Admin o 20:08, 19 sty 2025

2025-01-19T20:08:55Z

← poprzednia wersja		Wersja z 22:08, 19 sty 2025
Linia 4:		Linia 4:
	Urodził się 15 lipca 1878 w Mińsku Litewskim jako syn kolejarza, Antoniego i Ludwiki, z domu Busz. Ojciec jego będąc pracownikiem kolei „petersburskiej” oddelegowany został do pracy przy budowie jednego z azjatyckich odcinków kolei transsyberyjskiej i tam ok. 1890 r. zaginął. Sądząc po kilku ocalałych książkach z jego biblioteki, był to człowiek inteligentny, mający język francuski.		Urodził się 15 lipca 1878 w Mińsku Litewskim jako syn kolejarza, Antoniego i Ludwiki, z domu Busz. Ojciec jego będąc pracownikiem kolei „petersburskiej” oddelegowany został do pracy przy budowie jednego z azjatyckich odcinków kolei transsyberyjskiej i tam ok. 1890 r. zaginął. Sądząc po kilku ocalałych książkach z jego biblioteki, był to człowiek inteligentny, mający język francuski.

	Matka, po zaginięciu męża została w Mińsku z trojgiem dzieci: Henrykiem (1878–1955), Władysławem (ur. 1880) i córką Wandą (Mińsk, 1883–1900). Obaj synowie ukończyli miejscowe gimnazjum i w 1901 r. matka z dwoma synami przeniosła się do [[Warszawa\|Warszawy]]. Tu Henryk ukończył szkołę techników budowlanych i ok. 1904 r. zaczął pracować w Towarzystwie Ubezpieczeń Wzajemnych, w departamencie oceny wartości obiektów budowlanych i wartości szkód wywołanych pożarami lub innymi przyczynami. Jego zdolności, inteligencja, erudycja i pracowitość umożliwiły mu szybkie awanse i dlatego wkrótce został członkiem Zarządu Towarzystwa Ubezpieczeń, a w 1907 r. został oddelegowany do [[Grójec\|Grójca]] w celu zorganizowania oddziału dla [[Powiat grójecki\|powiatu grójeckiego]]. Tu wkrótce włączył się do społeczno-patriotycznej działalności prowadzonej przez obywateli tego miasta, m.in. aktywnie uczestniczących w legalnych i nielegalnych formach działalności patriotycznej, od 1910 był zastępcą [[Stanisław Czekanowski\|Stanisława Czekanowskiego]], prezesa [[Polskie Towarzystwo Krajoznawcze\|Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego]].		Matka, po zaginięciu męża została w Mińsku z trojgiem dzieci: Henrykiem (1878–1955), Władysławem (ur. 1880) i córką Wandą (Mińsk, 1883–1900). Obaj synowie ukończyli miejscowe gimnazjum i w 1901 r. matka z dwoma synami przeniosła się do [[Warszawa\|Warszawy]]. Tu Henryk ukończył szkołę techników budowlanych i ok. 1904 r. zaczął pracować w Towarzystwie Ubezpieczeń Wzajemnych, w departamencie oceny wartości obiektów budowlanych i wartości szkód wywołanych pożarami lub innymi przyczynami. Jego zdolności, inteligencja, erudycja i pracowitość umożliwiły mu szybkie awanse i dlatego wkrótce został członkiem Zarządu Towarzystwa Ubezpieczeń, a w 1907 r. został oddelegowany do [[Grójec\|Grójca]] w celu zorganizowania oddziału dla [[Powiat grójecki\|powiatu grójeckiego]]. Tu wkrótce włączył się do społeczno-patriotycznej działalności prowadzonej przez obywateli tego miasta, m.in. aktywnie uczestniczących w legalnych i nielegalnych formach działalności patriotycznej, od 1910 był zastępcą [[Stanisław Czekanowski\|Stanisława Czekanowskiego]], prezesa [[Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Oddział w Grójcu\|Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego]].

