Dionizy Rusek - Historia wersji

Admin o 15:42, 20 lip 2024

2024-07-20T15:42:31Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:42, 20 lip 2024
Linia 1:		Linia 1:
	'''Dionizy Wincenty Rusek-Wolski''' (ur. 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej, zm. 6 września 1990 we Wrocławiu), przybrane nazwisko '''Józef Wolski''' (zachowane po 1944), ps. „'''Halny'''", „'''Grań'''" – oficer Wojska Polskiego, od 1 lipca 1943 do 13 stycznia 1945 komendant Armii Krajowej [[Obwód Grójec Armii Krajowej\|Obwodu Grójec-~~„Głuszec"~~]].		'''Dionizy Wincenty Rusek-Wolski''' (ur. 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej, zm. 6 września 1990 we Wrocławiu), przybrane nazwisko '''Józef Wolski''' (zachowane po 1944), ps. „'''Halny'''”, „'''Grań'''” – oficer Wojska Polskiego, od 1 lipca 1943 do 13 stycznia 1945 komendant Armii Krajowej [[Obwód Grójec Armii Krajowej\|Obwodu Grójec-„Głuszec”]].

	== Życiorys ==		== Życiorys ==
	Urodził się 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej jako syn kolejarza Tymoteusza i Zofii z Chachulskich. W Iatach ~~1912-1918~~ mieszkał we wsi położonej w pobliżu Dąbrowy Górniczej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wrócił do rodzinnego miasta. Naukę elementarną odebrał w domu, uczyła go siostra. Po ukończeniu miejscowego gimnazjum im. Waleriana Łukasińskiego (1928) wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Komorowie, którą opuścił w 1931 i w stopniu podporucznika podjął służbę w 3. Pułku Strzelców Podhalańskich, 21. Dywizji Piechoty Górskiej w Bielsku-Białej. W latach ~~1933-1938~~ był dowódcą kompanii. W lipcu 1938 ukończył w Rembertowie kurs kapitanów i w stopniu porucznika podjął pracę instruktora w Ośrodku Wyszkolenia Oficerów Rezerwy Piechoty w Różanie nad Narwią. Tu zastała go wojna.		Urodził się 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej jako syn kolejarza Tymoteusza i Zofii z Chachulskich. W Iatach 1912–1918 mieszkał we wsi położonej w pobliżu Dąbrowy Górniczej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wrócił do rodzinnego miasta. Naukę elementarną odebrał w domu, uczyła go siostra. Po ukończeniu miejscowego gimnazjum im. Waleriana Łukasińskiego (1928) wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Komorowie, którą opuścił w 1931 i w stopniu podporucznika podjął służbę w 3. Pułku Strzelców Podhalańskich, 21. Dywizji Piechoty Górskiej w Bielsku-Białej. W latach 1933–1938 był dowódcą kompanii. W lipcu 1938 ukończył w Rembertowie kurs kapitanów i w stopniu porucznika podjął pracę instruktora w Ośrodku Wyszkolenia Oficerów Rezerwy Piechoty w Różanie nad Narwią. Tu zastała go wojna.

	We wrześniu 1939, jako dowódca 1. kompanii 1. batalionu 135. rezerwowego pułku piechoty, walczył z nacierającymi z terenu Prus Wschodnich oddziałami niemieckimi w obronie przyczółka mostowego w Różanie oraz pod Wyszkowem. Po rozbiciu pułku zdjął mundur wojskowy, włożył ubranie cywilne i w nim dotarł do Brześcia nad Bugiem (ok. 20 września) i zatrzymał się u siostry, a następnie ok. 20 grudnia przyjechał do Warszawy, skąd na krótko udał się do Częstochowy. W kolejności na dłużej zatrzymał się w Jędrzejowie, gdzie jego brat był lekarzem. Tam otrzymał kenkartę wystawioną na nazwisko Józef Wolski, którą posługiwał się w latach okupacji. W 1940 rozpoczął pracę w Spółdzielni Spożywców „Społem” w [[Grójec\|Grójcu]] jako inspektor do spraw warzywno-owocowych. Mieszkał przy ul. Lewiczyńskiej. Kontakt z konspiracją w Grójeckiem nawiązał przez Warszawę.		We wrześniu 1939, jako dowódca 1. kompanii 1. batalionu 135. rezerwowego pułku piechoty, walczył z nacierającymi z terenu Prus Wschodnich oddziałami niemieckimi w obronie przyczółka mostowego w Różanie oraz pod Wyszkowem. Po rozbiciu pułku zdjął mundur wojskowy, włożył ubranie cywilne i w nim dotarł do Brześcia nad Bugiem (ok. 20 września) i zatrzymał się u siostry, a następnie ok. 20 grudnia przyjechał do Warszawy, skąd na krótko udał się do Częstochowy. W kolejności na dłużej zatrzymał się w Jędrzejowie, gdzie jego brat był lekarzem. Tam otrzymał kenkartę wystawioną na nazwisko Józef Wolski, którą posługiwał się w latach okupacji. W 1940 rozpoczął pracę w Spółdzielni Spożywców „Społem” w [[Grójec\|Grójcu]] jako inspektor do spraw warzywno-owocowych. Mieszkał przy ul. Lewiczyńskiej. Kontakt z konspiracją w Grójeckiem nawiązał przez Warszawę.

