Eligiusz Gajewski - Historia wersji

Admin o 09:57, 20 lip 2024

2024-07-20T09:57:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:57, 20 lip 2024
Linia 2:		Linia 2:

	== Życiorys ==		== Życiorys ==
	Urodzony 30 listopada 1923 w [[Warka\|Warce]] jako syn rolnika (4 ha), Antoniego i Stefanii z Rutkowskich. Po ukończeniu miejscowej [[Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Piotra Wysockiego w Warce\|Publicznej Szkoły Powszechnej nr 1 im. Piotra Wysockiego]] (~~1931-1938~~) uczył się w Szkole Ogrodniczej w Ursynowie (~~1940-1943~~) i po odbyciu praktyki zawodowej (1 października-30 listopada 1943) podjął pracę ogrodnika w [[Fabryka Okuć Budowlanych braci Lubert w Warce\|Fabryce Okuć Budowlanych „Bracia Lubert”]] (1 grudnia ~~1943-30~~ maja 1944). W związku z działaniami wojennymi na [[Przyczółek warecko-magnuszewski\|przyczółku warecko-magnuszewskim]] 26 sierpnia 1944 Niemcy zarządzili natychmiastową ewakuację ludności [[Warka\|Warki]] i okolicznych wsi. 14 stycznia 1945 miasto zostało wyzwolone spod okupacji niemieckiej. Gajewski z rodzicami i rodzeństwem powrócił do miasta i podjął pracę w Zarządzie Miasta (1 lutego-10 maja 1945), kierowanym przez [[Wiktor Krawczyk\|Wiktora Krawczyka]]; następnie wyjechał do Namysłowa i tu zatrudniły go Polskie Koleje Państwowe. W latach ~~1946-1951~~ studiował na wydziale Ogrodniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) i uzyskał dyplom inżyniera ogrodnika, magistra nauk agrotechnicznych. Pracę na temat przechowywania antonówki w chłodni napisał pod kierunkiem prof. dra [[Szczepan Pieniążek\|Szczepana A. Pieniążka]].		Urodzony 30 listopada 1923 w [[Warka\|Warce]] jako syn rolnika (4 ha), Antoniego i Stefanii z Rutkowskich. Po ukończeniu miejscowej [[Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Piotra Wysockiego w Warce\|Publicznej Szkoły Powszechnej nr 1 im. Piotra Wysockiego]] (1931–1938) uczył się w Szkole Ogrodniczej w Ursynowie (1940–1943) i po odbyciu praktyki zawodowej (1 października-30 listopada 1943) podjął pracę ogrodnika w [[Fabryka Okuć Budowlanych braci Lubert w Warce\|Fabryce Okuć Budowlanych „Bracia Lubert”]] (1 grudnia 1943–30 maja 1944). W związku z działaniami wojennymi na [[Przyczółek warecko-magnuszewski\|przyczółku warecko-magnuszewskim]] 26 sierpnia 1944 Niemcy zarządzili natychmiastową ewakuację ludności [[Warka\|Warki]] i okolicznych wsi. 14 stycznia 1945 miasto zostało wyzwolone spod okupacji niemieckiej. Gajewski z rodzicami i rodzeństwem powrócił do miasta i podjął pracę w Zarządzie Miasta (1 lutego-10 maja 1945), kierowanym przez [[Wiktor Krawczyk\|Wiktora Krawczyka]]; następnie wyjechał do Namysłowa i tu zatrudniły go Polskie Koleje Państwowe. W latach 1946–1951 studiował na wydziale Ogrodniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) i uzyskał dyplom inżyniera ogrodnika, magistra nauk agrotechnicznych. Pracę na temat przechowywania antonówki w chłodni napisał pod kierunkiem prof. dra [[Szczepan Pieniążek\|Szczepana A. Pieniążka]].

