Admin: Utworzono nową stronę "'''Teresa Stefania Lipińska''' (ur. 8 marca 1932 w Mogielnicy, zm. 25 sierpnia 1975 w Wałbrzychu) – aktorka teatrów lalek. == Życiorys == Urodziła się 8 marca 1932 w Mogielnicy, jako córka nauczyciela, Mariana Ładysława Ścisłowskiego i Gabrieli Józefy z Ziomeckich. Do 1938 mieszkała z rodzicami w Warszawie, potem rodzina wyjechała do Choroszczy (województwo podlaskie), gdzie Teresa Lipińska zaczęła ucz…"

2025-01-18T19:54:33Z

Utworzono nową stronę "'''Teresa Stefania Lipińska''' (ur. 8 marca 1932 w Mogielnicy, zm. 25 sierpnia 1975 w Wałbrzychu) – aktorka teatrów lalek. == Życiorys == Urodziła się 8 marca 1932 w Mogielnicy, jako córka nauczyciela, Mariana Ładysława Ścisłowskiego i Gabrieli Józefy z Ziomeckich. Do 1938 mieszkała z rodzicami w Warszawie, potem rodzina wyjechała do Choroszczy (województwo podlaskie), gdzie Teresa Lipińska zaczęła ucz…"

Nowa strona

'''Teresa Stefania Lipińska''' (ur. 8 marca 1932 w [[Mogielnica|Mogielnicy]], zm. 25 sierpnia 1975 w Wałbrzychu) – aktorka teatrów lalek.

== Życiorys ==
Urodziła się 8 marca 1932 w [[Mogielnica|Mogielnicy]], jako córka nauczyciela, Mariana Ładysława Ścisłowskiego i Gabrieli Józefy z Ziomeckich. Do 1938 mieszkała z rodzicami w [[Warszawa|Warszawie]], potem rodzina wyjechała do Choroszczy (województwo podlaskie), gdzie Teresa Lipińska zaczęła uczęszczać do I klasy Publicznej Szkoły Powszechnej. W latach okupacji 1939–1944 uczyła się prywatnie. Po ukończeniu szkoły powszechnej w 1945 wyjechała z rodzicami do Białegostoku. Tu w roku szkolnym 1946/1947 i 1947/1948 uczęszczała do Państwowego Liceum Pedagogicznego, którego nie ukończyła. Śmierć ojca zmusiła ją do podjęcia pracy. Dalszą naukę kontynuowała w Wieczorowym Liceum Administracyjno-Gospodarczym II stopnia (1948/1949). W 1949 ukończyła I klasę i w tym samym roku wyszła za mąż za Edwarda Pieckę.

W latach 1948–1952 pracowała w różnych instytucjach jako urzędniczka, a następnie jako kierowniczka finansów w Centrostalu w Białymstoku (1952–1953), od 1 września (?) 1955 do 29 lutego 1956 jako aktorka w Państwowym Teatrze Lalek „Świerszcz”. Po rozwodzie i ponownym wyjściu za mąż za aktora lalkarza, Wiesława Lipińskiego (ślub w 1955), oboje (od 1 marca 1956) podjęli pracę w Państwowym Teatrze Lalek „Banialuka” w Bielsku Białej. 15 października 1956 Lipińska przed Państwową Komisją Egzaminacyjną w Krakowie złożyła eksternistyczny egzamin aktora lalkarza. W Państwowym Teatrze Lalek „Banialuka” pracowała 11 lat, do 31 sierpnia 1967. Od 1 września 1967 do 24 lutego 1973 występowała w Państwowym Teatrze Lalek w Wałbrzychu, potem przeszła na rentę inwalidzką.

W teatrach obsadzana była głównie w rolach wiodących, m.in. charakterystycznych. Recenzenci dość zgodnie wyrażali uznanie dla jej głosu, aparycji, kunsztu aktorskiego, inwencji. Grała np. role:

* Narratora (Anna Świrszczyńska, ''Biedulka'', premiera 26 grudnia 1964);
* słowo wstępne (Jerzy Koliba, ''Złoto króla Megamona'', premiera 4 marca 1962);
* Krowy Kunegundy (Alina i Jerzy Afanasjewowie, ''Czarodziejski młyn'', premiera 23 maja 1965);
* Sołochy i Carycy (''Trzewiczki carycy'');
* Furii (Wiliam Thackeray, ''Pierścień i róża'');
* Wasylisy Niestrudzonej (bajka rosyjska ''Klonowi bracia'', premiera 20 grudnia 1966);
* Misia (Jan Witkowski, ''Tymoteusz i łobuziaki'', premiera 1968);
* Myszki Rozalii (M. Astrachań i E. Żuchowskaja, ''Pierwsza przygoda Pifa'', premiera 1968);
* Matki (Jan Ośnica, ''Jak słońce o zachodzie wschodziło'', premiera 1969);
* Amfisę (Samuel Marszak, ''Żołnierz i bieda'', premiera 1971).

