Admin o 13:24, 17 sie 2024

2024-08-17T13:24:32Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:24, 17 sie 2024
Linia 12:		Linia 12:
	Janasz był założycielem i prezesem Związku Polskich Hodowców i Wytwórców Nasion (1919–1930), członkiem zarządu Sekcji Nasiennej Centralnego Towarzystwa Rolniczego (od 1909), w latach 1919–1930 założycielem i prezesem Związku Zawodowego Polskich Hodowców i Wytwórców Nasion, honorowym prezesem Grójeckiego Towarzystwa Rolniczego i prezesem Kółka Rolniczego w Błędowie. Za zasługi dla kraju został odznaczony orderem Polonia Restituta.		Janasz był założycielem i prezesem Związku Polskich Hodowców i Wytwórców Nasion (1919–1930), członkiem zarządu Sekcji Nasiennej Centralnego Towarzystwa Rolniczego (od 1909), w latach 1919–1930 założycielem i prezesem Związku Zawodowego Polskich Hodowców i Wytwórców Nasion, honorowym prezesem Grójeckiego Towarzystwa Rolniczego i prezesem Kółka Rolniczego w Błędowie. Za zasługi dla kraju został odznaczony orderem Polonia Restituta.

	Ożenił się z ~~Aleksandrą~~ z Olszowskich, z którą miał 3 synów:		Ożenił się z Heleną z Olszowskich, z którą miał 3 synów:

	* [[Stanisław Janasz\|Stanisława Samuela]] (1882–1960),		* [[Stanisław Janasz\|Stanisława Samuela]] (1882–1960),

Admin o 13:14, 17 sie 2024

2024-08-17T13:14:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:14, 17 sie 2024
Linia 16:		Linia 16:
	* [[Stanisław Janasz\|Stanisława Samuela]] (1882–1960),		* [[Stanisław Janasz\|Stanisława Samuela]] (1882–1960),
	* [[Gustaw Janasz\|Gustawa Adolfa]] (1885–1957),		* [[Gustaw Janasz\|Gustawa Adolfa]] (1885–1957),
	* [[Aleksander Janasz ~~(junior)~~\|Aleksandra Józefa]] (1892–1939),		* [[Aleksander Józef Janasz\|Aleksandra Józefa]] (1892–1939),

	oraz 4 córki: Helenę Marię Dorotę (ur. 9 września 1883), [[Anna Jadwiga Janasz\|Annę Jadwigę]], Aleksandrę Zofię i Marię (żona inż. Władysława Wolskiego).		oraz 4 córki: Helenę Marię Dorotę (ur. 9 września 1883), [[Anna Jadwiga Janasz\|Annę Jadwigę]], Aleksandrę Zofię i Marię (żona inż. Władysława Wolskiego).

Admin: Utworzono nową stronę "'''Aleksander Jan Janasz''' (ur. 13 września 1851 w majątku Płochcin (powiat błoński), zm. 4 lipca 1930 w Dańkowie) – pionier hodowli roślin i nasiennictwa w Polsce. == Życiorys == Urodził się 13 września 1851 w majątku Płochcin, w ówczesnym powiecie błońskim, jako syn Adolfa (1819–1916) i Anny Zofii z Rozenfeldów, córki misjonarza Fryderyka Jana R. (Ariela), który w 1828 roku zmienił wyznanie. Ojciec Aleksandra Jana, Adolf, w…"

2024-08-17T13:07:49Z

Utworzono nową stronę "'''Aleksander Jan Janasz''' (ur. 13 września 1851 w majątku Płochcin (powiat błoński), zm. 4 lipca 1930 w Dańkowie) – pionier hodowli roślin i nasiennictwa w Polsce. == Życiorys == Urodził się 13 września 1851 w majątku Płochcin, w ówczesnym powiecie błońskim, jako syn Adolfa (1819–1916) i Anny Zofii z Rozenfeldów, córki misjonarza Fryderyka Jana R. (Ariela), który w 1828 roku zmienił wyznanie. Ojciec Aleksandra Jana, Adolf, w…"

Nowa strona

'''Aleksander Jan Janasz''' (ur. 13 września 1851 w majątku Płochcin (powiat błoński), zm. 4 lipca 1930 w [[Dańków|Dańkowie]]) – pionier hodowli roślin i nasiennictwa w Polsce.

== Życiorys ==
Urodził się 13 września 1851 w majątku Płochcin, w ówczesnym powiecie błońskim, jako syn Adolfa (1819–1916) i Anny Zofii z Rozenfeldów, córki misjonarza Fryderyka Jana R. (Ariela), który w 1828 roku zmienił wyznanie. Ojciec Aleksandra Jana, Adolf, w 1846 przyjął wyznanie ewangelicko-augsburskie.

