Kolej grójecka - Historia wersji

Admin o 19:56, 23 lut 2024

2024-02-23T19:56:49Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:56, 23 lut 2024
Linia 55:		Linia 55:

	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==
	~~<nowiki>~~[[Kategoria:Infrastruktura kolejowa]]~~</nowiki>~~		[[Kategoria:Infrastruktura kolejowa]]

Admin o 19:56, 23 lut 2024

2024-02-23T19:56:35Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:56, 23 lut 2024
Linia 55:		Linia 55:

	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==
			<nowiki>[[Kategoria:Infrastruktura kolejowa]]</nowiki>

Admin o 22:37, 14 lis 2023

2023-11-14T22:37:45Z

← poprzednia wersja		Wersja z 00:37, 15 lis 2023
Linia 11:		Linia 11:
	Przez kilka lat trasę linii dowozowej na terenie miasta Warszawy kilkakrotnie zmieniano, aż w roku 1903 zamknięto ją. W roku 1911 powstało Towarzystwo Akcyjne Warszawskich Dróg Żelaznych Podjazdowych z kapitałem belgijskim, wtedy otworzono nową stację towarową przeładunkową oraz uruchomiono linię dowozową. W rok później rozpoczęto budowę linii z Gołkowa przez [[Grójec]] do [[Jasieniec\|Jasieńca]], a otworzono ją w roku 1914.		Przez kilka lat trasę linii dowozowej na terenie miasta Warszawy kilkakrotnie zmieniano, aż w roku 1903 zamknięto ją. W roku 1911 powstało Towarzystwo Akcyjne Warszawskich Dróg Żelaznych Podjazdowych z kapitałem belgijskim, wtedy otworzono nową stację towarową przeładunkową oraz uruchomiono linię dowozową. W rok później rozpoczęto budowę linii z Gołkowa przez [[Grójec]] do [[Jasieniec\|Jasieńca]], a otworzono ją w roku 1914.

	Wybudowana od podstaw stacja kolejowa w Grójcu, położona we wschodniej części miasta miała dwie bocznice: jedna wiodła do odległego od Grójca o 9 km Jasieńca, a druga do fabryki maszyn Tadeusza Leżańskiego, gdzie kończyła się przy ulicy J. Piłsudskiego, w miejscu gdzie dziś wznosi się budynek Urzędu Gminy i Miasta.		Wybudowana od podstaw stacja kolejowa w Grójcu, położona we wschodniej części miasta miała dwie bocznice: jedna wiodła do odległego od Grójca o 9 km [[Jasieniec\|Jasieńca]], a druga do fabryki maszyn Tadeusza Leżańskiego, gdzie kończyła się przy ulicy Józefa Piłsudskiego, w miejscu gdzie dziś wznosi się budynek Urzędu Gminy i Miasta.

	Stacja początkowa w Warszawie znajdowała się w okolicach dzisiejszego Pałacu Kultury i Nauki, a nieco później - na Placu Unii Lubelskiej. Stąd właśnie - wzdłuż ulicy Puławskiej przez Wierzbno, Służewiec, Imielin, Grabów, Pyry, Iwiczną (tu znajdowało się odgałęzienie do Skolimowa), Piaseczno (stąd z kolei wiodła linia do Góry Kalwarii), Gołków, Tarczyn – jechało się wprost do Grójca.		Stacja początkowa w Warszawie znajdowała się w okolicach dzisiejszego Pałacu Kultury i Nauki, a nieco później - na Placu Unii Lubelskiej. Stąd właśnie - wzdłuż ulicy Puławskiej przez Wierzbno, Służewiec, Imielin, Grabów, Pyry, Iwiczną (tu znajdowało się odgałęzienie do Skolimowa), Piaseczno (stąd z kolei wiodła linia do Góry Kalwarii), Gołków, [[Tarczyn]] – jechało się wprost do [[Grójec\|Grójca]].

	=== I wojna światowa ===		=== I wojna światowa ===
	W maju 1915 roku Grójecka Kolej Dojazdowa wydłużyła się o odcinek z Grójca do [[Mogielnica\|Mogielnicy]], który został wybudowany dla celów wojskowych. W lipcu tego samego roku Rosjanie ewakuowali tabor kolei, jednak ruch wznowiono już w styczniu 1916 roku, a w roku 1917 otworzono publiczny ruch do Mogielnicy.		W maju 1915 roku Grójecka Kolej Dojazdowa wydłużyła się o odcinek z Grójca do [[Mogielnica\|Mogielnicy]], który został wybudowany dla celów wojskowych. W lipcu tego samego roku Rosjanie ewakuowali tabor kolei, jednak ruch wznowiono już w styczniu 1916 roku, a w roku 1917 otworzono publiczny ruch do [[Mogielnica\|Mogielnicy]].

