Strajk chłopski w 1937 roku - Historia wersji

Admin o 19:17, 10 sie 2024

2024-08-10T19:17:41Z

Admin: Utworzono nową stronę "'''Strajk chłopski w 1937 roku''' – jego celem była zmiana polityki gospodarczej rządu, poprawa położenia ekonomicznego zadłużonych, ubogich wieśniaków, uzyskanie korzystniejszego układu cen płodów rolnych, zmniejszenie nożyc cen miedzy produktami przemysłowymi i rolnymi, obniżenie opłat targowych związanych ze sprzedażą produktów rolnych. W trakcie trwania strajku ekonomicznego przekształcił się on w polityczny; żądano obalenia sanacyjne…"

2024-08-10T18:50:38Z

Utworzono nową stronę "'''Strajk chłopski w 1937 roku''' – jego celem była zmiana polityki gospodarczej rządu, poprawa położenia ekonomicznego zadłużonych, ubogich wieśniaków, uzyskanie korzystniejszego układu cen płodów rolnych, zmniejszenie nożyc cen miedzy produktami przemysłowymi i rolnymi, obniżenie opłat targowych związanych ze sprzedażą produktów rolnych. W trakcie trwania strajku ekonomicznego przekształcił się on w polityczny; żądano obalenia sanacyjne…"

Nowa strona

'''Strajk chłopski w 1937 roku''' – jego celem była zmiana polityki gospodarczej rządu, poprawa położenia ekonomicznego zadłużonych, ubogich wieśniaków, uzyskanie korzystniejszego układu cen płodów rolnych, zmniejszenie nożyc cen miedzy produktami przemysłowymi i rolnymi, obniżenie opłat targowych związanych ze sprzedażą produktów rolnych. W trakcie trwania strajku ekonomicznego przekształcił się on w polityczny; żądano obalenia sanacyjnego rządu, protestowano głównie przeciw faszyzacji kraju. Strajk polegał na wstrzymaniu dostaw produktów rolnych do miast. Przeprowadzenie go Naczelny Komitet Wykonawczy [[Stronnictwo Ludowe|Stronnictwa Ludowego]] uzgodnił z przywódcą Stronnictwa Ludowego, Wincentym Witosem, po procesie brzeskim przebywającym na emigracji politycznej w Czechosłowacji. Postanowiono wówczas, że decyzje w sprawie strajku podejmie nadzwyczajny, specjalnie w tej sprawie zwołany, Kongres Stronnictwa. Odbył się on 17 stycznia 1937 w Warszawie. Zebrani delegaci domagali się przejścia „od słów do czynów”, a ściślej do powszechnego strajku, marszu na Warszawę. Sprawę ustalenia terminu wykonania uchwały oddano Naczelnemu Komitetowi Wykonawczemu. Mimo, iż cenzura nie dopuściła do ogłoszenia uchwały w sprawie strajku, wiadomość o niej dotarła do zainteresowanych przez delegatów; którzy przystąpili do przygotowania Stronnictwa do strajku, a więc do werbowania nowych członków, zakładania kolejnych kół Stronnictwa Ludowego, do przeprowadzania wyborów do zarządów, organizowania wspólnych kursów ze Związkiem Młodzieży Wiejskiej RP, podczas których m.in. wygłaszano prelekcje o tematyce społeczno-politycznej. Ich treść spotykała się z gwałtownym atakiem prasy, głównie Stronnictwa Narodowego, które upatrywało w nich przejaw agitacji komunistycznej. Władze w meldunkach akcentowały wzrost lewicowej radykalizacji terenowych ogniw Stronnictwa Ludowego.