	Po ukończeniu studiów, jako jeden z nielicznych Grójecczan, powrócił w rodzinne strony i 1 marca 1951 objął stanowisko kierownika zaniedbanego gospodarstwa SGGW (85 ha ziemi i 45 ha sadu) w Nowej Wsi. Należało wówczas do zespołu gospodarstw [[Krobów]]. W jego skład wchodziły „resztówki“ byłych majątków: [[Jastrzębiec]], [[Kociszew]] i [[Krobów]].		Po ukończeniu studiów, jako jeden z nielicznych Grójecczan, powrócił w rodzinne strony i 1 marca 1951 objął stanowisko kierownika zaniedbanego gospodarstwa SGGW (85 ha ziemi i 45 ha sadu) w Nowej Wsi. Należało wówczas do zespołu gospodarstw [[Krobów]]. W jego skład wchodziły „resztówki“ byłych majątków: [[Jastrzębiec]], [[Kociszew]] i [[Krobów]].
Linia 32:		Linia 32:
	* ''Wyniki doświadczeń nad zwalczaniem nasionnicy trześniówki'' [...] ''za pomocą opryskiwacza i zamgławiania'' („Prace Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach”, t. V: 1961, s. 177-184).		* ''Wyniki doświadczeń nad zwalczaniem nasionnicy trześniówki'' [...] ''za pomocą opryskiwacza i zamgławiania'' („Prace Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach”, t. V: 1961, s. 177-184).

	Gajewski aktywnie działał w licznych organizacjach społecznych, politycznych, gospodarczych, radach narodowych i samorządzie spółdzielczym. Był np. członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (od 1963), radnym: Powiatowej Rady Narodowej w Grójcu, Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie (~~1962-1975~~); członkiem prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu (~~1975-1980~~); przewodniczącym Rady Nadzorczej Handlowo-Usługowej Spółdzielni Ogrodniczej w Grójcu, zastępcą przewodniczącego Rady Nadzorczej Wareckiej Spółdzielni Ogrodniczej, prezesem w Wojewódzkiej Spółdzielni Ogrodniczej w Radomiu, członkiem Centralnej Rady Spółdzielni Ogrodniczych.		Gajewski aktywnie działał w licznych organizacjach społecznych, politycznych, gospodarczych, radach narodowych i samorządzie spółdzielczym. Był np. członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (od 1963), radnym: Powiatowej Rady Narodowej w Grójcu, Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie (1962–1975); członkiem prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu (1975–1980); przewodniczącym Rady Nadzorczej Handlowo-Usługowej Spółdzielni Ogrodniczej w Grójcu, zastępcą przewodniczącego Rady Nadzorczej Wareckiej Spółdzielni Ogrodniczej, prezesem w Wojewódzkiej Spółdzielni Ogrodniczej w Radomiu, członkiem Centralnej Rady Spółdzielni Ogrodniczych.

	Za osiągnięcia w pracy zawodowej, społecznej wyróżniony został: Złotym Krzyżem Zasługi (1964), odznaką Działacz Ruchu Spółdzielczego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1973), srebrną i złotą odznaką Za Zasługi dla Województwa Warszawskiego (1973), Medalem 30-lecia PRL (1974), Medalem 40-lecia PRL (1984), odznaką Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego, Orderem Sztandaru Pracy II-giej Klasy (1984), Medalem Pamiątkowym VII Wieków Warki (1984), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1986). Otrzymał też Nagrodę II-go Stopnia im. Jana Kochanowskiego (1978), zbiorowe nagrody: Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki za „Opracowanie kompleksowych zabiegów. doprowadzających jabłonie do corocznego owocowania” (1972) oraz Ministra Rolnictwa I stopnia za udział w realizacji pracy „Opracowanie i wdrożenie nowoczesnej metody uprawy malin” (1981); w 1974 wpisany został do Złotej Księgi Zasłużonych [dla] Powiatu Grójeckiego.		Za osiągnięcia w pracy zawodowej, społecznej wyróżniony został: Złotym Krzyżem Zasługi (1964), odznaką Działacz Ruchu Spółdzielczego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1973), srebrną i złotą odznaką Za Zasługi dla Województwa Warszawskiego (1973), Medalem 30-lecia PRL (1974), Medalem 40-lecia PRL (1984), odznaką Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego, Orderem Sztandaru Pracy II-giej Klasy (1984), Medalem Pamiątkowym VII Wieków Warki (1984), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1986). Otrzymał też Nagrodę II-go Stopnia im. Jana Kochanowskiego (1978), zbiorowe nagrody: Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki za „Opracowanie kompleksowych zabiegów. doprowadzających jabłonie do corocznego owocowania” (1972) oraz Ministra Rolnictwa I stopnia za udział w realizacji pracy „Opracowanie i wdrożenie nowoczesnej metody uprawy malin” (1981); w 1974 wpisany został do Złotej Księgi Zasłużonych [dla] Powiatu Grójeckiego.
Linia 38:		Linia 38:
	Gajewski nie tylko wzorowo zorganizował i prowadził Sadowniczy Zakład Doświadczalny, ale i „''wprowadzone w Zakładzie badania przyczyniły się do opracowania nowoczesnych metod produkcji jabłek, gruszek, malin i wiśni'' [...], ''do opracowania skutecznych metod ochrony sadów oraz ustalenia odpowiednich odmian do produkcji. Wyniki tych badań przyczyniły się do zwiększenia plonów, nie tylko w rejonie warecko-grójeckim, ale w całej Polsce''” (Danuta Pyza).		Gajewski nie tylko wzorowo zorganizował i prowadził Sadowniczy Zakład Doświadczalny, ale i „''wprowadzone w Zakładzie badania przyczyniły się do opracowania nowoczesnych metod produkcji jabłek, gruszek, malin i wiśni'' [...], ''do opracowania skutecznych metod ochrony sadów oraz ustalenia odpowiednich odmian do produkcji. Wyniki tych badań przyczyniły się do zwiększenia plonów, nie tylko w rejonie warecko-grójeckim, ale w całej Polsce''” (Danuta Pyza).

