Admin: Utworzono nową stronę "'''Chasydzi z Góry Kalwarii''' (jid.: ''Ger chasimid'') – najliczniejsza, najbardziej wpływowa grupa chasydów w Polsce. Założył ją w roku 1859 przybyły z Warszawy Icchak Meir Rothemberg Alter (1789–1866), zwany rebe Icie, uczeń lsraela ben Szaptajn Hepsteina (ok. 1740–1815) z Kozienic, Simchy Bunema (1767–1827) z Przysuchy, Menachema Mendla Morgensterna (1787–1859) z Kocka. Ożenił się z siostrą Morgensterna. Po śmierci teg…"

2025-01-19T14:33:59Z

Utworzono nową stronę "'''Chasydzi z Góry Kalwarii''' (jid.: ''Ger chasimid'') – najliczniejsza, najbardziej wpływowa grupa chasydów w Polsce. Założył ją w roku 1859 przybyły z Warszawy Icchak Meir Rothemberg Alter (1789–1866), zwany rebe Icie, uczeń lsraela ben Szaptajn Hepsteina (ok. 1740–1815) z Kozienic, Simchy Bunema (1767–1827) z Przysuchy, Menachema Mendla Morgensterna (1787–1859) z Kocka. Ożenił się z siostrą Morgensterna. Po śmierci teg…"

Nowa strona

'''Chasydzi z [[Góra Kalwaria|Góry Kalwarii]]''' (jid.: ''Ger chasimid'') – najliczniejsza, najbardziej wpływowa grupa chasydów w Polsce. Założył ją w roku 1859 przybyły z Warszawy Icchak Meir Rothemberg Alter (1789–1866), zwany rebe Icie, uczeń lsraela ben Szaptajn Hepsteina (ok. 1740–1815) z Kozienic, Simchy Bunema (1767–1827) z Przysuchy, Menachema Mendla Morgensterna (1787–1859) z Kocka. Ożenił się z siostrą Morgensterna. Po śmierci tego ostatniego (1859) skupił wokół siebie większość uczniów zmarłego. Upowszechniał przekonanie, że najważniejszym obowiązkiem Żydów jest studiowanie Tory, przeciwstawiał się wierze w cudotwórczą moc cadyka. Od 1843 był honorowym członkiem rabinatu warszawskiego. Dla potrzeb gminy społeczność żydowska przy ul. Pijarskiej 10/12 zbudowała siedzibę (dwór) oraz obok niej synagogę. Na miejscowym cmentarzu znajduje się ohel cadyka. Następcą Altera był jego przyjaciel, rabin Henoch Henich Kohen Lewin (1798–1870) z Aleksandrowa. W 1870 cadykiem został wnuk –Jehuda Arie Lejb Alter (1847–1905). Stanowisko cadyka było dziedziczne i w ten sposób dynastia Alterów przetrwała w [[Góra Kalwaria|Górze Kalwarii]] do września 1939. Za jego życia grupa chasydów z Góry Kalwarii była najbardziej wpływową w Królestwie Polskim. Posiadał on zaufanie licznych rabinów warszawskiego dozoru bóżniczego, był zdecydowanym przeciwnikiem syjonizmu. Następcą Jehudy Ariego był jego najstarszy syn [[Abraham Mordechaj Alter]] (1864–1948), uczony, bibliofil, faktyczny przywódca polskiej ortodoksji, współzałożyciel partii politycznej [[Agudas Isroel|Agudas lsroel]] (Związek Izraela), którego organ prasowy „Dos Jidisze Fogblat” („Dziennik Żydowski”, 1929–1939) współfinansował. Pod jego przywództwem chasydzi z Góry Kalwarii stali się grupą wpływową i dobrze zorganizowaną. Zajmowali dominującą pozycję wśród ortodoksyjnej ludności żydowskiej w Polsce aż do 1939 r., przyczynili się do odrodzenia ortodoksyjnej religijności, zachęcali do rozwoju szkolnictwa zarówno dla chłopców jak i dziewcząt. W grudniu 1939 [[Abraham Mordechaj Alter]] wraz z dwoma synami wyjechał do Palestyny i tu odtworzył strukturę chasydów z Góry Kalwarii. „Po jego śmierci przywództwo obejmowali kolejno jego synowie: Israel Alter (1895–1972), Simcha Bunem (1888–1992) oraz Pinchas Menachem (1924–2010)”.

Dynastia Alterów ma nadal wielu zwolenników, głównie w Izraelu i w Stanach Zjednoczonych. W międzywojniu do cadyków oraz na [[Cmentarz żydowski w Górze Kalwarii|cmentarz w Górze Kalwarii]] dwa razy do roku, wiosną (Zielone Świątki) i jesienią (Sądny Dzień), pielgrzymowały tysiące wiernych z kraju i z zagranicy. Okresowo ożywiały one miasto i wzbogacały jego kasę i mieszkańców. Pielgrzymi wpłacali podatek meldunkowy, płacili za noclegi, usługi, dokonywali okazjonalnych zakupów. Dziś pielgrzymujących chasydów z Góry Kalwarii jest niewielu.

== Bibliografia ==

* [[Zdzisław Szeląg]], ''Chasydzi z Góry Kalwarii'', [w:] ''Żydzi w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka'', [[Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. Oddział w Grójcu|Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu]], Grójec 2007, s. 19-20 – na podstawie źródeł:
* ''Karyera rabiniczna cadyka Icie Majera'', „Kwartalnik Poświęcony Badaniu Przeszłości Żydów w Polsce” R. I, z. 1, s. 131-137;
* H. W. [H. Węgrzynek], ''Chasydzi z Góry Kalwarii'', [w:] ''Historia i kultura Żydów polskich. Słownik'', Warszawa 2000, s. 49-50.

Chasydzi z Góry Kalwarii - Historia wersji