	=== Okres międzywojenny ===		=== Okres międzywojenny ===
Linia 27:		Linia 27:

	=== Okres powojenny ===		=== Okres powojenny ===
	W roku 1949 kolej została przejęta przez PKP. Trzy lata później zamknięto i rozebrano odcinek Rozjazd Oborski - Konstancin. W roku 1958 otworzono wojskową bocznicę w Nowym Mieście oraz bocznicę do stacji paliw MON w Piasecznie, dzięki czemu przewozy towarowe na Grójeckiej Kolei Dojazdowej rosły. W 1966 roku zawieszono ruch pasażerski na odcinku Grójec - Jasieniec, który zlikwidowano cztery lata później.		W roku 1949 kolej została przejęta przez PKP. Trzy lata później zamknięto i rozebrano odcinek Rozjazd Oborski - Konstancin. W roku 1958 otworzono wojskową bocznicę w [[Nowe Miasto nad Pilicą\|Nowym Mieście nad Pilicą]] oraz bocznicę do stacji paliw MON w Piasecznie, dzięki czemu przewozy towarowe na Grójeckiej Kolei Dojazdowej rosły. W 1966 roku zawieszono ruch pasażerski na odcinku Grójec - [[Jasieniec]], który zlikwidowano cztery lata później.

	Schyłek kolejki przypada na lata siedemdziesiąte. Burzliwy rozwój komunikacji autobusowej dość skutecznie wyparł skromny i dość już zniszczony tabor kolejowy. Zmniejszyła się ilość kursów i pasażerów. Rozważano wówczas, czy nie zlikwidować tej zasłużonej dla regionu - jedynej w Polsce poza pomorską - linii kolejowej o szerokości torów 1000 mm. Należy dodać, że najpopularniejszym rozstawem szyn dla kolejek wąskotorowych jest szerokość 750 mm, bywają również kolejki o szerokości 600 mm jak żnińska oraz 785 mm jak kolejki górnośląskie. Wspomniany pomysł zlikwidowania kolejki grójeckiej nie został zrealizowany.		Schyłek kolejki przypada na lata siedemdziesiąte. Burzliwy rozwój komunikacji autobusowej dość skutecznie wyparł skromny i dość już zniszczony tabor kolejowy. Zmniejszyła się ilość kursów i pasażerów. Rozważano wówczas, czy nie zlikwidować tej zasłużonej dla regionu - jedynej w Polsce poza pomorską - linii kolejowej o szerokości torów 1000 mm. Należy dodać, że najpopularniejszym rozstawem szyn dla kolejek wąskotorowych jest szerokość 750 mm, bywają również kolejki o szerokości 600 mm jak żnińska oraz 785 mm jak kolejki górnośląskie. Wspomniany pomysł zlikwidowania kolejki grójeckiej nie został zrealizowany.
Linia 34:		Linia 34:

	=== Współczesność ===		=== Współczesność ===
	W 1998 roku powstało Towarzystwo Restauracji Grójeckiej Kolei Wąskotorowej, które uruchomiło parowóz Px48-3917. Rok później obchodzono stulecie istnienia wąskotorowej linii z Piaseczna do Nowego Miasta. W 2001 roku linia została przekazana przez PKP Starostwu Powiatowemu w Piasecznie. Eksploatowana jest przez Zarząd Piaseczyńskiego Towarzystwa Kolei Wąskotorowej. Od tego momentu oficjalna nazwa kolei to Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa.		W 1998 roku powstało Towarzystwo Restauracji Grójeckiej Kolei Wąskotorowej, które uruchomiło parowóz Px48-3917. Rok później obchodzono stulecie istnienia wąskotorowej linii z Piaseczna do [[Nowe Miasto nad Pilicą\|Nowego Miasta nad Pilicą]]. W 2001 roku linia została przekazana przez PKP Starostwu Powiatowemu w Piasecznie. Eksploatowana jest przez Zarząd Piaseczyńskiego Towarzystwa Kolei Wąskotorowej. Od tego momentu oficjalna nazwa kolei to '''Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa'''.