	W 1950 ożenił się z Krystyną Paśniewską (~~1927-1998~~), z którą miał troje dzieci: Ewę (ur. 1951) za Filipczakiem, Jacka (ur. 1954), Agnieszkę (ur. 1957) za Maciągowskim.		W 1950 ożenił się z Krystyną Paśniewską (1927–1998), z którą miał troje dzieci: Ewę (ur. 1951) za Filipczakiem, Jacka (ur. 1954), Agnieszkę (ur. 1957) za Maciągowskim.

	Zmarł 22 sierpnia 1990, pochowany został na cmentarzu w [[Warka\|Warce]].		Zmarł 22 sierpnia 1990, pochowany został na cmentarzu w [[Warka\|Warce]].
Linia 45:		Linia 45:

	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==

			* Zofia Romanowska, ''Gajewski Eligiusz Andrzej'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt ósmy'', Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1999, s. 22–26 - na podstawie źródeł:
			* Dokumenty w posiadaniu rodziny;
			* ''W Nowej Wsi wszystko wychodzi'', „Gromada. Rolnik Polski” 1973, nr 73, s. 3;
			* S.O., ''Dzień otwartych drzwi w Instytutach'', „Gromada. Rolnik Polski” 1977, nr 78: 30 VI, s. 7;
			* (rla), ''Warka nie tylko piwem słynie'', „Słowo Ludu” 1983, nr 231, s. 5;
			* Danuta Pyza, ''35 lat pracy mgr E. Gajewskiego'', „Sad Nowoczesny” 1986, nr 6, s. 24-26;
			* (bd), ''35 lat pracy Eligiusza Gajewskiego, dyrektora Sadowniczego Zakładu Doświadczalnego w Nowej Wsi'', „Życie Radomskie” 1986, nr 63;
			* ''Przywrócić do życia grójeckie sady. Z ... dyrektorem Sadowniczego Zakładu Doświadczalnego Instytutu Sadownictwa w Nowej Wsi''. Rozm. Bronisław Duda, „Życie Radomskie” 1987, nr 136, s. 1, 2.

	[[Kategoria:Rolnicy]]		[[Kategoria:Rolnicy]]
	{{DEFAULTSORT:Gajewski, Eligiusz}}		{{DEFAULTSORT:Gajewski, Eligiusz}}
	[[Kategoria:Naukowcy]]		[[Kategoria:Naukowcy]]

Admin o 20:03, 7 maj 2024

2024-05-07T20:03:13Z

← poprzednia wersja		Wersja z 22:03, 7 maj 2024
Linia 1:		Linia 1:
	'''Eligiusz Andrzej Gajewski''' (ur. 30 listopada 1923 w [[Warka\|Warce]], zm. 22 sierpnia 1990) – dyrektor [[Sadowniczy Zakład Doświadczalny w Nowej Wsi\|Sadowniczego Zakładu Doświadczalnego]] Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w [[Nowa Wieś\|Nowej Wsi]], lokalny działacz gospodarczy i społeczny, organizator i popularyzator wiedzy o sadownictwie.		'''Eligiusz Andrzej Gajewski''' (ur. 30 listopada 1923 w [[Warka\|Warce]], zm. 22 sierpnia 1990) – dyrektor [[Sadowniczy Zakład Doświadczalny w Nowej Wsi\|Sadowniczego Zakładu Doświadczalnego]] Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w [[Nowa Wieś\|Nowej Wsi]], lokalny działacz gospodarczy i społeczny, organizator i popularyzator wiedzy o [[Sadownictwo na ziemi grójeckiej\|sadownictwie]].