	W marcu 1941 kpt. Stefan Jodłowski („Klon”), komendant [[Obwód Grójec Armii Krajowej\|Obwodu Grójec-„Gawron”]] (od października 1942 ~~„Głuszec"~~) przyjął go na członka Związku Walki Zbrojnej ~~(ZWZ)~~. W sierpniu 1941 (?) otrzymał nominację na szkoleniowego Obwodu. Organizował wtedy Zastępcze Kursy Szkoły Podchorążych Piechoty, zwykle przewodniczył komisjom egzaminacyjnym i opracowywał plany odtwarzania Sił Zbrojnych w Obwodzie „Głuszec” 14 lutego 1942 Związek Walki Zbrojnej przekształcony został w Armię Krajową. 1 lipca 1943 „Halny” mianowany został komendantem Obwodu AK Grójec-~~„Głuszec"~~. 11 listopada 1943 Komendant Sił Zbrojnych awansował go do stopnia kapitana służby stałej ze starszeństwem od tej samej daty.		W marcu 1941 kpt. Stefan Jodłowski („Klon”), komendant [[Obwód Grójec Armii Krajowej\|Obwodu Grójec-„Gawron”]] (od października 1942 „Głuszec”) przyjął go na członka Związku Walki Zbrojnej. W sierpniu 1941 (?) otrzymał nominację na szkoleniowego Obwodu. Organizował wtedy Zastępcze Kursy Szkoły Podchorążych Piechoty, zwykle przewodniczył komisjom egzaminacyjnym i opracowywał plany odtwarzania Sił Zbrojnych w Obwodzie „Głuszec” 14 lutego 1942 Związek Walki Zbrojnej przekształcony został w Armię Krajową. 1 lipca 1943 „Halny” mianowany został komendantem Obwodu Armii Krajowej Grójec-„Głuszec”. 11 listopada 1943 Komendant Sił Zbrojnych awansował go do stopnia kapitana służby stałej ze starszeństwem od tej samej daty.

	W czasie, gdy ~~„Halny"~~ pełnił funkcję komendanta Obwodu, w Grójeckiem prowadzono intensywne szkolenie wojskowe i sanitarne, wykonywano akcje sabotażowe i dywersyjne, ścigano i karano konfidentów i zdrajców, z instytucji niemieckich zabierano pieniądze, zreorganizowano struktury wojskowe: z plutonów utworzono 6 kompanii, 2 bataliony, które weszły w skład odtwarzanego 18 pp (?), prowadzono działalność na rzecz Komendy Głównej AK. Na terenie Obwodu pod osłoną tajnych miejscowych sił wojskowych funkcjonowały zrzutowiska lotnicze (broni, pieniędzy, ludzi) i radiostacje utrzymujące łączność z Londynem.		W czasie, gdy „Halny” pełnił funkcję komendanta Obwodu, w Grójeckiem prowadzono intensywne szkolenie wojskowe i sanitarne, wykonywano akcje sabotażowe i dywersyjne, ścigano i karano konfidentów i zdrajców, z instytucji niemieckich zabierano pieniądze, zreorganizowano struktury wojskowe: z plutonów utworzono 6 kompanii, 2 bataliony, które weszły w skład odtwarzanego 18 pp (?), prowadzono działalność na rzecz Komendy Głównej AK. Na terenie Obwodu pod osłoną tajnych miejscowych sił wojskowych funkcjonowały zrzutowiska lotnicze (broni, pieniędzy, ludzi) i radiostacje utrzymujące łączność z Londynem.

	W związku ze zbliżającym się frontem, jesienią 1943 w Grójcu powstała placówka gestapo (Geheime Staatspolizei, tajna policja polityczna), które razem z innymi formacjami policyjnymi i wojskowymi przystąpiło do oczyszczania przyszłego przedpola walki z polskiego wojskowego i cywilnego podziemia politycznego. Rozpoczęto masowe aresztowania wśród miejscowej ludności. Kiedy w nocy 18 marca 1944 aresztowany został członek Komendy Obwodu kpt. [[Maciej Gabała]] (ps. „Marek”, „Drzewski”), „Halny”, za zgodą przełożonych, zorganizował [[Akcja na Caritas\|akcję zbrojną odbicia go z więzienia]] gestapo. Wskutek sprawnie przeprowadzonego ataku w nocy z 26 na 27 marca został uwolniony kapitan razem z ponad 20 innymi więzionymi Polakami.		W związku ze zbliżającym się frontem, jesienią 1943 w Grójcu powstała placówka gestapo (Geheime Staatspolizei, tajna policja polityczna), które razem z innymi formacjami policyjnymi i wojskowymi przystąpiło do oczyszczania przyszłego przedpola walki z polskiego wojskowego i cywilnego podziemia politycznego. Rozpoczęto masowe aresztowania wśród miejscowej ludności. Kiedy w nocy 18 marca 1944 aresztowany został członek Komendy Obwodu kpt. [[Maciej Gabała]] (ps. „Marek”, „Drzewski”), „Halny”, za zgodą przełożonych, zorganizował [[Akcja na Caritas\|akcję zbrojną odbicia go z więzienia]] gestapo. Wskutek sprawnie przeprowadzonego ataku w nocy z 26 na 27 marca został uwolniony kapitan razem z ponad 20 innymi więzionymi Polakami.
Linia 16:		Linia 16:
	W związku z wybuchem powstania warszawskiego (1 sierpnia 1944) oddziały Obwodu Armii Krajowej zostały zmobilizowane i skoncentrowane w lasach wsi [[Wiatrowiec]] k. [[Pniewy\|Pniew]], [[Rytomoczydła]] k. [[Warka\|Warki]], [[Rembertów]], [[Drozdy]]. Dowodzenie nad nimi przejął inspektor Podokręgu Zachodniego „Hallerowo” (Obszar Warszawa), ppłk Wacław Ptaszyński „Walery”. który mianował „Halnego” swoim zastępcą oraz kwatermistrzem. Koncentracja oddziałów odwołana została 5 sierpnia. Drugą przeprowadzono na rozkaz dowódcy Armii Krajowej (Bora-Komorowskiego) z 17 sierpnia 1944 w dniach 17-19 sierpnia. Po upadku powstania warszawskiego „Halny” polecił kwatermistrzom Ośrodków; udzielanie pomocy wypędzonym warszawiakom w postaci żywności, ubrań i mieszkań. Na ten cel przeznaczono również żywność z zasobów kwatermistrzowskich.		W związku z wybuchem powstania warszawskiego (1 sierpnia 1944) oddziały Obwodu Armii Krajowej zostały zmobilizowane i skoncentrowane w lasach wsi [[Wiatrowiec]] k. [[Pniewy\|Pniew]], [[Rytomoczydła]] k. [[Warka\|Warki]], [[Rembertów]], [[Drozdy]]. Dowodzenie nad nimi przejął inspektor Podokręgu Zachodniego „Hallerowo” (Obszar Warszawa), ppłk Wacław Ptaszyński „Walery”. który mianował „Halnego” swoim zastępcą oraz kwatermistrzem. Koncentracja oddziałów odwołana została 5 sierpnia. Drugą przeprowadzono na rozkaz dowódcy Armii Krajowej (Bora-Komorowskiego) z 17 sierpnia 1944 w dniach 17-19 sierpnia. Po upadku powstania warszawskiego „Halny” polecił kwatermistrzom Ośrodków; udzielanie pomocy wypędzonym warszawiakom w postaci żywności, ubrań i mieszkań. Na ten cel przeznaczono również żywność z zasobów kwatermistrzowskich.