Utworzony w lutym 1937 roku Obóz Zjednoczenia Narodowego spotkał się z wrogością Związku Młodzieży Wiejskiej RP, który dostrzegł w nim kontynuację Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. 21 lutego 1937, a więc w dniu ogłoszenia deklaracji ideowo-politycznej OZN-u, w [[Tarczyn|Tarczynie]] rozpoczął się kurs Stronnictwa Ludowego i ZMW RP z udziałem 147 słuchaczy, m.in. z powiatu błońskiego, którego uczestnicy wzywali Naczelny Komitet Wykonawczy do wykonania uchwał podjętych przez Nadzwyczajny Zjazd Stronnictwa Ludowego. W czasie przygotowań do strajku władze administracyjne wzmogły inwigilację i aresztowania działaczy Stronnictwa Ludowego.

17 czerwca 1937 Naczelny Komitet Wykonawczy podjął uchwałę o rozpoczęciu w dniu 16 sierpnia dziesięciodniowego strajku. Mimo, iż była ona tajna, władze dostrzegły przygotowania oraz odnotowały agresywne wystąpienia działaczy stronnictwa domagających się likwidacji sanacyjnego systemu rządzenia, przywrócenia praw obywatelskich i wolności, opracowania planu przebudowy społeczno-gospodarczej, przeprowadzenia reform, w tym reformy rolnej. 15 sierpnia 1937 r., a więc w dniu „cudu nad Wisłą”, czyli bitwy pod Warszawą w 1920 r. z bolszewikami, na Święcie Czynu Chłopskiego w kilku rejonach kraju proklamowano tygodniowy strajk generalny chłopów, polegający m.in. na wstrzymaniu dostaw żywności do miast.

Uchwałę tę w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]] odczytał w dniu 15 sierpnia 1937 [[Antoni Dębski]] (1911–1970), sekretarz Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego, za co skazano go na 4 miesiące więzienia, z zawieszeniem na 2 lata. W dniu 15 sierpnia nie wszędzie zdołano odczytać uchwałę strajkową. Niekiedy przyjmowano ją później na targach, na zebraniach kół, lub dowiadywano się o niej z kolportowanych odezw strajkowych. Ze względu na niski nakład lub konfiskatę, ulotki te nie dotarły do wielu miejscowości.

Strajk na Mazowszu objął powiaty: błoński (80% wsi), ciechanowski, garwoliński, [[Powiat grójecki|grójecki]], płocki i warszawski. Nie był on tak powszechny jak np. w Małopolsce. Najsilniej wystąpił w tych powiatach, w których sieć organizacyjna Stronnictwa była bardziej rozwinięta, występowały słabsze wpływy Stronnictwa Narodowego, a większe [[Komunistyczna Partia Polski|Komunistycznej Partii Polski]], która poparła strajk. Jej członkowie i sympatycy wzięli udział w zgromadzeniach i pochodach urządzanych m.in. 15 sierpnia 1937. Okręgowy Komitet KPP Warszawa Prawa-Podmiejska i Okręgowy Komitet KPP Warszawa Lewa-Podmiejska wydały dwie ulotki, nawołujące do wzięcia w nim udziału, pikietowania dróg prowadzących do miast oraz organizowania strajków solidarnościowych. 22 sierpnia na konfederacji Komunistycznej Partii Polski w [[Grójec|Grójcu]] przedstawiciel okręgu wzywał członków m.in. do agitacji na rzecz strajku, pikietowania dróg, do żądania powrotu Witosa do Polski<ref>''Strajk chłopski'' ..., t. 1, s. 162, 141-142, 212-216; t. 2, s. 246-250, 290-291, zobacz bibliografię.</ref>.

Strajku chłopskiego nie poparło Stronnictwo Narodowe i Polska Partia Socjalistyczna. Uważały one, że został wywołany w celu obrony interesów ekonomicznych tylko chłopów.

W powiecie grójeckim w 1936 roku Stronnictwo Ludowe liczyło 120 członków. Strajk na tym obszarze w 1937 r. współorganizowali: [[Adolf Korczak]] (1892–1962), członek Rady Naczelnej Stronnictwa Ludowego, prezes Zarządu Powiatowego w Grójcu i [[Stefan Szewczyk]] (1911–1989), sekretarz Zarządu Powiatowego. Mieli oni swą siedzibę w [[Bank Spółdzielczy w Grójcu|Kasie Spółdzielczej im. Stefczyka w Grójcu]].

