Mikołaj Stanisław Epstein - Historia wersji

Admin o 19:35, 15 maj 2026

2026-05-15T19:35:59Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:35, 15 maj 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Mikołaj Stanisław Epstein''' (ur. 16 maja 1831 w [[Warszawa\|Warszawie]], zm. 3 marca 1902 we Lwowie) – ziemianin, poeta, powstaniec 1863 r., wygnaniec syberyjski, z Grójeckiem związany czasowym miejscem zamieszkania i pracą we własnym majątku [[Osiny]].		'''Mikołaj Stanisław Epstein''' (ur. 16 maja 1831 w [[Warszawa\|Warszawie]], zm. 3 marca 1902 we Lwowie) – ziemianin, poeta, [[Powstanie styczniowe\|powstaniec 1863 r.]], wygnaniec syberyjski, z Grójeckiem związany czasowym miejscem zamieszkania i pracą we własnym majątku [[Osiny]].

	== Życiorys ==		== Życiorys ==
Linia 27:		Linia 27:
	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==

	* [[Zdzisław Szeląg]], ''Epstein Mikołaj Stanisław w Osinach'', [w:] ''Żydzi w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2007, s. 29-30 – na podstawie źródeł:		* [[Zdzisław Szeląg]], ''Epstein Mikołaj Stanisław w Osinach'', [w:] ''Żydzi w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka'', [[Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Oddział w Grójcu\|Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu]], Grójec 2007, s. 29-30 – na podstawie źródeł:
	* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego ...'', Warszawa 1886, t. 7, s. 638;		* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego ...'', Warszawa 1886, t. 7, s. 638;
	* Dr AZ [A. Zipper], ''Nekrolog'', „Nowe Słowo Polskie” 1902, nr z 7 IV;		* Dr AZ [A. Zipper], ''Nekrolog'', „Nowe Słowo Polskie” 1902, nr z 7 IV;

Admin o 11:43, 28 gru 2024

2024-12-28T11:43:32Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:43, 28 gru 2024
Linia 16:		Linia 16:
	Bom uznan godzien waszego grona. </blockquote>(Pierwodruk: „Silva Rerum” Adama Bartoszewicza, przedruk: „Przegląd Narodowy” (Warszawa) 1912, s. 245-246).		Bom uznan godzien waszego grona. </blockquote>(Pierwodruk: „Silva Rerum” Adama Bartoszewicza, przedruk: „Przegląd Narodowy” (Warszawa) 1912, s. 245-246).

	Brał udział w pracach przygotowujących [[powstanie styczniowe]], za co dwukrotnie go represjonowano: w 1861 roku trzy miesiące przebywał w twierdzy Modlin (wówczas Nowogeorgijewsk), w 1863 osadzony został w Cytadeli warszawskiej. Fakt ten utrwalił w patriotycznym wierszu ''Głos więźnia. Cytadela warszawska. 1863 r.'' ~~(zobacz bibliografię:~~ Zbiór poetów ...). Skazanego na śmierć Wielki Książę Konstanty ułaskawił, po czym zesłano go na katorgę w Nerczyńsku, skąd potem wywieziono jako posieleńca do Tiumeniu i Wiatki. Majątek ([[Osiny]]) nabył [[Bersonowie\|Berson]] (być może Majer; 1787-1873), właściciel [[Boglewice\|Boglewic]]. Kiedy to się stało, nie udało się na razie ustalić. W wyniku amnestii Epstein został zwolniony z zesłania i na krótko wyjechał do Paryża (1870), skąd wrócił do kraju i osiadł na stałe we Lwowie (1873). Tu u Epsteinów co niedziela odbywały się poranki polityczno-literacko-artystyczne, słynne m.in. z improwizacji Kornela Ujejskiego, Władysława Ordona (właśc. Władysław Szancer), Władysława Bełzy.		Brał udział w pracach przygotowujących [[powstanie styczniowe]], za co dwukrotnie go represjonowano: w 1861 roku trzy miesiące przebywał w twierdzy Modlin (wówczas Nowogeorgijewsk), w 1863 osadzony został w Cytadeli warszawskiej. Fakt ten utrwalił w patriotycznym wierszu ''Głos więźnia. Cytadela warszawska. 1863 r.''<ref>''Zbiór poetów polskich XIX w.'', ułożył i opracował P. Hertz, Księga VI, Warszawa 1975, s. 484-485.</ref>. Skazanego na śmierć Wielki Książę Konstanty ułaskawił, po czym zesłano go na katorgę w Nerczyńsku, skąd potem wywieziono jako posieleńca do Tiumeniu i Wiatki. Majątek ([[Osiny]]) nabył [[Bersonowie\|Berson]] (być może Majer; 1787-1873), właściciel [[Boglewice\|Boglewic]]. Kiedy to się stało, nie udało się na razie ustalić. W wyniku amnestii Epstein został zwolniony z zesłania i na krótko wyjechał do Paryża (1870), skąd wrócił do kraju i osiadł na stałe we Lwowie (1873). Tu u Epsteinów co niedziela odbywały się poranki polityczno-literacko-artystyczne, słynne m.in. z improwizacji Kornela Ujejskiego, Władysława Ordona (właśc. Władysław Szancer), Władysława Bełzy.

