965, nr 220, s. 2, nr 221, s. 2.

[[Kategoria:Naukowcy]]
{{DEFAULTSORT:Ledochówski, Zygmunt}}

Zygmunt Ledóchowski - Historia wersji

Admin o 19:58, 18 sty 2025

Admin: Admin przeniósł stronę Zygmunt Ledochówski na Zygmunt Ledóchowski, bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem: Błędna pisownia tytułu