	== Nazewnictwo ==		== Nazewnictwo ==

Admin o 20:01, 11 paź 2023

2023-10-11T20:01:37Z

← poprzednia wersja		Wersja z 22:01, 11 paź 2023
Linia 1:		Linia 1:
	'''Grójecka Kolej Dojazdowa''' (do 2004 r., obecnie jako '''Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa''') – wąskotorowa kolej turystyczna będąca aktualnie największą działającą koleją wąskotorową w okolicach Warszawy, z ~~prześwitem~~ toru 1000 mm.		'''Grójecka Kolej Dojazdowa''' (do 2004 r., obecnie jako '''Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa''') – wąskotorowa kolej turystyczna będąca aktualnie największą działającą koleją wąskotorową w okolicach Warszawy, z rozstawem toru wynoszącym 1000 mm.

	== Historia ==		== Historia ==

			=== Wprowadzenie ===
			[[Grójec]] od stuleci był ważnym ośrodkiem położonym na uczęszczanych szlakach handlowych. W 1867 r. miasto zostało stolicą [[Powiat grójecki\|powiatu grójeckiego]]. Bliskość Warszawy powodowała, że intensyfikowały się z nią kontakty handlowe, kulturalne czy też administracyjne. Od czasu przeprowadzenia między Grójcem a warszawską metropolią drogi bitej, ten nadmolnicki ośrodek stał się jedną z pierwszych i ważniejszych stacji pocztowych. Stałą komunikację utrzymywały z Warszawą różne pojazdy, których właścicielami byli przedsiębiorcy żydowscy i karetka pocztowa. Mimo to stale odczuwało się brak dogodniejszych środków łączności między tymi dwoma ośrodkami. Wprawdzie już w roku 1900 istniał projekt przeprowadzenia kolejowej linii normalnotorowej z Warszawy przez Grójec do Radomia, ale pomysł nigdy nie doczekał się realizacji.

	=== Pierwsze lata ===		=== Pierwsze lata ===
Linia 7:		Linia 10:

	Przez kilka lat trasę linii dowozowej na terenie miasta Warszawy kilkakrotnie zmieniano, aż w roku 1903 zamknięto ją. W roku 1911 powstało Towarzystwo Akcyjne Warszawskich Dróg Żelaznych Podjazdowych z kapitałem belgijskim, wtedy otworzono nową stację towarową przeładunkową oraz uruchomiono linię dowozową. W rok później rozpoczęto budowę linii z Gołkowa przez [[Grójec]] do [[Jasieniec\|Jasieńca]], a otworzono ją w roku 1914.		Przez kilka lat trasę linii dowozowej na terenie miasta Warszawy kilkakrotnie zmieniano, aż w roku 1903 zamknięto ją. W roku 1911 powstało Towarzystwo Akcyjne Warszawskich Dróg Żelaznych Podjazdowych z kapitałem belgijskim, wtedy otworzono nową stację towarową przeładunkową oraz uruchomiono linię dowozową. W rok później rozpoczęto budowę linii z Gołkowa przez [[Grójec]] do [[Jasieniec\|Jasieńca]], a otworzono ją w roku 1914.

			Wybudowana od podstaw stacja kolejowa w Grójcu, położona we wschodniej części miasta miała dwie bocznice: jedna wiodła do odległego od Grójca o 9 km Jasieńca, a druga do fabryki maszyn Tadeusza Leżańskiego, gdzie kończyła się przy ulicy J. Piłsudskiego, w miejscu gdzie dziś wznosi się budynek Urzędu Gminy i Miasta.

			Stacja początkowa w Warszawie znajdowała się w okolicach dzisiejszego Pałacu Kultury i Nauki, a nieco później - na Placu Unii Lubelskiej. Stąd właśnie - wzdłuż ulicy Puławskiej przez Wierzbno, Służewiec, Imielin, Grabów, Pyry, Iwiczną (tu znajdowało się odgałęzienie do Skolimowa), Piaseczno (stąd z kolei wiodła linia do Góry Kalwarii), Gołków, Tarczyn – jechało się wprost do Grójca.