Aby strajk powiódł się ludowcy [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]] stosowali różne formy walki z łamistrajkami. W meldunku władze zanotowały: „''Najliczniejsze wypadki terroru, przynajmniej na podstawie nadesłanych informacji – miały miejsce w powiecie grójeckim. Zatrzymywano furmanki jadące do Warszawy i zawracano, opornych bito i niszczono towar, uprząż na koniach itp. Były liczne wypadki strzelania koni, zdarzył się również jeden wypadek opornego woźnicy. Zdarzyły się również i akty sabotażu, pod [[Grójec|Grójcem]] chłopi'' [u]''piłowali topolę, która padając zatarasowała szosę i przerwała przewody telegraficzne, podpalono też dwukrotnie most na szosie krakowskiej pod [[Głuchów|Głuchowem]]. Krążą również niesprawdzone pogłoski o zastrzelenie jednego policjanta oraz zranieniu drugiego w czasie, gdy patrolowali szosę na rowerach. Ścisłe pilnowanie, aby nie dopuścić do łamistrajkowania, robiło swoje. W pierwszych dniach strajku w ogóle nikt nie odważył się wyjeżdżać. Dopiero później większe grupy furmanek pod eskortą policji wypuszczały się w drogę, a i to jedynie w dzień. Byli to przeważnie zawodowi furmani, bo chłopi przestrzegali dyscypliny strajkowej''”<ref>''Strajk chłopski'', t. 1, s. 214.</ref>.

Ze szczegółowych meldunków wynika, że „16 sierpnia w [[Tarczyn|Tarczynie Grójeckim]] na targu odbył się wiec. Chłopi odjechali z powrotem, wstawiono pikiety, aby wstrzymywać furmanki jadące do [[Warszawa|Warszawy]]. Zastrzelono furmana, [[Żydzi w Grójcu|Żyda z Grójca]], zabito kilka opornym chłopom, policja eskortuje furmanki” (Strajk, t. 1, s. 219). „''Dnia 17 sierpnia na szosie krakowskiej, w pobliżu wsi [[Grzędy]] koło [[Tarczyn|Tarczyna]], [[powiat grójecki]], na wiozącego mleko z majątku Golianów'' [<nowiki/>[[Goliany]] w [[Gmina Błędów|gminie Błędów]]] ''furmana, Wacława Kiljana, napadli zaczajeni w rowie czterej nieznani osobnicy, którzy pobili Kiljana, obelżywie go wymyślając, a następnie wzywali do szanowania proklamowanego strajku rolnego''” (Strajk, t. 2, s. 193). W tym samym dniu „''W powiecie grójeckim na szosie krakowskiej, na 4 km od Tarczyna w kierunku Warszawy, Dąbski Józef, Płużyczka Wacław i Osiński Józef podcięli topolę, która padając na szosę złamała słup telegraficzny i przerwała trzy przewody oraz zatarasowała szosę utrudniając przejazd. Sprawcy zostali zatrzymani przekazani do Sądu Grodzkiego w [[Grójec|Grójcu]], gdzie po przesłuchaniu zostali zwolnieni''” (Strajk, t. 2, s. 193). „''Dnia 22 b.m. o godz. 21 na szosie krakowskiej przy wsi Jabłonowo, gmina Młochów, nieznany osobnik przejeżdżający na rowerze od strony [[Tarczyn|Tarczyna]] w kierunku Raszyna zastrzelił z rewolweru konia Ziętarka Antoniego ze wsi Wólka Tracka, gm. Komorniki, pow. grójeckiego, który wiózł wozem warzywa na sprzedaż do Warszawy''” (Strajk, t. 2, s. 195).