	== Życiorys ==		== Życiorys ==
	Urodzony 30 listopada 1923 w [[Warka\|Warce]] jako syn rolnika (4 ha), Antoniego i Stefanii z Rutkowskich. Po ukończeniu miejscowej [[Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Piotra Wysockiego w Warce\|Publicznej Szkoły Powszechnej nr 1 im. Piotra Wysockiego]] (1931-1938) uczył się w Szkole Ogrodniczej w Ursynowie (1940-1943) i po odbyciu praktyki zawodowej (1 października-30 listopada 1943) podjął pracę ogrodnika w [[Fabryka Okuć Budowlanych ~~„Bracia Lubert”~~\|Fabryce Okuć Budowlanych „Bracia Lubert”]] (1 grudnia 1943-30 maja 1944). W związku z działaniami wojennymi na [[Przyczółek warecko-magnuszewski\|przyczółku warecko-magnuszewskim]] 26 sierpnia 1944 Niemcy zarządzili natychmiastową ewakuację ludności [[Warka\|Warki]] i okolicznych wsi. 14 stycznia 1945 miasto zostało wyzwolone spod okupacji niemieckiej. Gajewski z rodzicami i rodzeństwem powrócił do miasta i podjął pracę w Zarządzie Miasta (1 lutego-10 maja 1945), kierowanym przez [[Wiktor Krawczyk\|Wiktora Krawczyka]]; następnie wyjechał do Namysłowa i tu zatrudniły go Polskie Koleje Państwowe. W latach 1946-1951 studiował na wydziale Ogrodniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) i uzyskał dyplom inżyniera ogrodnika, magistra nauk agrotechnicznych. Pracę na temat przechowywania antonówki w chłodni napisał pod kierunkiem prof. dra [[Szczepan Pieniążek\|Szczepana A. Pieniążka]].		Urodzony 30 listopada 1923 w [[Warka\|Warce]] jako syn rolnika (4 ha), Antoniego i Stefanii z Rutkowskich. Po ukończeniu miejscowej [[Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Piotra Wysockiego w Warce\|Publicznej Szkoły Powszechnej nr 1 im. Piotra Wysockiego]] (1931-1938) uczył się w Szkole Ogrodniczej w Ursynowie (1940-1943) i po odbyciu praktyki zawodowej (1 października-30 listopada 1943) podjął pracę ogrodnika w [[Fabryka Okuć Budowlanych braci Lubert w Warce\|Fabryce Okuć Budowlanych „Bracia Lubert”]] (1 grudnia 1943-30 maja 1944). W związku z działaniami wojennymi na [[Przyczółek warecko-magnuszewski\|przyczółku warecko-magnuszewskim]] 26 sierpnia 1944 Niemcy zarządzili natychmiastową ewakuację ludności [[Warka\|Warki]] i okolicznych wsi. 14 stycznia 1945 miasto zostało wyzwolone spod okupacji niemieckiej. Gajewski z rodzicami i rodzeństwem powrócił do miasta i podjął pracę w Zarządzie Miasta (1 lutego-10 maja 1945), kierowanym przez [[Wiktor Krawczyk\|Wiktora Krawczyka]]; następnie wyjechał do Namysłowa i tu zatrudniły go Polskie Koleje Państwowe. W latach 1946-1951 studiował na wydziale Ogrodniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) i uzyskał dyplom inżyniera ogrodnika, magistra nauk agrotechnicznych. Pracę na temat przechowywania antonówki w chłodni napisał pod kierunkiem prof. dra [[Szczepan Pieniążek\|Szczepana A. Pieniążka]].

