Admin: Utworzono nową stronę "'''Krystyna Nastulanka''' (ur. 11 stycznia 1921 w Warszawie, zm. 11 kwietnia 1999) – dziennikarka, publicystka, krytyk literacki. == Życiorys == Urodziła się 11 stycznia 1921 w Warszawie, córka mogielniczan: Leona, inżyniera Warszawskiej Fabryki Karabinów i Heleny ze Śliwińskich. Po wybuchu wojny w 1939 r. Niemcy poszukiwali ojca jako pracownika zbrojeniówki i dlatego wraz z córką Krystyną, synem Januszem i żoną przeniós…"

2025-01-11T19:40:32Z

Utworzono nową stronę "'''Krystyna Nastulanka''' (ur. 11 stycznia 1921 w Warszawie, zm. 11 kwietnia 1999) – dziennikarka, publicystka, krytyk literacki. == Życiorys == Urodziła się 11 stycznia 1921 w Warszawie, córka mogielniczan: Leona, inżyniera Warszawskiej Fabryki Karabinów i Heleny ze Śliwińskich. Po wybuchu wojny w 1939 r. Niemcy poszukiwali ojca jako pracownika zbrojeniówki i dlatego wraz z córką Krystyną, synem Januszem i żoną przeniós…"

Nowa strona

'''Krystyna Nastulanka''' (ur. 11 stycznia 1921 w [[Warszawa|Warszawie]], zm. 11 kwietnia 1999) – dziennikarka, publicystka, krytyk literacki.

== Życiorys ==
Urodziła się 11 stycznia 1921 w [[Warszawa|Warszawie]], córka mogielniczan: Leona, inżyniera Warszawskiej Fabryki Karabinów i Heleny ze Śliwińskich. Po wybuchu wojny w 1939 r. Niemcy poszukiwali ojca jako pracownika zbrojeniówki i dlatego wraz z córką Krystyną, synem Januszem i żoną przeniósł się do rodzinnego domu jej matki w [[Mogielnica|Mogielnicy]]. Tu Krystyna Nastulanka, obok Romana Lewandowskiego, członka [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]], Witolda Pikiewicza, Jerzego Wielocha i małżonków Sawickich uczyła na tajnych kompletach gimnazjalnych.

Studia polonistyczne ukończyła na Uniwersytecie Łódzkim. W latach 1950–1980 pracowała w redakcji „Nowej Kultury” (1950–1963), potem „Polityki” (od 1963) oraz współpracowała z „Nowymi Książkami” (od 1954), z teatrem radiowym i telewizyjnym, dla którego dokonała wielu adaptacji. Współpracę z „Polityką” zakończyła z ogłoszeniem stanu wojennego (13 grudnia 1981).

Na łamach prasy opublikowała kilkaset recenzji, artykułów oraz wywiadów ze znaczącymi pisarzami i uczonymi. Recenzowała utwory literackie np. mogielniczanki [[Flora Bieńkowska|Flory Bieńkowskiej]] („Nowe Książki” 1955, nr 21), Izabeli Czajki-Stachowicz („Nowe Książki” 1957, nr 11), Andrzeja Jareckiego („Polityka” 1965, nr 28), Andrzeja Kijowskiego („Nowe Książki” 1957, nr 46), Zofii Romanowiczowej („Nowe Książki” 1958, nr 20). Pisała o twórczości Juliusza Kawalca („Polityka” 1965, nr 28), Janusza Przymanowskiego („Polityka” 1967, nr 50). Recenzowała edycje ''Listów zebranych'' Elizy Orzeszkowej („Nowe Książki” 1955, nr 39) i ''Dramatów staropolskich'' („Nowe Książki” 1960, nr 7). Formułowane przez nią oceny były wyważone, celne i precyzyjne.

W serii „Biblioteka Analiz Literackich” wydała tomik ''Dwa teatry Jerzego Szaniawskiego'' (1973, 1983), w serii „Portrety współczesnych pisarzy polskich” obszerny szkic biograficzno-krytyczny pt. ''Jerzy Szaniawski'' (1973) oraz tom wybranych wywiadów prasowych ''Sami o sobie. Rozmowy z pisarzami i uczonymi'' (1975).

Zdaniem Ryszarda Matuszewskiego zainteresowanie Nastulanki Jerzym Szaniawskim nie było przypadkowe. Do spraw teatru i dramaturgii zbliżyła ją „profesja” męża oraz filozoficzna ocena świata autora ''Dwóch teatrów''.