	W roku 1913 poślubił Zofię Cierpisz (ur. 12 kwietnia 1887, zm. 7 czerwca 1977), córkę Józefa, pracownika urzędu skarbowego. Siostra jej – Stefania – była działaczką [[Polska Organizacja Wojskowa\|Polskiej Organizacji Wojskowej]] (POW), odznaczoną Krzyżem Walecznych za udział w Powstaniu Śląskim.		W roku 1913 poślubił Zofię Cierpisz (ur. 12 kwietnia 1887, zm. 7 czerwca 1977), córkę Józefa, pracownika urzędu skarbowego. Siostra jej – Stefania – była działaczką [[Polska Organizacja Wojskowa\|Polskiej Organizacji Wojskowej]] (POW), odznaczoną Krzyżem Walecznych za udział w Powstaniu Śląskim.
Linia 24:		Linia 24:
	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==

	* [[Zdzisław Szeląg]], ''Hołownia Henryk'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt jedenasty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2002, s. 31-33 – na podstawie źródeł:		* [[Zdzisław Szeląg]], ''Hołownia Henryk'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt jedenasty'', [[Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Oddział w Grójcu\|Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu]], 2002, s. 31-33 – na podstawie źródeł:
	* Dokumenty w posiadaniu syna Olgierda;		* Dokumenty w posiadaniu syna Olgierda;
	* Olgierd Hołownia: „Życiorys ojca”;		* Olgierd Hołownia: „Życiorys ojca”;

Admin: Utworzono nową stronę "'''Henryk Hołownia''' (ur. 15 lipca 1878 w Mińsku Litewskim, zm. 14 maja 1955 w Warszawie) – lokalny działacz społeczny i niepodległościowy, z Grójcem związany pracą i czasowym zamieszkaniem. == Życiorys == Urodził się 15 lipca 1878 w Mińsku Litewskim jako syn kolejarza, Antoniego i Ludwiki, z domu Busz. Ojciec jego będąc pracownikiem kolei „petersburskiej” oddelegowany został do pracy przy budowie jednego z azjatycki…"

2024-08-04T17:11:41Z

Utworzono nową stronę "'''Henryk Hołownia''' (ur. 15 lipca 1878 w Mińsku Litewskim, zm. 14 maja 1955 w Warszawie) – lokalny działacz społeczny i niepodległościowy, z Grójcem związany pracą i czasowym zamieszkaniem. == Życiorys == Urodził się 15 lipca 1878 w Mińsku Litewskim jako syn kolejarza, Antoniego i Ludwiki, z domu Busz. Ojciec jego będąc pracownikiem kolei „petersburskiej” oddelegowany został do pracy przy budowie jednego z azjatycki…"

Nowa strona

'''Henryk Hołownia''' (ur. 15 lipca 1878 w Mińsku Litewskim, zm. 14 maja 1955 w [[Warszawa|Warszawie]]) – lokalny działacz społeczny i niepodległościowy, z [[Grójec|Grójcem]] związany pracą i czasowym zamieszkaniem.

== Życiorys ==
Urodził się 15 lipca 1878 w Mińsku Litewskim jako syn kolejarza, Antoniego i Ludwiki, z domu Busz. Ojciec jego będąc pracownikiem kolei „petersburskiej” oddelegowany został do pracy przy budowie jednego z azjatyckich odcinków kolei transsyberyjskiej i tam ok. 1890 r. zaginął. Sądząc po kilku ocalałych książkach z jego biblioteki, był to człowiek inteligentny, mający język francuski.