Aleksander Janasz szkołę średnią ukończył w Berlinie, studia wyższe na Politechnice w Charlottenburgu (1875). Po odbyciu praktyki rolniczej u ojca, w 1878 od Antoniny Suskiej kupił majątek [[Dańków]], w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]] (dziś [[gmina Błędów]]) i trzy lata później założył hodowlę zbóż ozimych, a w 1886 - rozpoczął uszlachetnianie buraków cukrowych. W dziedzinach tych, dzięki eksperymentom, uzyskał rewelacyjne wyniki, które spowodowały, że uznany został za jednego z najwybitniejszych pionierów hodowli roślin i nasiennictwa w Polsce. Stosując dobór masowy i indywidualny roślin matecznych „i chów czystych rodów od wybranych najlepszych osobników”<ref>Stefan Surzycki, ''Rozwój wiedzy rolniczej w Polsce'', Kraków 1928, s. 215.</ref> wyhodował nowe odmiany pszenicy: dańkowską selekcyjną (z puławki), dańkowską sztywną (z krzyżowania puławki ze squarehead), które znajdowały zbyt nie tylko na rynku krajowym, ale i zagranicznym. W latach 1913–1916 wyhodował odporne na wyleganie dwie odmiany pszenicy: dańkowska idealna i dańkowska graniatka zachodnia. Nowe odmiany buraków cukrowych posiadały najwyższą w świecie zawartość cukru. Janasz jako pierwszy w kraju stosował obliczenia matematyczne do ustalenia wyników doświadczalnych. Opublikowana przez niego książka ''Zasada równoległości przy ocenie wyników doświadczeń zbiorowych'' (Warszawa 1895) jest bodaj pierwszym polskim opracowaniem teoretycznym dotyczącym doświadczalnictwa rolniczego. W 1901 w Warszawie ogłosił pracę ''Wyniki doświadczeń przeprowadzonych w Dańkowie z różnemi odmianami ziemniaków w latach 1900, 1899 i 1898''.

Nasiona buraków eksportowała firma „Dom Handlowy Aleksander Janasz i Synowie”, której był założycielem.

Od momentu powstania Konkursów Warszawskich aż do swej śmierci brał czynny udział w pracach Delegacji Nasiennej, której regulamin opracowany został z jego inicjatywy.

Janasz był założycielem i prezesem Związku Polskich Hodowców i Wytwórców Nasion (1919–1930), członkiem zarządu Sekcji Nasiennej Centralnego Towarzystwa Rolniczego (od 1909), w latach 1919–1930 założycielem i prezesem Związku Zawodowego Polskich Hodowców i Wytwórców Nasion, honorowym prezesem Grójeckiego Towarzystwa Rolniczego i prezesem Kółka Rolniczego w Błędowie. Za zasługi dla kraju został odznaczony orderem Polonia Restituta.

Ożenił się z Aleksandrą z Olszowskich, z którą miał 3 synów:

* [[Stanisław Janasz|Stanisława Samuela]] (1882–1960),
* [[Gustaw Janasz|Gustawa Adolfa]] (1885–1957),
* [[Aleksander Janasz (junior)|Aleksandra Józefa]] (1892–1939),

oraz 4 córki: Helenę Marię Dorotę (ur. 9 września 1883), [[Anna Jadwiga Janasz|Annę Jadwigę]], Aleksandrę Zofię i Marię (żona inż. Władysława Wolskiego).

Aleksander Janasz zmarł 4 lipca 1930 w Dańkowie. Wszyscy Janaszowie pochowani są na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie, w alei D, nr 19.

== Przypisy ==
<references />

== Bibliografia ==

* Zofia Romanowska, ''Janasz Aleksander Jan'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt dziewiąty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2000, s. 21-22 – na podstawie źródeł:
* ''Księga Jubileuszowa Rolnika i Hodowcy'', Warszawa 1908, s. 163-165;
* Kazimierz Miczyński, ''Hodowla roślin w Polsce porozbiorowej'', Kraków 1918, t. 2, s. 474-475;
* Kazimierz Miczyński, ''Szczegółowa uprawa roślin'', Lwów 1930, s. 44;
* „Kurier Warszawski” 1920, nr 299;
* Stefan Surzycki, ''Rozwój wiedzy rolniczej w Polsce'', Kraków 1928, s. 215;
* Edward Kostecki, Edmund Zalęski, ''O śp. Aleksandrze Janaszu jako hodowcy'', „Gazeta Rolnicza” R. 70: 1930, nr 33-34, s. 1267-1270 i nadbitka, Warszawa 1930;
* Kazimierz Reychman, ''Szkice genealogiczne''. Seria I, Warszawa 1936, s. 99-102;
* E. Kostecki, ''Sylwetki i fakty'', „Gazeta Cukrowa” 1936, nr 29/31, s. 35-58, 2 fot. i nadbitka;
* E. Kostecki, ''Typy uczonych w rolnictwie'', [w:] ''Księga Pamiątkowa na 75 lecie „Gazety Rolniczej” 1861-1935'', t. 1, Warszawa 1938, s. 277-279;
* Maria Stolzman, ''Janasz Aleksander'', ''Polski Słownik Biograficzny'', t. 10: 1962-1964, s. 493;
* Tadeusz Wolski, ''Hodowla zbóż ozimych i buraków cukrowych. Aleksander Janasz'', „Studia i Materiały z Dziejów Nauki Polskiej” 1969, Seria B, z. 17, s. 57-66;
* Tadeusz Wolski, ''Aleksander Janasz (1851-1930)'', „Studia i Materiały z Dziejów Nauki Polskiej” 1969, Seria B, z. 17, s. 100-101;
* Antoni Żabko-Potopowicz, ''Pionierzy postępu w rolnictwie polskim'', Warszawa 1977, s. 150-151;
* Eugeniusz Szulc, ''Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie. Zmarli i ich rodziny'', Warszawa 1989, s. 233-234;
* Mateusz Mieses, ''Z rodu żydowskiego. Zasłużone rodziny polskie krwi niegdyś żydowskiej'', Warszawa 1991, s. 111.

{{DEFAULTSORT:Janasz, Aleksander Jan}}
[[Kategoria:Rolnicy]]
[[Kategoria:Naukowcy]]

Aleksander Jan Janasz - Historia wersji

Admin o 13:24, 17 sie 2024

Admin o 13:14, 17 sie 2024