Admin: Utworzono nową stronę "'''Antysemityzm''' – termin utworzony w drugiej połowie XIX w. dla nazwania postaw uprzedzenia do Żydów należących do ludów mówiących językami semickimi. Pod koniec XIX w. Niemcy terminem „semici” zaczęli określać wyłącznie Żydów, a postawę wrogości do nich antysemityzmem. Wyrażał się on zwykle w agresji słownej, biciu na ulicach, wybijaniu szyb w synagogach, domach, sklepach, podpalaniu obiektów, niszczeniu cmentarzy, w bojkocie handlu…"

2024-10-27T08:54:47Z

Utworzono nową stronę "'''Antysemityzm''' – termin utworzony w drugiej połowie XIX w. dla nazwania postaw uprzedzenia do Żydów należących do ludów mówiących językami semickimi. Pod koniec XIX w. Niemcy terminem „semici” zaczęli określać wyłącznie Żydów, a postawę wrogości do nich antysemityzmem. Wyrażał się on zwykle w agresji słownej, biciu na ulicach, wybijaniu szyb w synagogach, domach, sklepach, podpalaniu obiektów, niszczeniu cmentarzy, w bojkocie handlu…"

Nowa strona

'''Antysemityzm''' – termin utworzony w drugiej połowie XIX w. dla nazwania postaw uprzedzenia do Żydów należących do ludów mówiących językami semickimi. Pod koniec XIX w. Niemcy terminem „semici” zaczęli określać wyłącznie Żydów, a postawę wrogości do nich antysemityzmem. Wyrażał się on zwykle w agresji słownej, biciu na ulicach, wybijaniu szyb w synagogach, domach, sklepach, podpalaniu obiektów, niszczeniu cmentarzy, w bojkocie handlu i usług, szykanowaniu i ubliżaniu uczniom i nauczycielom, traktowaniu ich jako element obcy, wrogi (język, religia, obyczaje, tradycja). W Grójeckiem postawy antysemickie, podobnie jak i w innych częściach kraju, nasiliły się w końcu XIX w. i w latach 30-tych XX w., w związku z rozwojem ruchów nacjonalistycznych i kryzysem ekonomicznym.

Antysemickie nastroje wzmacniały: ideologia faszyzująca (np. Obóz Narodowo-Radykalny) lub wręcz faszystowska. Na tradycyjne postawy antyżydowskie o charakterze religijnym nakładała się niechęć, mająca swe źródło w interesach gospodarczych i narodzinach nowoczesnego nacjonalizmu. Agresja słowna manifestowana była m.in. w broszurze ''Chrześcijanie i Żydzi'', pióra [[Marceli Daszewski|Marcelego Daszewskiego]] (1820–1899), dziedzica majątku [[Daszew]] i [[Teodorówka]] (dziś [[gmina Pniewy]]), na łamach lokalnego, wareckiego periodyku „[[Gawędy Wieczorne]]” ks. [[Marceli Ciemniewski|Marcelego Ciemniewskiego]] (1862–1927) i w jego książce ''Dzieje miasta Warki'' (Gostynin 1924). Postulat „Polski odżydzonej” publicznie wyrażał ks. [[Stanisław Wilkoszewski]] (1882-1955), proboszcz [[Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Przybyszewie|parafii Przybyszew]]. Bojkotowi ekonomicznemu towarzyszyły bojówki, które na targach niszczyły stragany należące do Żydów. 30 grudnia 1936 w [[Warka|Warce]] w obronie kupca M. Rajchmana, zaatakowanego przez bojówkę Stronnictwa Narodowego wystąpili członkowie PPS: Franciszek Kuzena, Władysław Kornatek, Wacław Krawczyk, Jan Marek, Kazimierz Pulkowski. W roku 1937 akcje tego rodzaju w powiecie tak się nasiliły, że starosta zakazał pikietowania sklepów oraz czynnego stosowania bojkotu.

Antysemickie postawy widoczne są dziś m.in. w niszczeniu cmentarzy ([[Cmentarz żydowski w Błędowie|Błędów]], [[Cmentarz żydowski w Warce|Warka]]), w napisach na budynkach miejskich, przystankach autobusowych.

== Bibliografia ==

* [[Zdzisław Szeląg]], ''Antysemityzm'', [w:] ''Żydzi w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2007, s. 3 – na podstawie źródeł:
* ''Dzieje Warki 1321-1971. Studia i materiały. Praca zbiorowa'', Warszawa 1971, s. 87;
* Z. Morawski, ''Gdzie ten dom, gdzie ten świat'', Warszawa 1997, s. 126;
* A. Żbikowski, ''Antysemityzm'', [w:] ''Żydzi w Polsce. Dzieje i kultura. Leksykon''. Redakcja J. Tomaszewski, A. Żbikowski, Warszawa 2001, s. 19-27;
* ''Grójeckie we wspomnieniach''. Seria IV. ''Fragmenty z pamiętnika Roczniki długiego żywota mego'' Stanisława Czekanowskiego. Wybór, wstęp i przypisy Zdzisław Szeląg, Grójec 2004, s. 131.

Antysemityzm - Historia wersji