W [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]], podobnie jak i w innych powiatach w kraju, Stronnictwo Narodowe krytykowało akcję strajkową chłopów. Tak np. 22 sierpnia 1937 na zebraniu Stronnictwa Narodowego w [[Goszczyn|Goszczynie]], instruktor Stronnictwa, Zygmunt Nowicki, przekonywał zebranych, że strajk był finansowany przez Żydów (''Strajk'', t. 2, s. 189).

Strajk chłopski w powiecie grójeckim został spacyfikowany po paru dniach. W kraju od kul policji poległo 42 chłopów, aresztowano ok. 4 tys., wielu zostało rannych.

Za udział w strajku na karę 5 lat więzienia skazany został [[Ludwik Skowron]].

== Przypisy ==
<references />

== Bibliografia ==

* Zofia Romanowska, ''Strajk chłopski 1937 roku'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2000, s. 100-104 – na podstawie źródeł:
* Archiwum Nacz. Komitetu PSL, Relacja BCh. Okręg II. Obwód Grójec. Antoni Dębski; relacje Kom. Obwodu, sygn. R-12;
* Bolesław Pietrzak, ''Czerwony kwiat koniczyny. Wspomnienia'', Warszawa 1971, s. 177, 183;
* Strajk chłopski w 1937 r. Dokumenty archiwalne, Warszawa 1960, t. 1, s. 142, 189, 214, 219, 315, t. 2, s. 193, 195;
* Zygmunt Hemmerling, ''Stronnictwo Ludowe na terenie województwa warszawskiego w latach 1931-1939'', [w:] ''Ruch Ludowy na Mazowszu, Kurpiach i Podlasiu''. Red. Aleksander Łuczak, Warszawa 1975, s. 137-138;
* Jan Borkowski, ''Rozwój organizacyjny Stronnictwa Ludowego w latach 1931-1939'', „Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego”, nr 10: 1968, s. 196.

← poprzednia wersja		Wersja z 21:17, 10 sie 2024
Linia 7:		Linia 7:
	Uchwałę tę w [[Powiat grójecki\|powiecie grójeckim]] odczytał w dniu 15 sierpnia 1937 [[Antoni Dębski]] (1911–1970), sekretarz Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego, za co skazano go na 4 miesiące więzienia, z zawieszeniem na 2 lata. W dniu 15 sierpnia nie wszędzie zdołano odczytać uchwałę strajkową. Niekiedy przyjmowano ją później na targach, na zebraniach kół, lub dowiadywano się o niej z kolportowanych odezw strajkowych. Ze względu na niski nakład lub konfiskatę, ulotki te nie dotarły do wielu miejscowości.		Uchwałę tę w [[Powiat grójecki\|powiecie grójeckim]] odczytał w dniu 15 sierpnia 1937 [[Antoni Dębski]] (1911–1970), sekretarz Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego, za co skazano go na 4 miesiące więzienia, z zawieszeniem na 2 lata. W dniu 15 sierpnia nie wszędzie zdołano odczytać uchwałę strajkową. Niekiedy przyjmowano ją później na targach, na zebraniach kół, lub dowiadywano się o niej z kolportowanych odezw strajkowych. Ze względu na niski nakład lub konfiskatę, ulotki te nie dotarły do wielu miejscowości.