	U schyłku życia wydał na prawach rękopisu 50 egzemplarzy tłumaczenia ody Mickiewicza ''Ad Napoleonem III, Caesarem Augustum, Ode in Bomersundum captum'', (Lwów 1887).		U schyłku życia wydał na prawach rękopisu 50 egzemplarzy tłumaczenia ody Mickiewicza ''Ad Napoleonem III, Caesarem Augustum, Ode in Bomersundum captum'', (Lwów 1887).

	Epstein żonaty był dwukrotnie: z Bronisławą Włodzimierą Frankowską, która rozeszła się z nim w czasie [[Powstanie styczniowe\|powstania styczniowego]] i z Białorusinką, Łucją Szypawałow Pokleską. Zmarł we Lwowie w 1902, pochowany został na cmentarzu uczestników powstania styczniowego.		Epstein żonaty był dwukrotnie: z Bronisławą Włodzimierą Frankowską, która rozeszła się z nim w czasie [[Powstanie styczniowe\|powstania styczniowego]] i z Białorusinką, Łucją Szypawałow Pokleską. Zmarł we Lwowie w 1902, pochowany został na cmentarzu uczestników powstania styczniowego.

			== Przypisy ==
			<references />

	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==

Admin: Utworzono nową stronę "'''Mikołaj Stanisław Epstein''' (ur. 16 maja 1831 w Warszawie, zm. 3 marca 1902 we Lwowie) – ziemianin, poeta, powstaniec 1863 r., wygnaniec syberyjski, z Grójeckiem związany czasowym miejscem zamieszkania i pracą we własnym majątku Osiny. == Życiorys == Urodził się 16 maja 1831 w Warszawie, jako syn Hermana (1806–1867), bankiera i przemysłowca, prezesa rady (1857–1865) kolei żelaznych: Warszawsko-Wiedeńskiej i Wars…"

2024-12-28T11:42:25Z

Utworzono nową stronę "'''Mikołaj Stanisław Epstein''' (ur. 16 maja 1831 w Warszawie, zm. 3 marca 1902 we Lwowie) – ziemianin, poeta, powstaniec 1863 r., wygnaniec syberyjski, z Grójeckiem związany czasowym miejscem zamieszkania i pracą we własnym majątku Osiny. == Życiorys == Urodził się 16 maja 1831 w Warszawie, jako syn Hermana (1806–1867), bankiera i przemysłowca, prezesa rady (1857–1865) kolei żelaznych: Warszawsko-Wiedeńskiej i Wars…"

Nowa strona

'''Mikołaj Stanisław Epstein''' (ur. 16 maja 1831 w [[Warszawa|Warszawie]], zm. 3 marca 1902 we Lwowie) – ziemianin, poeta, powstaniec 1863 r., wygnaniec syberyjski, z Grójeckiem związany czasowym miejscem zamieszkania i pracą we własnym majątku [[Osiny]].

== Życiorys ==
Urodził się 16 maja 1831 w [[Warszawa|Warszawie]], jako syn Hermana (1806–1867), bankiera i przemysłowca, prezesa rady (1857–1865) kolei żelaznych: Warszawsko-Wiedeńskiej i Warszawsko-Bydgoskiej i pochodzącej ze znanej rodziny księgarskiej, Eleonory Glücksberg. Mikołaj Epstein był pierwszym z tej żydowskiej rodziny, który przeszedł na katolicyzm. Po ukończeniu Akademii Rolniczej w Marymoncie (dziś Warszawa) osiadł w majątku [[Osiny]] w Grójeckiem, parafia Boglewice, dziś [[gmina Jasieniec]]. W roku 1827 w 21 domach miejscowości żyło 150 osób. Prawdopodobnie dobra Osiny były rozległe. Według ''Słownika geograficznego Królestwa Polskiego'' w roku 1886 a więc gdy nie należały już do Epsteina, dominium składało się z dwóch folwarków: Osiny i Annosław (dziś nie istnieje taka miejscowość). Łącznie posiadały one 1503 morgi ziemi ornej, 693 mórg ziemi ogrodowej, 57 mórg łąk, 40 mórg pastwisk, 681 mórg lasów.

