Admin: Utworzono nową stronę "'''Wanda Jadwiga Godlewska''' (ur. 24 września 1898 w Grójcu, zm. 13 maja 1953 we Wrexham, Walia) – adwokat, działaczka społeczno-polityczna i niepodległościowa, nazwisko okupacyjne Maria Malewska, ps. „Wir”. == Biografia == Urodziła się 24 września 1898 w Grójcu, w rodzinie rzemieślnika Michała Leżańskiego i Marii z Konarskich. Szkołę średnią ukończyła w Warszawie. Była członkiem Polska Organizacj…"

2024-07-08T21:25:18Z

Utworzono nową stronę "'''Wanda Jadwiga Godlewska''' (ur. 24 września 1898 w Grójcu, zm. 13 maja 1953 we Wrexham, Walia) – adwokat, działaczka społeczno-polityczna i niepodległościowa, nazwisko okupacyjne Maria Malewska, ps. „Wir”. == Biografia == Urodziła się 24 września 1898 w Grójcu, w rodzinie rzemieślnika Michała Leżańskiego i Marii z Konarskich. Szkołę średnią ukończyła w Warszawie. Była członkiem Polska Organizacj…"

Nowa strona

'''Wanda Jadwiga Godlewska''' (ur. 24 września 1898 w [[Grójec|Grójcu]], zm. 13 maja 1953 we Wrexham, Walia) – adwokat, działaczka społeczno-polityczna i niepodległościowa, nazwisko okupacyjne Maria Malewska, ps. „Wir”.

== Biografia ==
Urodziła się 24 września 1898 w [[Grójec|Grójcu]], w rodzinie rzemieślnika Michała Leżańskiego i Marii z Konarskich. Szkołę średnią ukończyła w [[Warszawa|Warszawie]]. Była członkiem [[Polska Organizacja Wojskowa|Polskiej Organizacji Wojskowej]], w latach 1917–1918 w Grójeckiem kolportowała pisma niepodległościowe. W czasie studiowania filozofii (1919–1920) na UW była członkiem Akademickiej Ligi Obrony Państwa. W 1920 wyjeżdżała w rejon Białegostoku i Baranowicz i tam na froncie polsko-bolszewickim prowadziła działalność propagandowo-kolportażową. W latach 1924–1928 studiowała na UW prawo. Po odbyciu aplikacji otworzyła w [[Grójec|Grójcu]] kancelarię adwokacką. W latach 1933–1939 była członkiem: Komitetu Budowy Pomnika ks. Piotra Skargi w Grójcu, Powiatowego Komitetu Oświaty Pozaszkolnej (od 30 listopada 1933), Powiatowego Komitetu Zbiórki na Fundusz Szkoły Polskiej Zagranicą (1934), wiceprzewodniczącą, potem przewodniczącą (od września 1933) Zarządu Powiatowego [[Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet|Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet]].

W październiku 1939 nawiązała kontakt z Komendą Okręgu Warszawskiego Służbę Zwycięstwu Polski; zaprzysiężona została przez Stefanię Frołowiczową („Ewa”) i upoważniona do tworzenia w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]] konspiracyjnej struktury Służby Zwycięstwu Polski, a od stycznia 1940 [[Armia Krajowa|Związku Walki Zbrojnej]]. Działalność tę ułatwiała jej znajomość wielu osób, które przed 1939 r. uczestniczyły w lokalnym życiu społeczno-politycznym, oświatowym i gospodarczym. Odegrała ogromną rolę w tworzeniu i rozwoju [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]] w Grójeckiem. Z jej inicjatywy powołano w [[Grójec|Grójcu]] zalążek Komendy Obwodu Służby Zwycięstwu Polski. Od 28 października do listopada 1940 pełniła funkcję zastępcy Komendanta Obwodu, kierownika referatu organizacyjno-personalnego (styczeń 1941), kierownika referatu łączności zewnętrznej (od maja do połowy 1941). Kierowała [[Biuro Informacji i Propagandy|Biurem Informacji i Propagandy]] (od jesieni 1940 do 23 października 1943), przewodniczyła [[Komisja Sądząca|Komisji Sądzącej]]. Do końca 1942 prowadziła Kasę Obwodu. Była inspiratorką wydawania „Biuletynu Informacyjnego” (październik 1939–jesień 1940), a potem tygodnika „[[Dzwon Polski]]” (od jesieni 1940), którego była współredaktorką, a ponadto sprawowała nadzór nad jego zawartością ideową. W latach 1940–1943 organizowała wysyłanie i sama wysyłała paczki i listy do obozów jenieckich i koncentracyjnych.

W jej mieszkaniu przy ul. Starostwo 1 odbywały się m.in. niektóre tajne narady i odprawy [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Komendy Obwodu AK]], a także 21 czerwca 1943 tajna matura. 29 października 1943 zagrożona aresztowaniem opuściła [[Grójec]] i wyjechała do Warszawy. Tam pozostawała do dyspozycji Biura Informacji i Propagandy Obszaru Warszawskiego. Od 2 sierpnia do 4 października 1944 pracowała w oddziale propagandy przy sztabie płk. Franciszka Pfeifera („Radwan”); 1 października 1944 mianowana została porucznikiem czasu wojny [[Wojskowa Służba Kobiet|Wojskowej Służby Kobiet]].

Po kapitulacji powstania opuściła [[Warszawa|Warszawę]] (4 października 1944) i powróciła do [[Grójec|Grójca]], tu opiekowała się rodzinami aresztowanych i poległych akowców. W 1945 otworzyła kancelarię adwokacką. Zagrożona aresztowaniem w styczniu 1947 opuściła kraj, 5 września dotarła do Wielkiej Brytanii i tu połączyła się z mężem.

Była odznaczona: za udział w wojnie 1920 r. - Medalem Niepodległości, za pracę społeczną - Srebrnym Krzyżem Zasługi, za udział w konspiracji antyhitlerowskiej - Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami (15 sierpnia 1944).

W 1922 wyszła za mąż za mierniczego Klemensa Godlewskiego. Zmarła bezdzietnie 13 maja 1953 we Wrexham (Walia); pochowana została na miejscowym cmentarzu.

== Bibliografia ==

* [[Zdzisław Szeląg]], ''Godlewska Wanda'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt drugi'', Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1994, s. 28–30 - na podstawie źródeł:
* Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Komenda Obszaru Warszawskiego, sygn. 203 X 2 (Tu rozkaz personalny, poz. 15);
* Biblioteka Narodowa w Warszawie – Dokumenty Życia Społecznego, Grójec;
* W. Kozłowska, ''Jak pracuje Oddział Grójecki ZPOK'', „Echo Grójca” 1934, nr 1, s. 8;
* [[Henryk Świderski]], ''Armia Krajowa w Obwodzie Grójec – „Głuszec”'', Warszawa 1993, s. 36, 61, 62, 76, 81-82, 87-91, 100, 135, 164-167, 213-215, 221, 235, 247-248, 252, 271, 285.

[[Kategoria:Wojskowi]]
{{DEFAULTSORT:Godlewska, Wanda}}

Wanda Godlewska - Historia wersji