<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="pl">
	<id>https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie</id>
	<title>Żydowska Szkoła Rolnicza w Częstoniewie - Historia wersji</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-05T19:08:28Z</updated>
	<subtitle>Historia wersji tej strony wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.40.0</generator>
	<entry>
		<id>https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie&amp;diff=1233&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin o 17:44, 1 sie 2024</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie&amp;diff=1233&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-08-01T17:44:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;pl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← poprzednia wersja&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Wersja z 19:44, 1 sie 2024&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Linia 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linia 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Żydowska Szkoła Rolnicza Niższa w Częstoniewie''' – szkoła założona w 1902 roku i funkcjonująca do wybuchu II wojny światowej, kształtowała w zakresie podstawowych wiadomości w zakresie rolnictwa.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Żydowska Szkoła Rolnicza Niższa w &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Częstoniew|&lt;/ins&gt;Częstoniewie&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;''' – szkoła założona w 1902 roku i funkcjonująca do wybuchu II wojny światowej, kształtowała w zakresie podstawowych wiadomości w zakresie rolnictwa.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Historia ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Historia ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Żydzi do początków XX wieku w zasadzie nie interesowali się pracą na roli, a jeśli już, to wyłączeni byli spod oddziaływania polskich stowarzyszeń i szkół rolniczych. Orędownikiem zainteresowania Żydów rolnictwem był Michał Berson (1874–1944), adwokat, hodowca koni, właściciel dóbr i stajni wyścigowych w Warszawie, na Lesznie. Dzięki ofiarności Bersona i jego teścia – Hipolita Wawelberga oraz polskiego ziemiaństwa i międzynarodowych, głównie amerykańskich, organizacji syjonistycznych, zakupiono dla żydowskiej szkoły majątek [[Częstoniew]] (1157 mórg) i wybudowano dla niej stosowny gmach i bursę.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Żydzi do początków XX wieku w zasadzie nie interesowali się pracą na roli, a jeśli już, to wyłączeni byli spod oddziaływania polskich stowarzyszeń i szkół rolniczych. Orędownikiem zainteresowania Żydów rolnictwem był &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Michał Berson&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;(1874–1944), adwokat, hodowca koni, właściciel dóbr i stajni wyścigowych w Warszawie, na Lesznie. Dzięki ofiarności Bersona i jego teścia – Hipolita Wawelberga oraz polskiego ziemiaństwa i międzynarodowych, głównie amerykańskich, organizacji syjonistycznych, zakupiono dla żydowskiej szkoły majątek [[Częstoniew]] (1157 mórg) i wybudowano dla niej stosowny gmach i bursę.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Placówkę uruchomiono w marcu 1902 roku. Była to szkoła trzyletnia, z rosyjskim językiem wykładowym. Przyjmowano do niej młodzież powyżej 14 lat, a do klasy wstępnej, przygotowawczej – od 13. Uczono wyłącznie teoretycznie. Mało dbano o praktyczną naukę zawodu; przekazywano ogólne wiadomości z uprawy roli, hodowli bydła, mleczarstwa, ogrodnictwa, pszczelarstwa. Nic więc dziwnego, że uczniowie szkołę tę traktowali nie jako zawodową, ale ogólną, przygotowującą do szkół średnich. Według ustaleń Tadeusza Wieczorka, uczniowie „przy nadarzającej się okazji przechodzili do innych szkół&amp;quot;. Sprawność nauczania była bardzo niska. J. Bartyś podaje, że „spośród 403 uczniów uczęszczających do szkoły w Częstoniewie w latach 1902-1908 zaledwie 38 ukończyło naukę&amp;quot;. W związku z tym, że placówka nie spełniała swoich zadań, 1 lipca 1907 przekształcono ją w fermę ogrodniczo-rolniczą, w której uczono praktycznie tylko elementarnych zasad prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zmiana ta spowodowała gwałtowny spadek frekwencji na tych zajęciach. W 1911 szkołę w Częstoniewie ukończył tylko jeden uczeń. Jakie były jej dalsze losy, na razie nie udało się ustalić. Archiwum placówki zniszczyli Niemcy. Jedno jest pewne, ferma istniała do 1 września 1939. Najprawdopodobniej młodzi Żydzi odbywali tu praktykę rolniczą.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Placówkę uruchomiono w marcu 1902 roku. Była to szkoła trzyletnia, z rosyjskim językiem wykładowym. Przyjmowano do niej młodzież powyżej 14 lat, a do klasy wstępnej, przygotowawczej – od 13. Uczono wyłącznie teoretycznie. Mało dbano o praktyczną naukę zawodu; przekazywano ogólne wiadomości z uprawy roli, hodowli bydła, mleczarstwa, ogrodnictwa, pszczelarstwa. Nic więc dziwnego, że uczniowie szkołę tę traktowali nie jako zawodową, ale ogólną, przygotowującą do szkół średnich. Według ustaleń Tadeusza Wieczorka, uczniowie „przy nadarzającej się okazji przechodzili do innych szkół&amp;quot;. Sprawność nauczania była bardzo niska. J. Bartyś podaje, że „spośród 403 uczniów uczęszczających do szkoły w Częstoniewie w latach 1902-1908 zaledwie 38 ukończyło naukę&amp;quot;. W związku z tym, że placówka nie spełniała swoich zadań, 1 lipca 1907 przekształcono ją w fermę ogrodniczo-rolniczą, w której uczono praktycznie tylko elementarnych zasad prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zmiana ta spowodowała gwałtowny spadek frekwencji na tych zajęciach. W 1911 szkołę w Częstoniewie ukończył tylko jeden uczeń. Jakie były jej dalsze losy, na razie nie udało się ustalić. Archiwum placówki zniszczyli Niemcy. Jedno jest pewne, ferma istniała do 1 września 1939. Najprawdopodobniej młodzi Żydzi odbywali tu praktykę rolniczą.