Mikołaj Epstein gospodarząc w swym majątku, w wolnym czasie pisał wiersze oraz często odwiedzał Warszawę, gdzie obracał się w kręgach literackich, najczęściej cyganerii warszawskiej. Wiersze ogłaszał w periodykach: „Dziennik Poznański”, „Gazeta Narodowa”, „Ruch Literacki”, „Strzecha”, „Zbieracz Literacki i Polityczny” oraz w galicyjskich i wielkopolskich książkach zbiorowych: ''Warta'' (1874), ''Sobótka'', ''Dla Stryja''. Przejście na katolicyzm stanowiło dla niego długo niezabliźnioną ranę związaną z pochodzeniem. Jako osiemnastoletni chłopiec w niepublikowanym za życia wierszu ''Czarna gwiazda'' żalił się:<blockquote>Czarne mnie życie objęło w ramiona,

Żałobna gwiazda błysła wraz z powiciem,

Gwiazda plemienna, ta znienawidzona,

Że lepiej skonać, niż żyć takim życiem </blockquote>Kiedy dopuszczono go do Warszawskiego Towarzystwa Rolniczego napisał dziękczynny wiersz: <blockquote>[incip.:] Wdzięczna ma dusza ku Wam się rwie,

Za dłoń podaną dzięki Wam śle,

Bom uznan godzien waszego grona. </blockquote>(Pierwodruk: „Silva Rerum” Adama Bartoszewicza, przedruk: „Przegląd Narodowy” (Warszawa) 1912, s. 245-246).

Brał udział w pracach przygotowujących [[powstanie styczniowe]], za co dwukrotnie go represjonowano: w 1861 roku trzy miesiące przebywał w twierdzy Modlin (wówczas Nowogeorgijewsk), w 1863 osadzony został w Cytadeli warszawskiej. Fakt ten utrwalił w patriotycznym wierszu ''Głos więźnia. Cytadela warszawska. 1863 r.'' (zobacz bibliografię: Zbiór poetów ...). Skazanego na śmierć Wielki Książę Konstanty ułaskawił, po czym zesłano go na katorgę w Nerczyńsku, skąd potem wywieziono jako posieleńca do Tiumeniu i Wiatki. Majątek ([[Osiny]]) nabył [[Bersonowie|Berson]] (być może Majer; 1787-1873), właściciel [[Boglewice|Boglewic]]. Kiedy to się stało, nie udało się na razie ustalić. W wyniku amnestii Epstein został zwolniony z zesłania i na krótko wyjechał do Paryża (1870), skąd wrócił do kraju i osiadł na stałe we Lwowie (1873). Tu u Epsteinów co niedziela odbywały się poranki polityczno-literacko-artystyczne, słynne m.in. z improwizacji Kornela Ujejskiego, Władysława Ordona (właśc. Władysław Szancer), Władysława Bełzy.

U schyłku życia wydał na prawach rękopisu 50 egzemplarzy tłumaczenia ody Mickiewicza ''Ad Napoleonem III, Caesarem Augustum, Ode in Bomersundum captum'', (Lwów 1887).

Epstein żonaty był dwukrotnie: z Bronisławą Włodzimierą Frankowską, która rozeszła się z nim w czasie [[Powstanie styczniowe|powstania styczniowego]] i z Białorusinką, Łucją Szypawałow Pokleską. Zmarł we Lwowie w 1902, pochowany został na cmentarzu uczestników powstania styczniowego.

== Bibliografia ==

* [[Zdzisław Szeląg]], ''Epstein Mikołaj Stanisław w Osinach'', [w:] ''Żydzi w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2007, s. 29-30 – na podstawie źródeł:
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego ...'', Warszawa 1886, t. 7, s. 638;
* Dr AZ [A. Zipper], ''Nekrolog'', „Nowe Słowo Polskie” 1902, nr z 7 IV;
* ''Księga pamiątkowa opracowana staraniem Komitetu Obywatelskiego w czterdziestą rocznicę powstania r. 1863-1864 przez Józefa Białynię Chołodeckiego'', Lwów 1904, s. 207;
* T. Jeske Choiński, ''Neofici polscy. Materiały historyczne'', Warszawa 1904, s. 128;
* K. Drescher, ''Udział Żydów w poezji polskiej'', „Miesięcznik Żydowski” R. 11: 1932, z. 5, s. 423-425;
* J. Sokulski, ''Epstein M.S.'', Polski Słownik Biograficzny, t. VI (1948), s. 285;
* ''Żydzi a powstanie styczniowe. Materiały i dokumenty ...'', Warszawa 1965, s. 116;
* ''Zbiór poetów polskich XIX w.'', ułożył i opracował P. Hertz, Księga VI, Warszawa 1975, s. 484-485;
* M. Mieses, ''Z rodu żydowskiego. Zasłużone rodziny polskie krwi niegdyś żydowskiej'', Warszawa 1991, s. 78.

== Linki zewnętrzne ==

* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_Stanis%C5%82aw_Epstein Artykuł na Wikipedii]

{{DEFAULTSORT:Epstein, Mikołaj}}
[[Kategoria:Artyści]]