	=== I wojna światowa ===		=== I wojna światowa ===
Linia 21:		Linia 28:
	=== Okres powojenny ===		=== Okres powojenny ===
	W roku 1949 kolej została przejęta przez PKP. Trzy lata później zamknięto i rozebrano odcinek Rozjazd Oborski - Konstancin. W roku 1958 otworzono wojskową bocznicę w Nowym Mieście oraz bocznicę do stacji paliw MON w Piasecznie, dzięki czemu przewozy towarowe na Grójeckiej Kolei Dojazdowej rosły. W 1966 roku zawieszono ruch pasażerski na odcinku Grójec - Jasieniec, który zlikwidowano cztery lata później.		W roku 1949 kolej została przejęta przez PKP. Trzy lata później zamknięto i rozebrano odcinek Rozjazd Oborski - Konstancin. W roku 1958 otworzono wojskową bocznicę w Nowym Mieście oraz bocznicę do stacji paliw MON w Piasecznie, dzięki czemu przewozy towarowe na Grójeckiej Kolei Dojazdowej rosły. W 1966 roku zawieszono ruch pasażerski na odcinku Grójec - Jasieniec, który zlikwidowano cztery lata później.

			Schyłek kolejki przypada na lata siedemdziesiąte. Burzliwy rozwój komunikacji autobusowej dość skutecznie wyparł skromny i dość już zniszczony tabor kolejowy. Zmniejszyła się ilość kursów i pasażerów. Rozważano wówczas, czy nie zlikwidować tej zasłużonej dla regionu - jedynej w Polsce poza pomorską - linii kolejowej o szerokości torów 1000 mm. Należy dodać, że najpopularniejszym rozstawem szyn dla kolejek wąskotorowych jest szerokość 750 mm, bywają również kolejki o szerokości 600 mm jak żnińska oraz 785 mm jak kolejki górnośląskie. Wspomniany pomysł zlikwidowania kolejki grójeckiej nie został zrealizowany.

	Rok 1973 to całkowite wprowadzenie trakcji spalinowej w miejsce parowej. Trzy lata później używano już wagonów transporterów. W roku 1988 zawieszono przewozy pasażerskie na odcinku z Grójca do Nowego Miasta, zaś na pozostałym odcinku ruch osobowy prowadzony był do roku 1991. W 1994 roku Grójecka Kolej Dojazdowa została wpisana do rejestru zabytków. W roku 1996 zamknięto ruch towarowy.		Rok 1973 to całkowite wprowadzenie trakcji spalinowej w miejsce parowej. Trzy lata później używano już wagonów transporterów. W roku 1988 zawieszono przewozy pasażerskie na odcinku z Grójca do Nowego Miasta, zaś na pozostałym odcinku ruch osobowy prowadzony był do roku 1991. W 1994 roku Grójecka Kolej Dojazdowa została wpisana do rejestru zabytków. W roku 1996 zamknięto ruch towarowy.

Admin: Utworzono nową stronę "'''Grójecka Kolej Dojazdowa''' (do 2004 r., obecnie jako '''Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa''') – wąskotorowa kolej turystyczna będąca aktualnie największą działającą koleją wąskotorową w okolicach Warszawy, z prześwitem toru 1000 mm. == Historia == === Pierwsze lata === Pierwsze wzmianki o planowanej budowie wąskotorowej kolei mającej połączyć podwarszawskie miejscowości ze stolicą pojawiły się w prasie w 1895 roku. Dwa lata później wy…"

2023-10-11T19:13:52Z

Utworzono nową stronę "'''Grójecka Kolej Dojazdowa''' (do 2004 r., obecnie jako '''Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa''') – wąskotorowa kolej turystyczna będąca aktualnie największą działającą koleją wąskotorową w okolicach Warszawy, z prześwitem toru 1000 mm. == Historia == === Pierwsze lata === Pierwsze wzmianki o planowanej budowie wąskotorowej kolei mającej połączyć podwarszawskie miejscowości ze stolicą pojawiły się w prasie w 1895 roku. Dwa lata później wy…"

Nowa strona

'''Grójecka Kolej Dojazdowa''' (do 2004 r., obecnie jako '''Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa''') – wąskotorowa kolej turystyczna będąca aktualnie największą działającą koleją wąskotorową w okolicach Warszawy, z prześwitem toru 1000 mm.

== Historia ==

=== Pierwsze lata ===
Pierwsze wzmianki o planowanej budowie wąskotorowej kolei mającej połączyć podwarszawskie miejscowości ze stolicą pojawiły się w prasie w 1895 roku. Dwa lata później wydano koncesję na ww. budowę, a rozpoczęto ją w 1898 roku. Pierwszy etap prac polegał na ułożeniu toru od Placu Keksholmskiego do Piaseczna. W roku 1900 gotowe były połączenia do Piaseczna, [[Góra Kalwaria|Góry Kalwarii]] i Gołkowa.