Matka, po zaginięciu męża została w Mińsku z trojgiem dzieci: Henrykiem (1878–1955), Władysławem (ur. 1880) i córką Wandą (Mińsk, 1883–1900). Obaj synowie ukończyli miejscowe gimnazjum i w 1901 r. matka z dwoma synami przeniosła się do [[Warszawa|Warszawy]]. Tu Henryk ukończył szkołę techników budowlanych i ok. 1904 r. zaczął pracować w Towarzystwie Ubezpieczeń Wzajemnych, w departamencie oceny wartości obiektów budowlanych i wartości szkód wywołanych pożarami lub innymi przyczynami. Jego zdolności, inteligencja, erudycja i pracowitość umożliwiły mu szybkie awanse i dlatego wkrótce został członkiem Zarządu Towarzystwa Ubezpieczeń, a w 1907 r. został oddelegowany do [[Grójec|Grójca]] w celu zorganizowania oddziału dla [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]]. Tu wkrótce włączył się do społeczno-patriotycznej działalności prowadzonej przez obywateli tego miasta, m.in. aktywnie uczestniczących w legalnych i nielegalnych formach działalności patriotycznej, od 1910 był zastępcą [[Stanisław Czekanowski|Stanisława Czekanowskiego]], prezesa [[Polskie Towarzystwo Krajoznawcze|Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego]].

W roku 1913 poślubił Zofię Cierpisz (ur. 12 kwietnia 1887, zm. 7 czerwca 1977), córkę Józefa, pracownika urzędu skarbowego. Siostra jej – Stefania – była działaczką [[Polska Organizacja Wojskowa|Polskiej Organizacji Wojskowej]] (POW), odznaczoną Krzyżem Walecznych za udział w Powstaniu Śląskim.

W 1915 Hołownia wstąpił do [[Polska Organizacja Wojskowa|Polskiej Organizacji Wojskowej]], w której wyróżnił się pozyskiwaniem nowych członków oraz zdobywaniem funduszów na jej działalność. Dom jego, mimo rewizji, dawał schronienie legionistom i peowiakom kursującym na trasie Warszawa–Radom, później Warszawa–Kraków. W latach 1916–1919 był naczelnikiem grójeckiego oddziału Straży Ogniowej Ochotniczej. 11 listopada 1918 wziął udział w opanowywaniu koszar i budynków rządowych oraz w rozbrajaniu okupacyjnych żołnierzy niemieckich. Według [[Stanisław Czekanowski|Stanisława Czekanowskiego]] w pierwszych dniach istnienia wolnej Polski, w [[Grójec|Grójcu]] toczyła się przepychanka o stanowisko „komisarza rządowego” między nim a Hołownią. Ten ostatni nieformalnie, samozwańczo, funkcję tę pełnił przez ok. dwa tygodnie, potem za sprawą [[Tomasz Nocznicki|Tomasza Nocznickiego]], ministra bez teki w tzw. rządzie lubelskim, na krótko formalnym komisarzem został [[Andrzej Żółcik]]. W roku 1919 Hołownia założył [[Związek Strzelecki|Związek Strzelecki. Oddział w Grójcu]], którym jako komendant (do 1928) sprawnie kierował.

Hołownia zawsze stał w opozycji do świętoszkowatego i ugodowego patriotyzmu, piętnował ciemnotę i zacofanie zarówno pieniaczy endeckich, jak i pazernych chłopów, był zwolennikiem Józefa Piłsudskiego. Z jego inicjatywy władze [[Grójec|Grójca]] zmieniły nazwę ulicy Wareckiej na ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Od końca I wojny światowej do lat trzydziestych współpracował z działaczem chłopskim, później senatorem, [[Tomasz Nocznicki|Tomaszem Nocznickim]], którego cenił za patriotyzm i szerokie horyzonty myślowe i dość często gościł w swoim mieszkaniu przy ul. Wareckiej 4.