	Po wypędzeniu Niemców z terenu powiatu grójeckiego „Halny” wydał rozkaz specjalny (19 stycznia 1945), w którym wyraził podziękowanie żołnierzom Obwodu Grójec-~~„Głuszec"~~ za wierną służbę i aktywny udział w walce z niemieckim okupantem, pożegnał się z nimi i rozwiązał podległe mu oddziały AK.		Po wypędzeniu Niemców z terenu powiatu grójeckiego „Halny” wydał rozkaz specjalny (19 stycznia 1945), w którym wyraził podziękowanie żołnierzom Obwodu Grójec-„Głuszec” za wierną służbę i aktywny udział w walce z niemieckim okupantem, pożegnał się z nimi i rozwiązał podległe mu oddziały AK.

	Wkrótce, wobec grożącego mu aresztowania, ~~„Halny"~~ opuścił [[Grójec]]. Od 15 maja 1945 do 28 lutego 1946 pracował w fabryce przetworów owocowo-warzywnych w Piotrkowie Trybunalskim, następnie w fabryce mydła w Namysłowie (od 1 marca do 1 września 1946). Od 1 marca 1946 organizował oddział Powszechnej Spółdzielni Spożywców „Społem” w Lubinie Legnickim, a potem objął w tym mieście stanowisko wiceprezesa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, później prezesa.		Wkrótce, wobec grożącego mu aresztowania, „Halny” opuścił [[Grójec]]. Od 15 maja 1945 do 28 lutego 1946 pracował w fabryce przetworów owocowo-warzywnych w Piotrkowie Trybunalskim, następnie w fabryce mydła w Namysłowie (od 1 marca do 1 września 1946). Od 1 marca 1946 organizował oddział Powszechnej Spółdzielni Spożywców „Społem” w Lubinie Legnickim, a potem objął w tym mieście stanowisko wiceprezesa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, później prezesa.

	Od 1947 zaczął używać dwuczłonowego nazwiska: rodowego ('''Rusek''') i okupacyjnego ('''Wolski'''). 6 kwietnia 1950 został aresztowany i niesłusznie oskarżony o sabotaż, za co skazano go na 5 lat więzienia. 13 lutego 1951 uwolniono go od zarzutu sabotażu, ale pozostał w więzieniu, ponieważ 6 września 1950 oskarżono go o to, że „''będąc komendantem Obwodu kryptonim „Głuszec”, organizacji zbrojnej Armii Krajowej, występując pod pseudonimem „Halny” idąc na rękę władzy państwa niemieckiego, działał na szkodę osób prześladowanych ze względów politycznych w ten sposób, że'' (...) ''wydał'' [w dniach 2 VI, 6 IX, 12 XII] ''rozkaz podległym sobie dowódcom grup Sekcji Specjalnych Armii Krajowej zastrzelenie członków Polskiej Partii Robotniczej i Armii Ludowej''”. Chodziło o przekazanie ~~dowódcy~~ Kedywu (Kierownictwu Dywersji), [[Jan Warnke\|Janowi Franciszkowi Józefowi Warnke]] (ps. ~~„Wara"~~, ~~„Błysk"~~) rozkazu „zlikwidowania” 8 osób. Sąd Wojewódzki ~~(SW)~~ dla Województwa Warszawskiego Wydział IV Karny 10 września 1951 roku skazał go na 8 lat więzienia.		Od 1947 zaczął używać dwuczłonowego nazwiska: rodowego ('''Rusek''') i okupacyjnego ('''Wolski'''). 6 kwietnia 1950 został aresztowany i niesłusznie oskarżony o sabotaż, za co skazano go na 5 lat więzienia. 13 lutego 1951 uwolniono go od zarzutu sabotażu, ale pozostał w więzieniu, ponieważ 6 września 1950 oskarżono go o to, że „''będąc komendantem Obwodu kryptonim „Głuszec”, organizacji zbrojnej Armii Krajowej, występując pod pseudonimem „Halny” idąc na rękę władzy państwa niemieckiego, działał na szkodę osób prześladowanych ze względów politycznych w ten sposób, że'' (...) ''wydał'' [w dniach 2 VI, 6 IX, 12 XII] ''rozkaz podległym sobie dowódcom grup Sekcji Specjalnych Armii Krajowej zastrzelenie członków Polskiej Partii Robotniczej i Armii Ludowej''”. Chodziło o przekazanie d”owódcy Kedywu (Kierownictwu Dywersji), [[Jan Warnke\|Janowi Franciszkowi Józefowi Warnke]] (ps. „Wara”, „Błysk”) rozkazu „zlikwidowania” 8 osób. Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego Wydział IV Karny 10 września 1951 roku skazał go na 8 lat więzienia.

	Został zwolniony z więzienia po 5 latach (26 marca 1955). Po krótkim odpoczynku, 17 grudnia 1955 podjął pracę w oddziale centrali odzieżowej we Wrocławiu, a następnie w dziale inwestycyjnym Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” (od 1 lutego 1958). Na emeryturę przeszedł 1 czerwca 1971.		Został zwolniony z więzienia po 5 latach (26 marca 1955). Po krótkim odpoczynku, 17 grudnia 1955 podjął pracę w oddziale centrali odzieżowej we Wrocławiu, a następnie w dziale inwestycyjnym Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” (od 1 lutego 1958). Na emeryturę przeszedł 1 czerwca 1971.