	Po ukończeniu studiów, jako jeden z nielicznych Grójecczan, powrócił w rodzinne strony i 1 marca 1951 objął stanowisko kierownika zaniedbanego gospodarstwa SGGW (85 ha ziemi i 45 ha sadu) w Nowej Wsi. Należało wówczas do zespołu gospodarstw [[Krobów]]. W jego skład wchodziły „resztówki“ byłych majątków: [[Jastrzębiec]], [[Kociszew]] i [[Krobów]].		Po ukończeniu studiów, jako jeden z nielicznych Grójecczan, powrócił w rodzinne strony i 1 marca 1951 objął stanowisko kierownika zaniedbanego gospodarstwa SGGW (85 ha ziemi i 45 ha sadu) w Nowej Wsi. Należało wówczas do zespołu gospodarstw [[Krobów]]. W jego skład wchodziły „resztówki“ byłych majątków: [[Jastrzębiec]], [[Kociszew]] i [[Krobów]].
Linia 46:		Linia 46:
	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==
	[[Kategoria:Rolnicy]]		[[Kategoria:Rolnicy]]
			{{DEFAULTSORT:Gajewski, Eligiusz}}
			[[Kategoria:Naukowcy]]

Admin o 18:53, 17 kwi 2024

2024-04-17T18:53:19Z

Podgląd zmian

Admin o 16:14, 4 kwi 2024

2024-04-04T16:14:07Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:14, 4 kwi 2024
Linia 23:		Linia 23:

	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==
			[[Kategoria:Rolnicy]]

Admin: Utworzono nową stronę "'''Eligiusz Andrzej Gajewski''' (ur. 30 listopada 1923 w Warce, zm. 22 sierpnia 1990) – założyciel Zakładu Doświadczalnego Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Nowej Wsi. == Życiorys == Eligiusz Andrzej Gajewski przyszedł na świat 30 listopada 1923 r. w Warce jako syn Antoniego, nauczyciela i rolnika oraz Stefanii z Rutkowskich. Ukończywszy szkołę podstawową w rodzinnym miasteczku, idąc za radą stryja kanonika St…"

2023-11-18T16:56:04Z

Utworzono nową stronę "'''Eligiusz Andrzej Gajewski''' (ur. 30 listopada 1923 w Warce, zm. 22 sierpnia 1990) – założyciel Zakładu Doświadczalnego Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Nowej Wsi. == Życiorys == Eligiusz Andrzej Gajewski przyszedł na świat 30 listopada 1923 r. w Warce jako syn Antoniego, nauczyciela i rolnika oraz Stefanii z Rutkowskich. Ukończywszy szkołę podstawową w rodzinnym miasteczku, idąc za radą stryja kanonika St…"

Nowa strona

'''Eligiusz Andrzej Gajewski''' (ur. 30 listopada 1923 w [[Warka|Warce]], zm. 22 sierpnia 1990) – założyciel Zakładu Doświadczalnego Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w [[Nowa Wieś|Nowej Wsi]].

== Życiorys ==
Eligiusz Andrzej Gajewski przyszedł na świat 30 listopada 1923 r. w [[Warka|Warce]] jako syn Antoniego, nauczyciela i rolnika oraz Stefanii z Rutkowskich. Ukończywszy szkołę podstawową w rodzinnym miasteczku, idąc za radą stryja kanonika Stanisława Gajewskiego, zdał egzamin do Liceum Ogrodniczego w Ursynowie. W latach 1946-1951 studiował na Wydziale Ogrodniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, uzyskując dyplom inżyniera ogrodnictwa - magistra nauk agrotechnicznych. Swoją wiedzę sadowniczą pogłębiał na stażach w USA (1957-1958, 1977) i Holandii (1962). Tu ważne wtrącenie: Gajewski znalazł się w pierwszej, ośmioosobowej grupie, jaka wyjechała na staż do Stanów Zjednoczonych. Amerykanie z początku z nieufnością patrzyli na przybyszów z komunistycznego kraju, przysłanych przez Pieniążka. Leon Pierson, sadownik ze stanu Michigan, u którego praktykował Gajewski, opowiadał po latach Pieniążkowi: "Ale wiesz, kiedy Elek uścisnął mi rękę, było w tym uścisku coś takiego, że przepadły gdzieś wszystkie moje wahania i obawy, z miejsca się zdecydowałem". W rezultacie tego pierwszego pozytywnego kontaktu z Polakiem, Pierson już co roku przyjmował polskich stażystów, a w lipcu 1977 r. gościł z rewizytą w Nowej Wsi.