Przez kilka lat trasę linii dowozowej na terenie miasta Warszawy kilkakrotnie zmieniano, aż w roku 1903 zamknięto ją. W roku 1911 powstało Towarzystwo Akcyjne Warszawskich Dróg Żelaznych Podjazdowych z kapitałem belgijskim, wtedy otworzono nową stację towarową przeładunkową oraz uruchomiono linię dowozową. W rok później rozpoczęto budowę linii z Gołkowa przez [[Grójec]] do [[Jasieniec|Jasieńca]], a otworzono ją w roku 1914.

=== I wojna światowa ===
W maju 1915 roku Grójecka Kolej Dojazdowa wydłużyła się o odcinek z Grójca do [[Mogielnica|Mogielnicy]], który został wybudowany dla celów wojskowych. W lipcu tego samego roku Rosjanie ewakuowali tabor kolei, jednak ruch wznowiono już w styczniu 1916 roku, a w roku 1917 otworzono publiczny ruch do Mogielnicy.

=== Okres międzywojenny ===
Już w 1920 kolejka dotarła do [[Brzostowiec|Brzostowca]], zaś w roku 1924 do [[Nowe Miasto nad Pilicą|Nowego Miasta nad Pilicą]].

W 1935 roku Sąd Okręgowy wydał wyrok nakazujący usunięcie torów Grójeckiej Kolei Dojazdowej z ulic miasta Warszawy, co było równoznaczne z zamknięciem i rozebraniem linii dowozowej. Spowodowało to wybudowanie stacji przeładunkowej stycznej z linią normalnotorową.

=== II wojna światowa ===
Na początku 1945 roku Niemcy częściowo zniszczyli linię oraz ewakuowali tabor podobnie jak Rosjanie w roku 1915, jednak już w lutym odbył się pierwszy przejazd po wyzwoleniu Warszawy.

=== Okres powojenny ===
W roku 1949 kolej została przejęta przez PKP. Trzy lata później zamknięto i rozebrano odcinek Rozjazd Oborski - Konstancin. W roku 1958 otworzono wojskową bocznicę w Nowym Mieście oraz bocznicę do stacji paliw MON w Piasecznie, dzięki czemu przewozy towarowe na Grójeckiej Kolei Dojazdowej rosły. W 1966 roku zawieszono ruch pasażerski na odcinku Grójec - Jasieniec, który zlikwidowano cztery lata później.

Rok 1973 to całkowite wprowadzenie trakcji spalinowej w miejsce parowej. Trzy lata później używano już wagonów transporterów. W roku 1988 zawieszono przewozy pasażerskie na odcinku z Grójca do Nowego Miasta, zaś na pozostałym odcinku ruch osobowy prowadzony był do roku 1991. W 1994 roku Grójecka Kolej Dojazdowa została wpisana do rejestru zabytków. W roku 1996 zamknięto ruch towarowy.

=== Współczesność ===
W 1998 roku powstało Towarzystwo Restauracji Grójeckiej Kolei Wąskotorowej, które uruchomiło parowóz Px48-3917. Rok później obchodzono stulecie istnienia wąskotorowej linii z Piaseczna do Nowego Miasta. W 2001 roku linia została przekazana przez PKP Starostwu Powiatowemu w Piasecznie. Eksploatowana jest przez Zarząd Piaseczyńskiego Towarzystwa Kolei Wąskotorowej. Od tego momentu oficjalna nazwa kolei to Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa.

== Nazewnictwo ==
W różnych okresach nazwa linii kolei była zmieniana, a w kolejnych latach brzmiała:

* 1898-1911 - Droga Żelazna Warszawa – Piaseczno – Góra Kalwaria
* 1911-1918 - Droga Żelazna Podjazdowa Grójecka
* 1918-1932 - Droga Żelazna Dojazdowa Grójecka
* 1932-1942 - Warszawskie Koleje Dojazdowe
* 1942-1945 - Warszawskie Koleje Zachodnie
* 1945-1949 - Warszawskie Koleje Dojazdowe pod Zarządem PKP
* 1949-1960 - Wilanowsko - Grójecka Kolej Wąskotorowa PKP
* 1960-2002 - Grójecka Kolej Dojazdowa PKP
* od 2002 - Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa

== Przypisy ==
<references />

== Bibliografia ==

== Linki zewnętrzne ==