	Za udział w walce o niepodległość oraz osiągnięcia w pracy zawodowej w latach ~~1955-1971~~ był wielokrotnie wyróżniany i odznaczany, m.in. 1 października 1944 - Krzyżem Walecznych (za sprawne, udane [[Akcja na Caritas\|odbicie więźniów gestapo w Grójcu]]), Medalem Wojska Polskiego (przyznanym przez Sztab Główny w Londynie 1 lipca 1948), Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Armii Krajowej nadanym przez Kapitułę Krzyża AK w Londynie (1974).		Za udział w walce o niepodległość oraz osiągnięcia w pracy zawodowej w latach 1955–1971 był wielokrotnie wyróżniany i odznaczany, m.in. 1 października 1944 – Krzyżem Walecznych (za sprawne, udane [[Akcja na Caritas\|odbicie więźniów gestapo w Grójcu]]), Medalem Wojska Polskiego (przyznanym przez Sztab Główny w Londynie 1 lipca 1948), Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Armii Krajowej nadanym przez Kapitułę Krzyża AK w Londynie (1974).

	1 stycznia 1944 poślubił Helenę Marię Świderską (~~1915-1988~~), z którą miał syna Marka i córkę Annę.		1 stycznia 1944 poślubił Helenę Marię Świderską (1915–1988), z którą miał syna Marka i córkę Annę.

	Zmarł 6 września 1990 we Wrocławiu i tam został pochowany na cmentarzu parafialnym św. Rodziny.		Zmarł 6 września 1990 we Wrocławiu i tam został pochowany na cmentarzu parafialnym św. Rodziny.

	W drugim kwartale 1992 z inicjatywy [[Józef Ruszkowski\|Józefa Ruszkowskiego]], byłego komendanta Ośrodka IV Armii Krajowej w [[Warka\|Warce]] do Sądu Wojewódzkiego ~~(SW)~~ w Warszawie Wydział VIII Karny złożony został wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku byłego Sądu Wojewódzkiego z 10 września 1951 (sygn. akt IV 2 K 364/51). Sąd Wojewódzki w Warszawie po rozpatrzeniu wniosku (sygn. VIII Ko 2451/92 i UN – VIII 802/93) unieważnił zaskarżony wyrok. W uzasadnieniu podał, że „wszyscy pokrzywdzeni należeli do Armii Krajowej i prowadzili działalność niepodległościową w strukturach zbrojnych tej armii” (unieważnienie dotyczyło 5 członków AK). Wyroki pozostałych oskarżonych w procesie z 1951 r. zostały uniewinnione, gdyż „''czyny'' [ich] ''związane'' [były] ''z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego''".		W drugim kwartale 1992 z inicjatywy [[Józef Ruszkowski\|Józefa Ruszkowskiego]], byłego komendanta Ośrodka IV Armii Krajowej w [[Warka\|Warce]] do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie Wydział VIII Karny złożony został wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku byłego Sądu Wojewódzkiego z 10 września 1951 (sygn. akt IV 2 K 364/51). Sąd Wojewódzki w Warszawie po rozpatrzeniu wniosku (sygn. VIII Ko 2451/92 i UN – VIII 802/93) unieważnił zaskarżony wyrok. W uzasadnieniu podał, że „wszyscy pokrzywdzeni należeli do Armii Krajowej i prowadzili działalność niepodległościową w strukturach zbrojnych tej armii” (unieważnienie dotyczyło 5 członków AK). Wyroki pozostałych oskarżonych w procesie z 1951 r. zostały uniewinnione, gdyż „''czyny'' [ich] ''związane'' [były] ''z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego''”.

	== Przypisy ==		== Przypisy ==
Linia 36:		Linia 36:
	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==

			* Zofia Romanowska, ''Rusek-Wolski Dionizy Wincenty'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt ósmy'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1999, s. 88-91 – na podstawie źródeł:
			* Sąd Wojewódzki dla Woj. Warszawskiego w Warszawie. IV Wydział Karny. Sekcja Wykonawcza, sygn. akt IV 2 K. 364/51;
			* Notatka [[Zdzisław Szeląg\|Zdzisława Szeląga]] z rozmowy z Dionizym Ruskiem w dn. 7 lipca i 13 lipca 1972;
			* [[Henryk Świderski]], ''Śp. Dionizy Rusek-Wolski, Ostatni komendant Obwodu AK „Głuszec” - Grójec'', „Słowo Powszechne” 1990, nr 190: 27 września, s. 5;
			* [[Henryk Świderski]], ''Armia Krajowa w Obwodzie AK Grójec - „Głuszec”'', Warszawa 1993, s. wg indeksu nazwisk;
			* [[Józef Ruszkowski]], ''Plan „Burza” w ośrodku AK Warka Obwodu Grójec - „Głuszec”'', Warka 1995. [cz. II], s. 1-6. Wyd. powielane.
	{{DEFAULTSORT:Rusek, Dionizy}}		{{DEFAULTSORT:Rusek, Dionizy}}
	[[Kategoria:Wojskowi]]		[[Kategoria:Wojskowi]]

Admin o 18:58, 25 kwi 2024

2024-04-25T18:58:43Z

Admin: Utworzono nową stronę "'''Dionizy Wincenty Rusek-Wolski''' (ur. 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej, zm. 6 września 1990 we Wrocławiu), przybrane nazwisko '''Józef Wolski''' (zachowane po 1944), ps. „'''Halny'''", „'''Grań'''" – oficer Wojska Polskiego, od 1 lipca 1943 do 13 stycznia 1945 komendant Armii Krajowej Obwodu Grójec-„Głuszec". == Życiorys == Urodził się 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej jako syn kolejarza Tymoteusz…"

2024-02-29T21:19:53Z

Utworzono nową stronę "'''Dionizy Wincenty Rusek-Wolski''' (ur. 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej, zm. 6 września 1990 we Wrocławiu), przybrane nazwisko '''Józef Wolski''' (zachowane po 1944), ps. „'''Halny'''", „'''Grań'''" – oficer Wojska Polskiego, od 1 lipca 1943 do 13 stycznia 1945 komendant Armii Krajowej Obwodu Grójec-„Głuszec". == Życiorys == Urodził się 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej jako syn kolejarza Tymoteusz…"

Nowa strona

'''Dionizy Wincenty Rusek-Wolski''' (ur. 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej, zm. 6 września 1990 we Wrocławiu), przybrane nazwisko '''Józef Wolski''' (zachowane po 1944), ps. „'''Halny'''", „'''Grań'''" – oficer Wojska Polskiego, od 1 lipca 1943 do 13 stycznia 1945 komendant Armii Krajowej [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwodu Grójec-„Głuszec"]].