W 1924 Hołownia należał do współzałożycieli Ludowej Kasy Oszczędności w [[Grójec|Grójcu]], która w 1926 przyjęła nazwę: Kasa Spółdzielcza im. Stefczyka. Miała ona pomóc chłopom w uzyskaniu nisko oprocentowanych kredytów na modernizację gospodarstw. Hołownia pracował w niej z oddaniem nad unowocześnieniem gospodarki rolnej w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]], m.in. wyjeżdżał do Czechosłowacji i sprowadzał stamtąd maszyny rolnicze (np. siewniki, młocarnie i wialnie), odmaczające się wysoką wydajnością i umożliwiające segregację ziarna oraz oszczędzanie go podczas zasiewów. Ta wielostronna działalność i wyczerpujący tryb życia osłabiły stan jego zdrowia i wywołały chorobę serca, dlatego kiedy w 1930 r. Olgierd, starszy syn, zdał maturę w gimnazjum grójeckim, żona namówiła go na przeprowadzenie się do [[Warszawa|Warszawy]]. W stolicy rozpoczął pracę w Głównym Urzędzie Statystycznym i nadal często spotykał się z senatorem Nocznickim.

W 1941 r. wstąpił do Związku Walki Zbrojnej, potem [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]], za co w 1951 Urząd Bezpieczeństwa aresztował go; z więzienia zwolniony został w roku 1954. Przeżycia więzienne osłabiły jego organizm, 14 maja 1955 r. umarł w szpitalu na Żoliborzu, pochowany został na wojskowym Cmentarzu Powązkowskim w grobie rodzinnym Hołowniów.

Żona Hołowni, Zofia, zmarła 7 czerwca 1977. Hołownia miał dwóch synów i córkę Danutę, która zmarła po roku życia (1915–1916) i jest pochowana na [[Cmentarz parafialny („stary”) w Grójcu|cmentarzu parafialnym przy ul. Mszczonowskiej]] w [[Grójec|Grójcu]]. Starszy syn, Olgierd (ur. 26 lutego 1914), ukończył sekcję samochodową wydziału mechanicznego Politechniki Warszawskiej (1931–1938) i był w swej karierze zawodowej dyrektorem technicznym: Biura Projektowania Zakładów Przemysłowych, a następnie Przedsiębiorstwa Projektowania i Eksportu Zakładów Przemysłowych. Młodszy syn, Jerzy (ur. 28 lutego 1917), studiował leśnictwo w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (1935–1939), a w 1949 ukończył wydział technologii drewna na Uniwersytecie w Oxfordzie.

Obaj synowie Hołowni byli żołnierzami [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]] i brali udział w powstaniu warszawskim: Olgierd walczył na Żoliborzu, jako zastępca dowódcy plutonu 200, w zgrupowaniu „Żywiciel”, a Jerzy, jako porucznik – w Śródmieściu, w pułku „Ruczaj”. Jerzy został wywieziony do obozu Sandbostel, a następnie ewakuowany do Anglii, skąd udał się do Kanady.

== Bibliografia ==

* [[Zdzisław Szeląg]], ''Hołownia Henryk'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt jedenasty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2002, s. 31-33 – na podstawie źródeł:
* Dokumenty w posiadaniu syna Olgierda;
* Olgierd Hołownia: „Życiorys ojca”;
* Ossolineum: [[Stanisław Czekanowski]], „Roczniki mojego długiego żywota” cz. III: „Na polu rolniczo-społecznym”, rozdział „W niepodległej Polsce”, rękopis, sygn. 11/13257; maszynopis z lat pięćdziesiątych XX w z aktualnym komentarzem, tamże, sygn. II/13258, s. 11, 13, 19, 20, 44, 46; kopia u wnuczki Barbary Czekanowskiej-Bukowieckiej;
* Bolesław Monkiewicz i [[Wacław Pawlak]], ''Sto lat Banku Spółdzielczego im. Stefczyka w Grójcu 1873–1973'', Grójec 1974, s. 41;
* [[Wacław Pawlak]], ''Ochotnicza Straż Pożarna Grójec. Sto lat w służbie dla społeczeństwa 1881–1981'', [Grójec 1982], s. 40.

[[Kategoria:Działacze społeczni]]
{{DEFAULTSORT:Hołownia, Henryk}}

Henryk Hołownia - Historia wersji

Admin o 20:08, 19 sty 2025