Wystąpiła też w bajce ''Flisak i Przydróżka'' Hanny Januszewskiej (premiera 1969) oraz w sztuce Jana Wilkowskiego ''Zwyrtałowa muzyka''.

Pracę zawodową Lipińska łączyła z aktywną działalnością społeczną, np. w Bielsku-Białej uczestniczyła w pracach Koła Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu – Związku Artystów Scen Polskich (SPATiF-ZASP). Brała czynny udział w udzielaniu pomocy i rady zespołom amatorskim. Współpracowała z „Kabaretem Wagantów” przy Klubie Komitetu Powiatowego Związku Młodzieży Socjalistycznej w Bielsku Białej. Wystąpiła w programie ''Oskarżeni'' według tekstów Agnieszki Osieckiej i Andrzeja Jareckiego z muzyką Jarosława Abramowa (premiera 25 maja 1965).

W uznaniu osiągnięć w pracy zawodowej i społecznej wyróżniono ją złotą odznaką „Zasłużony dla Rozwoju Województwa Katowickiego” (1966). Nagrody otrzymała: za występy aktorskie na Festiwalu w Opolu (1964), na I Ogólnopolskim Konkursie Aktora Lalkowego w Warszawie (1966), za wykonanie i opracowanie muzyczne (wspólnie z Wiesławem Lipińskim) ''W podróży'' Sławomira Mrożka (1966) oraz za udział w występie Kabaretu Aktorów (1964).

Zmarła 25 sierpnia 1975 w Wałbrzychu i pochowana została na cmentarzu parafialnym p.w. św. Rocha w Białymstoku. Pozostawiła syna, Lesława Piecka (aktor Teatru Lalek w Białymstoku).

== Bibliografia ==

* [[Zdzisław Szeląg]], ''Lipińska Teresa Stefania'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt ósmy'', [[Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Oddział w Grójcu|Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu]], 1999, s. 41-43 – na podstawie źródeł:
* Kwerenda archiwalna przeprowadzona przez Elżbietę Kwiatkowską-Wyrwisz w Teatrze Lalek w Wałbrzychu i w archiwum domowym Wiesława Lipińskiego;
* Leopold Dudkiewicz, ''Złoto Króla Megamona'', „Kronika Beskidzka” 1963, nr z 1-7 czerwca;
* Janusz Witt, ''„Biedulka” w teatrze lalek. Ciekawe przedstawienie'', „Kronika Beskidzka” 1964, nr 2 (424);
* Janusz Witt, ''Afanasjewowie na lalkowej scenie. Premiera w Banialuce'';
* (jw.), ''I Ogólnopolski Konkurs Aktora Lalkowego w Warszawie'', „Kronika Beskidzka” 1966, nr 2 z 2-8 lipca;
* ''Almanach Sceny Polskiej'' 1966/67, s. 155; 1967/68, s. 179, 180; 1968/69, s. 194, 195; 1969/70, s. 168, 169; 1970/71, s. 151; 1972/73, s. 157;
* Jah, ''Na marginesie pewnej premiery'', „Trybuna Wałbrzyska” 1968, nr 1, s. 4;
* Jah, ''Pogrzebany niedźwiedź'', „Trybuna Wałbrzyska” 1968, nr 20, s. 5;
* ''Komiks w Teatrze Lalek'', „Trybuna Wałbrzyska” 1968, nr 40, s. 4;
* ''Wodewil w Teatrze Lalek'', „Trybuna Wałbrzyska” 1969, nr 9, s. 4, 11;
* ''Kłopoty wschodzącego słońca'', „Trybuna Wałbrzyska” 1969, nr 39, s. 4;
* ''Góralska ballada'', „Trybuna Wałbrzyska” 1970, nr 38, s. 5;
* ''35-lecie teatru lalek w Wałbrzychu'', Wałbrzych 1980, s. 48;
* 40 lat Teatru Lalek Banialuka, Bielsko-Biała 1987;
* ''Słownik biograficzny teatru polskiego 1900–1980'', Warszawa 1994, t. 2, s. 394.

[[Kategoria:Artyści]]
[[Kategoria:Działacze społeczni]]
{{DEFAULTSORT:Lipińska, Teresa}}

Teresa Lipińska - Historia wersji