	Strajk na Mazowszu objął powiaty: błoński (80% wsi), ciechanowski, garwoliński, [[Powiat grójecki\|grójecki]], płocki i warszawski. Nie był on tak powszechny jak np. w Małopolsce. Najsilniej wystąpił w tych powiatach, w których sieć organizacyjna Stronnictwa była bardziej rozwinięta, występowały słabsze wpływy Stronnictwa Narodowego, a większe [[Komunistyczna Partia Polski\|Komunistycznej Partii Polski]], która poparła strajk. Jej członkowie i sympatycy wzięli udział w zgromadzeniach i pochodach urządzanych m.in. 15 sierpnia 1937. Okręgowy Komitet KPP Warszawa Prawa-Podmiejska i Okręgowy Komitet KPP Warszawa Lewa-Podmiejska wydały dwie ulotki, nawołujące do wzięcia w nim udziału, pikietowania dróg prowadzących do miast oraz organizowania strajków solidarnościowych. 22 sierpnia na konfederacji Komunistycznej Partii Polski w [[Grójec\|Grójcu]] przedstawiciel okręgu wzywał członków m.in. do agitacji na rzecz strajku, pikietowania dróg, do żądania powrotu Witosa do Polski<ref>''Strajk chłopski~~'' ..~~., t. 1, s. 162, 141-142, 212-216; t. 2, s. 246-250, 290-291, zobacz bibliografię.</ref>.		Strajk na Mazowszu objął powiaty: błoński (80% wsi), ciechanowski, garwoliński, [[Powiat grójecki\|grójecki]], płocki i warszawski. Nie był on tak powszechny jak np. w Małopolsce. Najsilniej wystąpił w tych powiatach, w których sieć organizacyjna Stronnictwa była bardziej rozwinięta, występowały słabsze wpływy Stronnictwa Narodowego, a większe [[Komunistyczna Partia Polski\|Komunistycznej Partii Polski]], która poparła strajk. Jej członkowie i sympatycy wzięli udział w zgromadzeniach i pochodach urządzanych m.in. 15 sierpnia 1937. Okręgowy Komitet KPP Warszawa Prawa-Podmiejska i Okręgowy Komitet KPP Warszawa Lewa-Podmiejska wydały dwie ulotki, nawołujące do wzięcia w nim udziału, pikietowania dróg prowadzących do miast oraz organizowania strajków solidarnościowych. 22 sierpnia na konfederacji Komunistycznej Partii Polski w [[Grójec\|Grójcu]] przedstawiciel okręgu wzywał członków m.in. do agitacji na rzecz strajku, pikietowania dróg, do żądania powrotu Witosa do Polski<ref>Strajk chłopski w 1937 r. Dokumenty archiwalne, Warszawa 1960, t. 1, s. 162, 141-142, 212-216; t. 2, s. 246-250, 290-291, zobacz bibliografię.</ref>.

	Strajku chłopskiego nie poparło Stronnictwo Narodowe i Polska Partia Socjalistyczna. Uważały one, że został wywołany w celu obrony interesów ekonomicznych tylko chłopów.		Strajku chłopskiego nie poparło Stronnictwo Narodowe i Polska Partia Socjalistyczna. Uważały one, że został wywołany w celu obrony interesów ekonomicznych tylko chłopów.
Linia 13:		Linia 13:
	W powiecie grójeckim w 1936 roku Stronnictwo Ludowe liczyło 120 członków. Strajk na tym obszarze w 1937 r. współorganizowali: [[Adolf Korczak]] (1892–1962), członek Rady Naczelnej Stronnictwa Ludowego, prezes Zarządu Powiatowego w Grójcu i [[Stefan Szewczyk]] (1911–1989), sekretarz Zarządu Powiatowego. Mieli oni swą siedzibę w [[Bank Spółdzielczy w Grójcu\|Kasie Spółdzielczej im. Stefczyka w Grójcu]].		W powiecie grójeckim w 1936 roku Stronnictwo Ludowe liczyło 120 członków. Strajk na tym obszarze w 1937 r. współorganizowali: [[Adolf Korczak]] (1892–1962), członek Rady Naczelnej Stronnictwa Ludowego, prezes Zarządu Powiatowego w Grójcu i [[Stefan Szewczyk]] (1911–1989), sekretarz Zarządu Powiatowego. Mieli oni swą siedzibę w [[Bank Spółdzielczy w Grójcu\|Kasie Spółdzielczej im. Stefczyka w Grójcu]].