Pan Eligiusz jako jeden z nielicznych, którzy kończyli wówczas wyższą uczelnię, wrócił w rodzinne strony. Pieniążek wyznaczył go na stanowisko dyrektora majątku Nowa Wieś na kilka miesięcy przed ukończeniem przez niego studiów. Gajewski przyjechał do [[Nowa Wieś|Nowej Wsi]] 1 marca 1951 r. Objął w zarząd gospodarstwo o powierzchni ponad osiemdziesięciu hektarów (w tym 45 hektarów sadów), należące wtedy do SGGW, a przed reformą rolną do znanego nam już pioniera Daszewskiego. W 1952 r. Nowa Wieś wstała przejęta przez nowo powstały Instytut Sadownictwa w Skierniewicach. Odtąd Skierniewice i Nowa Wieś powstają w łączności.

Początek? Stare, walące się, dziewiętnastowieczne budynki, brak światła, dróg, wodociągów. Był to efekt m.in. złego zarządzania majątkiem w latach 1945-1951 (częste zmiany kierownika) oraz zwykłej powojennej biedy. Perłą w nędzy była wentylowana przechowalnia o pojemności siedemdziesięciu ton (1948 r.) Pod rządami Gajewskiego nastąpił dynamiczny rozwój. Wzrosła powierzchnia gospodarstwa: w 1954 r. pozyskano resztówkę majątku [[Rytomoczydła]] od PGR-u, a w 1973 r. resztówkę gospodarstwa Winiary od Mazowieckich Zakładów Przemysłu Owocowo-Warzywnego. Ogółem obszar wzrósł do 223 hektarów. Organizacja Zakładu Doświadczalnego polegała m.in. na: zelektryfikowaniu gospodarstwa, wyremontowaniu wszystkich budynków, zbudowaniu osiedla mieszkaniowego, nowych budynków gospodarczych (przechowalnia i chłodnia), wodociągów, kanalizacji, oczyszczalni ścieków, centralnej kotłowni oraz utwardzeniu dróg i podwórza, modernizowaniu i powiększaniu nasadzeń sadowniczych, zorganizowaniu Działu Doświadczalnego.

Wspomniany Dział Doświadczalny prowadził prace naukowe, których wyniki były podstawą powzięcia ważnych decyzji administracyjno-produkcyjnych na rzecz sadownictwa, a przekazywano je do produkcji sadowniczej w postaci konkretnych zaleceń w poradnictwie indywidualnym. Pracownikami naukowymi w Nowej Wsi (zarazem instruktorami) byli m.in. Krystyna Durska, Tomasz Kozłowski, Barbara Strzałkowska, Jadwiga Dadej, Ryszard Zając, Kazimierz Olszewski, Mieczysław i Teresa Mrozowscy. I sam Gajewski.