== Życiorys ==
Urodził się 8 listopada 1905 w Dąbrowie Górniczej jako syn kolejarza Tymoteusza i Zofii z Chachulskich. W Iatach 1912-1918 mieszkał we wsi położonej w pobliżu Dąbrowy Górniczej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wrócił do rodzinnego miasta. Naukę elementarną odebrał w domu, uczyła go siostra. Po ukończeniu miejscowego gimnazjum im. Waleriana Łukasińskiego (1928) wstąpił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Komorowie, którą opuścił w 1931 i w stopniu podporucznika podjął służbę w 3. Pułku Strzelców Podhalańskich, 21. Dywizji Piechoty Górskiej w Bielsku-Białej. W latach 1933-1938 był dowódcą kompanii. W lipcu 1938 ukończył w Rembertowie kurs kapitanów i w stopniu porucznika podjął pracę instruktora w Ośrodku Wyszkolenia Oficerów Rezerwy Piechoty w Różanie nad Narwią. Tu zastała go wojna.

We wrześniu 1939, jako dowódca 1. kompanii 1. batalionu 135. rezerwowego pułku piechoty, walczył z nacierającymi z terenu Prus Wschodnich oddziałami niemieckimi w obronie przyczółka mostowego w Różanie oraz pod Wyszkowem. Po rozbiciu pułku zdjął mundur wojskowy, włożył ubranie cywilne i w nim dotarł do Brześcia nad Bugiem (ok. 20 września) i zatrzymał się u siostry, a następnie ok. 20 grudnia przyjechał do Warszawy, skąd na krótko udał się do Częstochowy. W kolejności na dłużej zatrzymał się w Jędrzejowie, gdzie jego brat był lekarzem. Tam otrzymał kenkartę wystawioną na nazwisko Józef Wolski, którą posługiwał się w latach okupacji. W 1940 rozpoczął pracę w Spółdzielni Spożywców „Społem” w [[Grójec|Grójcu]] jako inspektor do spraw warzywno-owocowych. Mieszkał przy ul. Lewiczyńskiej. Kontakt z konspiracją w Grójeckiem nawiązał przez Warszawę.

W marcu 1941 kpt. Stefan Jodłowski („Klon”), komendant [[Obwód Grójec Armii Krajowej|Obwodu Grójec-„Gawron”]] (od października 1942 „Głuszec") przyjął go na członka Związku Walki Zbrojnej (ZWZ). W sierpniu 1941 (?) otrzymał nominację na szkoleniowego Obwodu. Organizował wtedy Zastępcze Kursy Szkoły Podchorążych Piechoty, zwykle przewodniczył komisjom egzaminacyjnym i opracowywał plany odtwarzania Sił Zbrojnych w Obwodzie „Głuszec” 14 lutego 1942 Związek Walki Zbrojnej przekształcony został w Armię Krajową. 1 lipca 1943 „Halny” mianowany został komendantem Obwodu AK Grójec-„Głuszec". 11 listopada 1943 Komendant Sił Zbrojnych awansował go do stopnia kapitana służby stałej ze starszeństwem od tej samej daty.

W czasie, gdy „Halny" pełnił funkcję komendanta Obwodu, w Grójeckiem prowadzono intensywne szkolenie wojskowe i sanitarne, wykonywano akcje sabotażowe i dywersyjne, ścigano i karano konfidentów i zdrajców, z instytucji niemieckich zabierano pieniądze, zreorganizowano struktury wojskowe: z plutonów utworzono 6 kompanii, 2 bataliony, które weszły w skład odtwarzanego 18 pp (?), prowadzono działalność na rzecz Komendy Głównej AK. Na terenie Obwodu pod osłoną tajnych miejscowych sił wojskowych funkcjonowały zrzutowiska lotnicze (broni, pieniędzy, ludzi) i radiostacje utrzymujące łączność z Londynem.

W związku ze zbliżającym się frontem, jesienią 1943 w Grójcu powstała placówka gestapo (Geheime Staatspolizei, tajna policja polityczna), które razem z innymi formacjami policyjnymi i wojskowymi przystąpiło do oczyszczania przyszłego przedpola walki z polskiego wojskowego i cywilnego podziemia politycznego. Rozpoczęto masowe aresztowania wśród miejscowej ludności. Kiedy w nocy 18 marca 1944 aresztowany został członek Komendy Obwodu kpt. [[Maciej Gabała]] (ps. „Marek", „Drzewski"), „Halny", za zgodą przełożonych, zorganizował [[Akcja na Caritas|akcję zbrojną odbicia go z więzienia]] gestapo. Wskutek sprawnie przeprowadzonego ataku w nocy z 26 na 27 marca został uwolniony kapitan razem z ponad 20 innymi więzionymi Polakami.

● ''Więcej w osobnym artykule: [[Akcja na Caritas]].''

W związku z wybuchem powstania warszawskiego (1 sierpnia 1944) oddziały Obwodu Armii Krajowej zostały zmobilizowane i skoncentrowane w lasach wsi [[Wiatrowiec]] k. Pniew, [[Rytomoczydła]] k. Warki, [[Rembertów]], [[Drozdy]]. Dowodzenie nad nimi przejął inspektor Podokręgu Zachodniego „Hallerowo” (Obszar Warszawa), ppłk Wacław Ptaszyński „Walery”. który mianował „Halnego” swoim zastępcą oraz kwatermistrzem. Koncentracja oddziałów odwołana została 5 sierpnia. Drugą przeprowadzono na rozkaz dowódcy Armii Krajowej (Bora-Komorowskiego) z 17 sierpnia 1944 w dniach 17-19 sierpnia. Po upadku powstania warszawskiego „Halny” polecił kwatermistrzom Ośrodków; udzielanie pomocy wypędzonym warszawiakom w postaci żywności, ubrań i mieszkań. Na ten cel przeznaczono również żywność z zasobów kwatermistrzowskich.

Po wypędzeniu Niemców z terenu powiatu grójeckiego „Halny” wydał rozkaz specjalny (19 stycznia 1945), w którym wyraził podziękowanie żołnierzom Obwodu Grójec-„Głuszec" za wierną służbę i aktywny udział w walce z niemieckim okupantem, pożegnał się z nimi i rozwiązał podległe mu oddziały AK.