W tomie ''Sami o sobie'' opublikowała 32 spośród ponad 100 rozmów już wówczas ogłoszonych na łamach „Polityki”. Przedrukowano wywiady z działaczami kultury, krytykami literackimi, pisarzami i intelektualistami, m.in. z: Tadeuszem Łepkowskim, Teodorem Parnickim, Marią Ossowską, Mironem Białoszewskim, Leonem Kruczkowskim, Romanem Bratnym, Jarosławem Iwaszkiewiczem, Wisławą Szymborską, Kazimierą Iłłakowiczówną, Jackiem Bocheńskim. Rozmowy te stanowią cenny materiał do opracowania kroniki życia kulturalnego w PRL oraz portretów osób, z którymi je przeprowadziła.

Nastulanka przez cale swe życie utrzymywała żywy kontakt z [[Mogielnica|Mogielnicą]], w której stoi dom dziadków ze strony matki. Spędzała w nim letnie miesiące, zwłaszcza po śmierci męża. Wówczas nierzadko zabierała ze sobą na wakacje bliskie osoby. W miasteczku tym zażyłe i trwałe stosunki utrzymywała z bliższymi i dalszymi kuzynami, m.in. z dalekim krewnym, rzeźbiarzem [[Franciszek Strynkiewicz|Franciszkiem]] (1893–1996) i Barbarą z Bieniulisów (1922–1996) Strynkiewiczami, którzy w latach 1955–1996 mieszkali latem w swym domu otoczonym [[Ogród rzeźbiarski Strynkiewiczów w Mogielnicy|ogrodem rzeźbiarskim]]. Mogielnicy i jej ludziom poświęciła kilka artykułów: ''Wrażenia i oceny. Rozmowa z Franciszkiem Strynkiewiczem'', „Nowa Kultura” 1960, nr 5; ''Bildhauerei und Natur'' (''Ein Gespräch mit dem Bildhauer - Ehepaar Barbara und Franciszek Strynkiewicz''), „Polnische Perspectiven” 1971, nr 11, s. 76-84; ''O rzeźbie i przyrodzie z Barbarą i Franciszkiem Strynkiewiczami rozmawia Krystyna Nastulanka'', „Polityka” 1971, nr 33.

Na kilka miesięcy przed śmiercią w lokalnej, powielanej gazetce „[[Mogielnica 2000]]”, redagowanej przez dziennikarza, Grzegorza Zdziecha (ur. 1950) i Ryszarda Wiśniowskiego (ur. 1944), opublikowała krótkie wspomnienie ''Mogielnica – kraj lat dziecinnych'' (1998, nr 11 (29), s. 2), w którym utrwaliła obrazy miasta z lat dziecięcych, kiedy to w czasie wakacji, z bratem Januszem przebywała u dziadków.

W 1963 wyszła za mąż za Stanisława Marczak-Oborskiego (1921–1987) żołnierza [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]], uczestnika powstania warszawskiego, poetę związanego w latach wojny i okupacji z konspiracyjnymi pismami literackimi „Sztuka i Naród” oraz „Droga”, krytyka teatralnego, adiunkta działu teatru Państwowego Instytutu Sztuki, ucznia Leona Schillera (1887–1954) i Zbigniewa Raszewskiego (ur. 1925), wieloletniego dyrektora Teatru Telewizji.

Zmarła bezpotomnie 11 kwietnia 1999, pochowana została 16 kwietnia na Powązkach.

== Bibliografia ==

* [[Wanda Szeląg]], ''Nastulanka Krystyna w Mogielnicy'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza – oddział w Grójcu, 2000, s. 49-51 – na podstawie źródeł:
* Tadeusz Drewnowski, ''Seanse z Nastulanką'', „Polityka” 1975, nr 24: 14 czerwca, s. 9;
* Zenona Macużanka, ''Literackie dialogi'', „Nowe Książki”: 1975, nr 15: 15 sierpnia, s. 35;
* Iwona Smolka, ''Wywiady z tezą'', „Literatura” 1957, nr 31: 31 lipca;
* Sergiusz Sterna-Wachowiak, ''Między wywiadem a autointerpretacją'', „Miesięcznik Literacki” 1977, nr 1, s. 132-133;
* (Nekrolog), „Gazeta Wyborcza” 1999, nr 88: 15 kwietnia;
* GZ [Grzegorz Zdziech], ''Krystyna Nastulanka nie żyje'', „[[Mogielnica 2000]]” 1999, nr 4 (39), s. 2;
* Ryszard Matuszewski, ''Krystyna Nastulanka Pożegnanie'', „Gazeta Wyborcza” 1999, nr 108: 11 maja.

{{DEFAULTSORT:Nastulanka, Krystyna}}

Krystyna Nastulanka - Historia wersji