Spośród wyżej wymienionych na uwagę zasługuje zwłaszcza skromne małżeństwo Mrozowskich zamieszkałe w Nowej Wsi. Teresa Maria urodziła się 4 marca 1929 r. w Krakowie jako córka nauczycieli. Wykształcenie szczebla podstawowego i średniego uzyskała we wsi Szeligi (powiat Opatów) w Ostrowcu Świętokrzyskim, studiowała na SGGW. W latach 1965-1966 odbyła roczny staż naukowy w USA. W Nowej Wsi w latach 1952-1981 m.in. kierowała Zakładem Doświadczalnym w czasie pierwszego pobytu Gajewskiego w Ameryce oraz badała skuteczność danych środków grzybobójczych przy zwalczaniu parcha jabłoni oraz nasionnicę trześniówkę. Na marginesie. Trzeba podziękować jej za to, że w 1970 r. zaprowadziła kronikę (częściowo w formie pamiętnika) 'Instytutu" w Nowej Wsi, obejmującą okres 1945-1981. Kronika - pełna fotografii - prowadzona według klarownego klucza, pisana dobrym językiem, stanowi źródło poznania nie tylko historii gospodarczej naukowej Nowej Wsi, ale także życia społeczno-obyczajowego. Autorka włączyła bowiem w narrację fakty z różnych dziedzin rzeczywistości społecznej i dużą dozę obiektywizmu. Mąż pani Teresy, Mieczysław Walenty, urodzony 2 września 1925 r. w Zapniowie w rodzinie chłopskiej, edukował się w Pawłowie (województwo kieleckie), Starachowicach i na SGGW. W Nowej Wsi w latach 1952-1986 podejmował badania nad przechowalnictwem owoców, wpływem cięcia na owocowanie, przemiennością owocowania, nawożeniem i walką z chwastami. Rezultaty swoich obserwacji i eksperymentów Mrozowscy publikowali m.in. w "Pracach Instytutu Sadownictwa w Skierniewicach" (zazwyczaj opracowania zbiorowe) oraz w prasie fachowej (np. "Owoce Warzywa Kwiaty", "Sad Nowoczesny", 'Hasło"). Jednakże publikacje naukowe, a nawet popularne rzadko docierają do sadowników. Tym bardziej nic trafiały pod strzechę w pierwszych latach po wojnie. Brakowało wtedy jakiejkolwiek służby instruktorskiej. Gajewski, Mrozowscy i inni pracownicy naukowi Nowej Wsi przemierzyli obszar od Mszczonowa do Wilgi i od Góry Kalwarii do Nowego Miasta i Przysuchy. Szkolenia odbywały się w nieogrzewanych pomieszczeniach (nie narzekano). Poziom wiedzy sadowniczej był jeszcze, ogólnie rzecz biorąc, niski. Niektórzy pytali np.: "Czy pień drzewa rośnie?" Na wyjaśnienia Gajewskiego replikowano: 'Panie, Pan tak nas namawia do opryskiwania sadów, a tu mój sąsiad w ogóle nie opryskiwał drzew i miał znacznie lepsze owoce, chociaż ja pryskałem cztery razy". Później przyszły inne formy szkolenia, na czele z Ogrodniczym Uniwersytetem Powszechnym. Do porządku dziennego należały wycieczki przyjeżdżające po naukę do Nowej Wsi z różnych regionów Polski, z zagranicy. Warto tu przypomnieć, że gdy młody Gajewski zjawił się w Nowej Wsi, trochę się z niego podśmiewali starzy grójeccy sadownicy. Jednak dość prędko, widząc pięknie kwitnące sady nowowiejskie, wzrastające zbiory (z około stu wzrosty one do półtora tysiąca ton rocznie), zaczęli się na nim wzorować. Na pewno i pobyt w USA dodał Gajewskiemu powagi. Wśród dostojników państwowych, którzy naocznie przekonali się o osiągnięciach dyrektora, naukowców i załogi, był Edward Gierek (24 maja 1973 r.). Na zdjęciach rejestrujących ten moment widzimy kroczącego wielkimi krokami, wysokiego 1 Sekretarza, a obok niego - niższego, gestykulującego pana Eligiusza.

Dyrektor Gajewski ma swój wymierny udział także w tworzeniu całej infrastruktury regionalnej, np. przy założeniu Sadowniczej Spółdzielni Usługowo-Handlowej w Grójcu i Wareckiej Spółdzielni Ogrodniczej w Warce, załatwieniu sprawy "huragan", rozbudowie przemysłu przetwórczego (Tarczyn) i produkcji szkółkarskiej (Księżowola), tworzeniu średniego szkolnictwa ogrodniczego (Nowa Wieś). Uczestniczył w opracowywaniu planów perspektywistycznych dla sadownictwa w rejonie grójecko-wareckim. Działał w samorządach (radny Powiatowej Rady Narodowej w Grójcu, radny Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie, członek Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu) i w spółdzielczości (prezes Rady Nadzorczej Spółdzielni Ogrodniczej w Grójcu i prezes Wojewódzkiej Spółdzielni Ogrodniczej w Radomiu).

Gajewski odznaczony został orderami, wyróżnieniami, nagrodami: "Za zasługi dla województwa warszawskiego" (dwukrotnie), Zloty Krzyż Zasługi, "Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego", nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki za udział w pracy pt. "Opracowanie kompleksowych zabiegów doprowadzających jabłonie do corocznego owocowania", Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal 30-lecia PRL, Nagroda II stopnia im. Jana Kochanowskiego, Nagroda Ministra Rolnictwa za udział w pracy pt. "Opracowanie i wdrożenie nowoczesnej metody uprawy malin", Medal 40-lecia PRL, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Eligiusz Gajewski niemal do końca swego żywota pełnił obowiązki dyrektora Zakładu Doświadczalnego w Nowej Wsi.

Zmarł 22 sierpnia 1990 r. w wyniku choroby nowotworowej. Pochowany został na cmentarzu w Warce. Pozostawił po sobie żonę Krystynę, która w Nowej Wsi była jego "prawą ręką" (np. prowadzenie biura), oraz trójkę dzieci.

== Przypisy ==

== Bibliografia ==

== Linki zewnętrzne ==