Wkrótce, wobec grożącego mu aresztowania, „Halny" opuścił Grójec. Od 15 maja 1945 do 28 lutego 1946 pracował w fabryce przetworów owocowo-warzywnych w Piotrkowie Trybunalskim, następnie w fabryce mydła w Namysłowie (od 1 marca do 1 września 1946). Od 1 marca 1946 organizował oddział Powszechnej Spółdzielni Spożywców „Społem” w Lubinie Legnickim, a potem objął w tym mieście stanowisko wiceprezesa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, później prezesa.

Od 1947 zaczął używać dwuczłonowego nazwiska: rodowego ('''Rusek''') i okupacyjnego ('''Wolski'''). 6 kwietnia 1950 został aresztowany i niesłusznie oskarżony o sabotaż, za co skazano go na 5 lat więzienia. 13 lutego 1951 uwolniono go od zarzutu sabotażu, ale pozostał w więzieniu, ponieważ 6 września 1950 oskarżono go o to, że „''będąc komendantem Obwodu kryptonim „Głuszec”, organizacji zbrojnej Armii Krajowej, występując pod pseudonimem „Halny” idąc na rękę władzy państwa niemieckiego, działał na szkodę osób prześladowanych ze względów politycznych w ten sposób, że'' (...) ''wydał'' [w dniach 2 VI, 12 XIII] ''rozkaz podległym sobie dowódcom grup Sekcji Specjalnych Armii Krajowej zastrzelenie członków Polskiej Partii Robotniczej i Armii Ludowej''”. Chodziło o przekazanie dowódcy Kedywu (Kierownictwu Dywersji), Janowi Franciszkowi Józefowi Warnke (ps. „Wara", „Błysk") rozkazu „zlikwidowania” 8 osób. Sąd Wojewódzki (SW) dla Województwa Warszawskiego Wydział IV Karny 10 września 1951 roku skazał go na 8 lat więzienia.

Został zwolniony z więzienia po 5 latach (26 marca 1955). Po krótkim odpoczynku, 17 grudnia 1955 podjął pracę w oddziale centrali odzieżowej we Wrocławiu, a następnie w dziale inwestycyjnym Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” (od 1 lutego 1958). Na emeryturę przeszedł 1 czerwca 1971.

Za udział w walce o niepodległość oraz osiągnięcia w pracy zawodowej w latach 1955-1971 był wielokrotnie wyróżniany i odznaczany, m.in. 1 października 1944 - Krzyżem Walecznych (za sprawne, udane odbicie więźniów gestapo w Grójcu), Medalem Wojska Polskiego (przyznanym przez Sztab Główny w Londynie 1 lipca 1948), Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Armii Krajowej nadanym przez Kapitułę Krzyża AK w Londynie (1974).

1 stycznia 1944 poślubił Helenę Marię Świderską (1915-1988), z którą miał syna Marka i córkę Annę.

Zmarł 6 września 1990 we Wrocławiu i tam został pochowany na cmentarzu parafialnym św. Rodziny.

W drugim kwartale 1992 z inicjatywy [[Józef Ruszowski|Józefa Ruszowskiego]], byłego komendanta Ośrodka IV Armii Krajowej w Warce do Sądu Wojewódzkiego (SW) w Warszawie Wydział VIII Karny złożony został wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku byłego Sądu Wojewódzkiego z 10 września 1951 (sygn. akt IV 2 K 364/51). Sąd Wojewódzki w Warszawie po rozpatrzeniu wniosku (sygn. VIII Ko 2451/92 i UN – VIII 802/93) unieważnił zaskarżony wyrok. W uzasadnieniu podał, że „wszyscy pokrzywdzeni należeli do Armii Krajowej i prowadzili działalność niepodległościową w strukturach zbrojnych tej armii” (unieważnienie dotyczyło 5 członków AK). Wyroki pozostałych oskarżonych w procesie z 1951 r. zostały uniewinnione, gdyż „''czyny'' [ich] ''związane'' [były] ''z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego''".

== Przypisy ==

== Bibliografia ==

{{DEFAULTSORT:Rusek, Dionizy}}
[[Kategoria:Wojskowi]]

← poprzednia wersja		Wersja z 20:58, 25 kwi 2024
Linia 10:		Linia 10:
	W czasie, gdy „Halny" pełnił funkcję komendanta Obwodu, w Grójeckiem prowadzono intensywne szkolenie wojskowe i sanitarne, wykonywano akcje sabotażowe i dywersyjne, ścigano i karano konfidentów i zdrajców, z instytucji niemieckich zabierano pieniądze, zreorganizowano struktury wojskowe: z plutonów utworzono 6 kompanii, 2 bataliony, które weszły w skład odtwarzanego 18 pp (?), prowadzono działalność na rzecz Komendy Głównej AK. Na terenie Obwodu pod osłoną tajnych miejscowych sił wojskowych funkcjonowały zrzutowiska lotnicze (broni, pieniędzy, ludzi) i radiostacje utrzymujące łączność z Londynem.		W czasie, gdy „Halny" pełnił funkcję komendanta Obwodu, w Grójeckiem prowadzono intensywne szkolenie wojskowe i sanitarne, wykonywano akcje sabotażowe i dywersyjne, ścigano i karano konfidentów i zdrajców, z instytucji niemieckich zabierano pieniądze, zreorganizowano struktury wojskowe: z plutonów utworzono 6 kompanii, 2 bataliony, które weszły w skład odtwarzanego 18 pp (?), prowadzono działalność na rzecz Komendy Głównej AK. Na terenie Obwodu pod osłoną tajnych miejscowych sił wojskowych funkcjonowały zrzutowiska lotnicze (broni, pieniędzy, ludzi) i radiostacje utrzymujące łączność z Londynem.