	Aby strajk powiódł się ludowcy [[Powiat grójecki\|powiatu grójeckiego]] stosowali różne formy walki z łamistrajkami. W meldunku władze zanotowały: „''Najliczniejsze wypadki terroru, przynajmniej na podstawie nadesłanych informacji – miały miejsce w powiecie grójeckim. Zatrzymywano furmanki jadące do Warszawy i zawracano, opornych bito i niszczono towar, uprząż na koniach itp. Były liczne wypadki strzelania koni, zdarzył się również jeden wypadek opornego woźnicy. Zdarzyły się również i akty sabotażu, pod [[Grójec\|Grójcem]] chłopi'' [u]''piłowali topolę, która padając zatarasowała szosę i przerwała przewody telegraficzne, podpalono też dwukrotnie most na szosie krakowskiej pod [[Głuchów\|Głuchowem]]. Krążą również niesprawdzone pogłoski o zastrzelenie jednego policjanta oraz zranieniu drugiego w czasie, gdy patrolowali szosę na rowerach. Ścisłe pilnowanie, aby nie dopuścić do łamistrajkowania, robiło swoje. W pierwszych dniach strajku w ogóle nikt nie odważył się wyjeżdżać. Dopiero później większe grupy furmanek pod eskortą policji wypuszczały się w drogę, a i to jedynie w dzień. Byli to przeważnie zawodowi furmani, bo chłopi przestrzegali dyscypliny strajkowej''”<ref>''Strajk chłopski'', t. 1, s. 214.</ref>.		Aby strajk powiódł się ludowcy [[Powiat grójecki\|powiatu grójeckiego]] stosowali różne formy walki z łamistrajkami. W meldunku władze zanotowały: „''Najliczniejsze wypadki terroru, przynajmniej na podstawie nadesłanych informacji – miały miejsce w powiecie grójeckim. Zatrzymywano furmanki jadące do Warszawy i zawracano, opornych bito i niszczono towar, uprząż na koniach itp. Były liczne wypadki strzelania koni, zdarzył się również jeden wypadek opornego woźnicy. Zdarzyły się również i akty sabotażu, pod [[Grójec\|Grójcem]] chłopi'' [u]''piłowali topolę, która padając zatarasowała szosę i przerwała przewody telegraficzne, podpalono też dwukrotnie most na szosie krakowskiej pod [[Głuchów\|Głuchowem]]. Krążą również niesprawdzone pogłoski o zastrzelenie jednego policjanta oraz zranieniu drugiego w czasie, gdy patrolowali szosę na rowerach. Ścisłe pilnowanie, aby nie dopuścić do łamistrajkowania, robiło swoje. W pierwszych dniach strajku w ogóle nikt nie odważył się wyjeżdżać. Dopiero później większe grupy furmanek pod eskortą policji wypuszczały się w drogę, a i to jedynie w dzień. Byli to przeważnie zawodowi furmani, bo chłopi przestrzegali dyscypliny strajkowej''”<ref>Strajk chłopski w 1937 r. Dokumenty archiwalne, Warszawa 1960, t. 1, s. 214.</ref>.

	Ze szczegółowych meldunków wynika, że ~~„16~~ sierpnia w [[Tarczyn\|Tarczynie Grójeckim]] na targu odbył się wiec. Chłopi odjechali z powrotem, wstawiono pikiety, aby wstrzymywać furmanki jadące do [[Warszawa\|Warszawy]]. Zastrzelono furmana, [[Żydzi w Grójcu\|Żyda z Grójca]], zabito kilka opornym chłopom, policja eskortuje ~~furmanki” (~~Strajk, t. 1, s. 219). „''Dnia 17 sierpnia na szosie krakowskiej, w pobliżu wsi [[Grzędy]] koło [[Tarczyn\|Tarczyna]], [[powiat grójecki]], na wiozącego mleko z majątku Golianów'' [<nowiki/>[[Goliany]] w [[Gmina Błędów\|gminie Błędów]]] ''furmana, Wacława Kiljana, napadli zaczajeni w rowie czterej nieznani osobnicy, którzy pobili Kiljana, obelżywie go wymyślając, a następnie wzywali do szanowania proklamowanego strajku rolnego''” (Strajk, t. 2, s. 193). W tym samym dniu „''W powiecie grójeckim na szosie krakowskiej, na 4 km od Tarczyna w kierunku Warszawy, Dąbski Józef, Płużyczka Wacław i Osiński Józef podcięli topolę, która padając na szosę złamała słup telegraficzny i przerwała trzy przewody oraz zatarasowała szosę utrudniając przejazd. Sprawcy zostali zatrzymani przekazani do Sądu Grodzkiego w [[Grójec\|Grójcu]], gdzie po przesłuchaniu zostali zwolnieni''” ~~(Strajk, t. 2, s. 193)~~. „''Dnia 22 b.m. o godz. 21 na szosie krakowskiej przy wsi Jabłonowo, gmina Młochów, nieznany osobnik przejeżdżający na rowerze od strony [[Tarczyn\|Tarczyna]] w kierunku Raszyna zastrzelił z rewolweru konia Ziętarka Antoniego ze wsi Wólka Tracka, gm. Komorniki, pow. grójeckiego, który wiózł wozem warzywa na sprzedaż do Warszawy''” (Strajk, t. 2, s. 195).		Ze szczegółowych meldunków wynika, że „''16 sierpnia w [[Tarczyn\|Tarczynie Grójeckim]] na targu odbył się wiec. Chłopi odjechali z powrotem, wstawiono pikiety, aby wstrzymywać furmanki jadące do [[Warszawa\|Warszawy]]. Zastrzelono furmana, [[Żydzi w Grójcu\|Żyda z Grójca]], zabito kilka koni opornym chłopom, policja eskortuje furmanki''”<ref>Strajk chłopski w 1937 r. Dokumenty archiwalne, Warszawa 1960, t. 1, s. 219.</ref>. „''Dnia 17 sierpnia na szosie krakowskiej, w pobliżu wsi [[Grzędy]] koło [[Tarczyn\|Tarczyna]], [[powiat grójecki]], na wiozącego mleko z majątku Golianów'' [<nowiki/>[[Goliany]] w [[Gmina Błędów\|gminie Błędów]]] ''furmana, Wacława Kiljana, napadli zaczajeni w rowie czterej nieznani osobnicy, którzy pobili Kiljana, obelżywie go wymyślając, a następnie wzywali do szanowania proklamowanego strajku rolnego''”<ref name=":0">Strajk chłopski w 1937 r. Dokumenty archiwalne, Warszawa 1960, t. 2, s. 193.</ref>. W tym samym dniu „''W powiecie grójeckim na szosie krakowskiej, na 4 km od Tarczyna w kierunku Warszawy, Dąbski Józef, Płużyczka Wacław i Osiński Józef podcięli topolę, która padając na szosę złamała słup telegraficzny i przerwała trzy przewody oraz zatarasowała szosę utrudniając przejazd. Sprawcy zostali zatrzymani przekazani do Sądu Grodzkiego w [[Grójec\|Grójcu]], gdzie po przesłuchaniu zostali zwolnieni''”<ref name=":0" />. „''Dnia 22 b.m. o godz. 21 na szosie krakowskiej przy wsi Jabłonowo, gmina Młochów, nieznany osobnik przejeżdżający na rowerze od strony [[Tarczyn\|Tarczyna]] w kierunku Raszyna zastrzelił z rewolweru konia Ziętarka Antoniego ze wsi Wólka Tracka, gm. Komorniki, pow. grójeckiego, który wiózł wozem warzywa na sprzedaż do Warszawy''”<ref>Strajk chłopski w 1937 r. Dokumenty archiwalne, Warszawa 1960, t. 2, s. 195.</ref>.