	W związku ze zbliżającym się frontem, jesienią 1943 w Grójcu powstała placówka gestapo (Geheime Staatspolizei, tajna policja polityczna), które razem z innymi formacjami policyjnymi i wojskowymi przystąpiło do oczyszczania przyszłego przedpola walki z polskiego wojskowego i cywilnego podziemia politycznego. Rozpoczęto masowe aresztowania wśród miejscowej ludności. Kiedy w nocy 18 marca 1944 aresztowany został członek Komendy Obwodu kpt. [[Maciej Gabała]] (ps. ~~„Marek"~~, ~~„Drzewski"~~), ~~„Halny"~~, za zgodą przełożonych, zorganizował [[Akcja na Caritas\|akcję zbrojną odbicia go z więzienia]] gestapo. Wskutek sprawnie przeprowadzonego ataku w nocy z 26 na 27 marca został uwolniony kapitan razem z ponad 20 innymi więzionymi Polakami.		W związku ze zbliżającym się frontem, jesienią 1943 w Grójcu powstała placówka gestapo (Geheime Staatspolizei, tajna policja polityczna), które razem z innymi formacjami policyjnymi i wojskowymi przystąpiło do oczyszczania przyszłego przedpola walki z polskiego wojskowego i cywilnego podziemia politycznego. Rozpoczęto masowe aresztowania wśród miejscowej ludności. Kiedy w nocy 18 marca 1944 aresztowany został członek Komendy Obwodu kpt. [[Maciej Gabała]] (ps. „Marek”, „Drzewski”), „Halny”, za zgodą przełożonych, zorganizował [[Akcja na Caritas\|akcję zbrojną odbicia go z więzienia]] gestapo. Wskutek sprawnie przeprowadzonego ataku w nocy z 26 na 27 marca został uwolniony kapitan razem z ponad 20 innymi więzionymi Polakami.

	● ''Więcej w osobnym artykule: [[Akcja na Caritas]].''		● ''Więcej w osobnym artykule: [[Akcja na Caritas]].''

	W związku z wybuchem powstania warszawskiego (1 sierpnia 1944) oddziały Obwodu Armii Krajowej zostały zmobilizowane i skoncentrowane w lasach wsi [[Wiatrowiec]] k. Pniew, [[Rytomoczydła]] k. Warki, [[Rembertów]], [[Drozdy]]. Dowodzenie nad nimi przejął inspektor Podokręgu Zachodniego „Hallerowo” (Obszar Warszawa), ppłk Wacław Ptaszyński „Walery”. który mianował „Halnego” swoim zastępcą oraz kwatermistrzem. Koncentracja oddziałów odwołana została 5 sierpnia. Drugą przeprowadzono na rozkaz dowódcy Armii Krajowej (Bora-Komorowskiego) z 17 sierpnia 1944 w dniach 17-19 sierpnia. Po upadku powstania warszawskiego „Halny” polecił kwatermistrzom Ośrodków; udzielanie pomocy wypędzonym warszawiakom w postaci żywności, ubrań i mieszkań. Na ten cel przeznaczono również żywność z zasobów kwatermistrzowskich.		W związku z wybuchem powstania warszawskiego (1 sierpnia 1944) oddziały Obwodu Armii Krajowej zostały zmobilizowane i skoncentrowane w lasach wsi [[Wiatrowiec]] k. [[Pniewy\|Pniew]], [[Rytomoczydła]] k. [[Warka\|Warki]], [[Rembertów]], [[Drozdy]]. Dowodzenie nad nimi przejął inspektor Podokręgu Zachodniego „Hallerowo” (Obszar Warszawa), ppłk Wacław Ptaszyński „Walery”. który mianował „Halnego” swoim zastępcą oraz kwatermistrzem. Koncentracja oddziałów odwołana została 5 sierpnia. Drugą przeprowadzono na rozkaz dowódcy Armii Krajowej (Bora-Komorowskiego) z 17 sierpnia 1944 w dniach 17-19 sierpnia. Po upadku powstania warszawskiego „Halny” polecił kwatermistrzom Ośrodków; udzielanie pomocy wypędzonym warszawiakom w postaci żywności, ubrań i mieszkań. Na ten cel przeznaczono również żywność z zasobów kwatermistrzowskich.

	Po wypędzeniu Niemców z terenu powiatu grójeckiego „Halny” wydał rozkaz specjalny (19 stycznia 1945), w którym wyraził podziękowanie żołnierzom Obwodu Grójec-„Głuszec" za wierną służbę i aktywny udział w walce z niemieckim okupantem, pożegnał się z nimi i rozwiązał podległe mu oddziały AK.		Po wypędzeniu Niemców z terenu powiatu grójeckiego „Halny” wydał rozkaz specjalny (19 stycznia 1945), w którym wyraził podziękowanie żołnierzom Obwodu Grójec-„Głuszec" za wierną służbę i aktywny udział w walce z niemieckim okupantem, pożegnał się z nimi i rozwiązał podległe mu oddziały AK.

	Wkrótce, wobec grożącego mu aresztowania, „Halny" opuścił Grójec. Od 15 maja 1945 do 28 lutego 1946 pracował w fabryce przetworów owocowo-warzywnych w Piotrkowie Trybunalskim, następnie w fabryce mydła w Namysłowie (od 1 marca do 1 września 1946). Od 1 marca 1946 organizował oddział Powszechnej Spółdzielni Spożywców „Społem” w Lubinie Legnickim, a potem objął w tym mieście stanowisko wiceprezesa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, później prezesa.		Wkrótce, wobec grożącego mu aresztowania, „Halny" opuścił [[Grójec]]. Od 15 maja 1945 do 28 lutego 1946 pracował w fabryce przetworów owocowo-warzywnych w Piotrkowie Trybunalskim, następnie w fabryce mydła w Namysłowie (od 1 marca do 1 września 1946). Od 1 marca 1946 organizował oddział Powszechnej Spółdzielni Spożywców „Społem” w Lubinie Legnickim, a potem objął w tym mieście stanowisko wiceprezesa Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, później prezesa.

	Od 1947 zaczął używać dwuczłonowego nazwiska: rodowego ('''Rusek''') i okupacyjnego ('''Wolski'''). 6 kwietnia 1950 został aresztowany i niesłusznie oskarżony o sabotaż, za co skazano go na 5 lat więzienia. 13 lutego 1951 uwolniono go od zarzutu sabotażu, ale pozostał w więzieniu, ponieważ 6 września 1950 oskarżono go o to, że „''będąc komendantem Obwodu kryptonim „Głuszec”, organizacji zbrojnej Armii Krajowej, występując pod pseudonimem „Halny” idąc na rękę władzy państwa niemieckiego, działał na szkodę osób prześladowanych ze względów politycznych w ten sposób, że'' (...) ''wydał'' [w dniach 2 VI, 12 ~~XIII~~] ''rozkaz podległym sobie dowódcom grup Sekcji Specjalnych Armii Krajowej zastrzelenie członków Polskiej Partii Robotniczej i Armii Ludowej''”. Chodziło o przekazanie dowódcy Kedywu (Kierownictwu Dywersji), Janowi Franciszkowi Józefowi Warnke (ps. „Wara", „Błysk") rozkazu „zlikwidowania” 8 osób. Sąd Wojewódzki (SW) dla Województwa Warszawskiego Wydział IV Karny 10 września 1951 roku skazał go na 8 lat więzienia.		Od 1947 zaczął używać dwuczłonowego nazwiska: rodowego ('''Rusek''') i okupacyjnego ('''Wolski'''). 6 kwietnia 1950 został aresztowany i niesłusznie oskarżony o sabotaż, za co skazano go na 5 lat więzienia. 13 lutego 1951 uwolniono go od zarzutu sabotażu, ale pozostał w więzieniu, ponieważ 6 września 1950 oskarżono go o to, że „''będąc komendantem Obwodu kryptonim „Głuszec”, organizacji zbrojnej Armii Krajowej, występując pod pseudonimem „Halny” idąc na rękę władzy państwa niemieckiego, działał na szkodę osób prześladowanych ze względów politycznych w ten sposób, że'' (...) ''wydał'' [w dniach 2 VI, 6 IX, 12 XII] ''rozkaz podległym sobie dowódcom grup Sekcji Specjalnych Armii Krajowej zastrzelenie członków Polskiej Partii Robotniczej i Armii Ludowej''”. Chodziło o przekazanie dowódcy Kedywu (Kierownictwu Dywersji), [[Jan Warnke\|Janowi Franciszkowi Józefowi Warnke]] (ps. „Wara", „Błysk") rozkazu „zlikwidowania” 8 osób. Sąd Wojewódzki (SW) dla Województwa Warszawskiego Wydział IV Karny 10 września 1951 roku skazał go na 8 lat więzienia.

	Został zwolniony z więzienia po 5 latach (26 marca 1955). Po krótkim odpoczynku, 17 grudnia 1955 podjął pracę w oddziale centrali odzieżowej we Wrocławiu, a następnie w dziale inwestycyjnym Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” (od 1 lutego 1958). Na emeryturę przeszedł 1 czerwca 1971.		Został zwolniony z więzienia po 5 latach (26 marca 1955). Po krótkim odpoczynku, 17 grudnia 1955 podjął pracę w oddziale centrali odzieżowej we Wrocławiu, a następnie w dziale inwestycyjnym Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” (od 1 lutego 1958). Na emeryturę przeszedł 1 czerwca 1971.

	Za udział w walce o niepodległość oraz osiągnięcia w pracy zawodowej w latach 1955-1971 był wielokrotnie wyróżniany i odznaczany, m.in. 1 października 1944 - Krzyżem Walecznych (za sprawne, udane odbicie więźniów gestapo w Grójcu), Medalem Wojska Polskiego (przyznanym przez Sztab Główny w Londynie 1 lipca 1948), Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Armii Krajowej nadanym przez Kapitułę Krzyża AK w Londynie (1974).		Za udział w walce o niepodległość oraz osiągnięcia w pracy zawodowej w latach 1955-1971 był wielokrotnie wyróżniany i odznaczany, m.in. 1 października 1944 - Krzyżem Walecznych (za sprawne, udane [[Akcja na Caritas\|odbicie więźniów gestapo w Grójcu]]), Medalem Wojska Polskiego (przyznanym przez Sztab Główny w Londynie 1 lipca 1948), Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Armii Krajowej nadanym przez Kapitułę Krzyża AK w Londynie (1974).

	1 stycznia 1944 poślubił Helenę Marię Świderską (1915-1988), z którą miał syna Marka i córkę Annę.		1 stycznia 1944 poślubił Helenę Marię Świderską (1915-1988), z którą miał syna Marka i córkę Annę.
Linia 30:		Linia 30:
	Zmarł 6 września 1990 we Wrocławiu i tam został pochowany na cmentarzu parafialnym św. Rodziny.		Zmarł 6 września 1990 we Wrocławiu i tam został pochowany na cmentarzu parafialnym św. Rodziny.

	W drugim kwartale 1992 z inicjatywy [[Józef ~~Ruszowski~~\|Józefa ~~Ruszowskiego~~]], byłego komendanta Ośrodka IV Armii Krajowej w Warce do Sądu Wojewódzkiego (SW) w Warszawie Wydział VIII Karny złożony został wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku byłego Sądu Wojewódzkiego z 10 września 1951 (sygn. akt IV 2 K 364/51). Sąd Wojewódzki w Warszawie po rozpatrzeniu wniosku (sygn. VIII Ko 2451/92 i UN – VIII 802/93) unieważnił zaskarżony wyrok. W uzasadnieniu podał, że „wszyscy pokrzywdzeni należeli do Armii Krajowej i prowadzili działalność niepodległościową w strukturach zbrojnych tej armii” (unieważnienie dotyczyło 5 członków AK). Wyroki pozostałych oskarżonych w procesie z 1951 r. zostały uniewinnione, gdyż „''czyny'' [ich] ''związane'' [były] ''z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego''".		W drugim kwartale 1992 z inicjatywy [[Józef Ruszkowski\|Józefa Ruszkowskiego]], byłego komendanta Ośrodka IV Armii Krajowej w [[Warka\|Warce]] do Sądu Wojewódzkiego (SW) w Warszawie Wydział VIII Karny złożony został wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku byłego Sądu Wojewódzkiego z 10 września 1951 (sygn. akt IV 2 K 364/51). Sąd Wojewódzki w Warszawie po rozpatrzeniu wniosku (sygn. VIII Ko 2451/92 i UN – VIII 802/93) unieważnił zaskarżony wyrok. W uzasadnieniu podał, że „wszyscy pokrzywdzeni należeli do Armii Krajowej i prowadzili działalność niepodległościową w strukturach zbrojnych tej armii” (unieważnienie dotyczyło 5 członków AK). Wyroki pozostałych oskarżonych w procesie z 1951 r. zostały uniewinnione, gdyż „''czyny'' [ich] ''związane'' [były] ''z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego''".

	== Przypisy ==		== Przypisy ==