	W [[Powiat grójecki\|powiecie grójeckim]], podobnie jak i w innych powiatach w kraju, Stronnictwo Narodowe krytykowało akcję strajkową chłopów. Tak np. 22 sierpnia 1937 na zebraniu Stronnictwa Narodowego w [[Goszczyn\|Goszczynie]], instruktor Stronnictwa, Zygmunt Nowicki, przekonywał zebranych, że strajk był finansowany przez Żydów ~~(''~~Strajk'', t. 2, s. 189).		W [[Powiat grójecki\|powiecie grójeckim]], podobnie jak i w innych powiatach w kraju, Stronnictwo Narodowe krytykowało akcję strajkową chłopów. Tak np. 22 sierpnia 1937 na zebraniu Stronnictwa Narodowego w [[Goszczyn\|Goszczynie]], instruktor Stronnictwa, Zygmunt Nowicki, przekonywał zebranych, że strajk był finansowany przez Żydów<ref>Strajk chłopski w 1937 r. Dokumenty archiwalne, Warszawa 1960, t. 2, s. 189.</ref>.

	Strajk chłopski w powiecie grójeckim został spacyfikowany po paru dniach. W kraju od kul policji poległo 42 chłopów, aresztowano ok. 4 ~~tys.~~, wielu zostało rannych.		Strajk chłopski w powiecie grójeckim został spacyfikowany po paru dniach. W kraju od kul policji poległo 42 chłopów, aresztowano ok. 4 tysięcy, wielu zostało rannych.

	Za udział w strajku na karę 5 lat więzienia skazany został [[Ludwik Skowron]].		Za udział w strajku na karę 5 lat więzienia skazany został [[Ludwik Skowron]].
Linia 29:		Linia 29:

	* Zofia Romanowska, ''Strajk chłopski 1937 roku'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2000, s. 100-104 – na podstawie źródeł:		* Zofia Romanowska, ''Strajk chłopski 1937 roku'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2000, s. 100-104 – na podstawie źródeł:
	* Archiwum ~~Nacz.~~ Komitetu PSL, Relacja ~~BCh~~. Okręg II. Obwód Grójec. Antoni Dębski; relacje ~~Kom.~~ Obwodu, sygn. R-12;		* Archiwum Naczelnego Komitetu PSL, Relacja Batalionów Chłopskich. Okręg II. Obwód Grójec. Antoni Dębski; relacje Komendy Obwodu, sygn. R-12;
	* Bolesław Pietrzak, ''Czerwony kwiat koniczyny. Wspomnienia'', Warszawa 1971, s. 177, 183;		* [[Bolesław Pietrzak]], ''Czerwony kwiat koniczyny. Wspomnienia'', Warszawa 1971, s. 177, 183;
	* Strajk chłopski w 1937 r. Dokumenty archiwalne, Warszawa 1960, t. 1, s. 142, 189, 214, 219, 315, t. 2, s. 193, 195;		* Strajk chłopski w 1937 r. Dokumenty archiwalne, Warszawa 1960, t. 1, s. 142, 189, 214, 219, 315, t. 2, s. 193, 195;
	* Zygmunt Hemmerling, ''Stronnictwo Ludowe na terenie województwa warszawskiego w latach 1931-1939'', [w:] ''Ruch Ludowy na Mazowszu, Kurpiach i Podlasiu''. Red. Aleksander Łuczak, Warszawa 1975, s. 137-138;		* Zygmunt Hemmerling, ''Stronnictwo Ludowe na terenie województwa warszawskiego w latach 1931-1939'', [w:] ''Ruch Ludowy na Mazowszu, Kurpiach i Podlasiu''. Red. Aleksander Łuczak, Warszawa 1975, s. 137-138;
	* Jan Borkowski, ''Rozwój organizacyjny Stronnictwa Ludowego w latach ~~1931-1939~~'', „Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego”, nr 10: 1968, s. 196.		* Jan Borkowski, ''Rozwój organizacyjny Stronnictwa Ludowego w latach 1931–1939'', „Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego”, nr 10: 1968, s. 196.
			[[Kategoria:Wydarzenia]]