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;W 1940 okupanci niemieccy dobudowali do szkoły barak [?] i urządzili tu jeden z [[Obóz pracy w Częstoniewie|obozów pracy dla obywateli polskich pochodzenia żydowskiego]], głównie rzemieślników, krawców, kuśnierzy, szewców, którzy bezpłatnie pracowali dla potrzeb Wehrmachtu. Z Częstoniewa Żydzi przeniesieni zostali do baraków w [[Słomczyn|Słomczynie]] (listopad 1942?), gdzie znajdowało się lotnisko polowe Luftwaffe. W połowie 1943 pozostałych przy życiu grójeckich Żydów wywieziono do lasu we wsi Dębówka, pod Górą Kalwarią i tu dokonano [[Zbiorowa egzekucja Żydów grójeckich w Dębówce pod Górą Kalwarią|zbiorowej egzekucji]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;W 1940 okupanci niemieccy dobudowali do szkoły barak [?] i urządzili tu jeden z [[Obóz pracy w Częstoniewie|obozów pracy dla obywateli polskich pochodzenia żydowskiego]], głównie rzemieślników, krawców, kuśnierzy, szewców, którzy bezpłatnie pracowali dla potrzeb Wehrmachtu. Z Częstoniewa Żydzi przeniesieni zostali do baraków w [[Słomczyn|Słomczynie]] (listopad 1942?), gdzie znajdowało się lotnisko polowe Luftwaffe. W połowie 1943 pozostałych przy życiu grójeckich Żydów wywieziono do lasu we wsi &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Dębówka&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;, pod &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Góra Kalwaria|&lt;/ins&gt;Górą Kalwarią&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;i tu dokonano [[Zbiorowa egzekucja Żydów grójeckich w Dębówce pod Górą Kalwarią|zbiorowej egzekucji]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej część majątku rozparcelowano. Bezrolni i służba folwarczna rozebrali niektóre budynki na budowę indywidualnych zabudowań gospodarczych. W kilka lat później, prawie w tym samym miejscu, w którym stała Żydowska Szkoła Rolnicza, wybudowano [[Publiczna Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Częstoniewie|Powszechną (dziś Publiczną) Szkołę Podstawową]], a z pozostałej ziemi (resztówki) utworzono Spółdzielnię Rolniczą. Obecnie w jednym z budynków znajduje się część administracyjna firmy Dar Natury, zajmującej się wydobywaniem i sprzedażą wody oligoceńskiej.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej część majątku rozparcelowano. Bezrolni i służba folwarczna rozebrali niektóre budynki na budowę indywidualnych zabudowań gospodarczych. W kilka lat później, prawie w tym samym miejscu, w którym stała Żydowska Szkoła Rolnicza, wybudowano [[Publiczna Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Częstoniewie|Powszechną (dziś Publiczną) Szkołę Podstawową]], a z pozostałej ziemi (resztówki) utworzono Spółdzielnię Rolniczą. Obecnie w jednym z budynków znajduje się część administracyjna firmy Dar Natury, zajmującej się wydobywaniem i sprzedażą wody oligoceńskiej.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Bibliografia ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Bibliografia ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* Zofia Romanowska, ''Żydowska Szkoła Rolnicza w Częstoniewie'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt czwarty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1996, s. 129-131 – na podstawie źródeł:&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* J. Bartyś, ''Kółka rolnicze w Królestwie Polskim'', Warszawa 1994, s. 155-156;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* T. Wieczorek, ''Historia szkół rolniczych w Polsce'', Warszawa 1969, s. 63-65;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* ''Towarzystwo Popierania Pracy Rolnej i Rzemieślniczej wśród Żydów w Królestwie Polskim'', Warszawa 1917.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Szkoły]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Szkoły]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie&amp;diff=553&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin o 15:45, 24 mar 2024</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie&amp;diff=553&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T15:45:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;pl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← poprzednia wersja&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Wersja z 17:45, 24 mar 2024&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Linia 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linia 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Żydowska Szkoła Rolnicza Niższa w Częstoniewie''' – szkoła &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;służąca &lt;/del&gt;do &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;kształcenia &lt;/del&gt;podstawowych wiadomości w zakresie rolnictwa.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;'''Żydowska Szkoła Rolnicza Niższa w Częstoniewie''' – szkoła &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;założona w 1902 roku i funkcjonująca &lt;/ins&gt;do &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;wybuchu II wojny światowej, kształtowała w zakresie &lt;/ins&gt;podstawowych wiadomości w zakresie rolnictwa.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Historia ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Historia ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie&amp;diff=550&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin o 15:15, 24 mar 2024</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie&amp;diff=550&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T15:15:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;pl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← poprzednia wersja&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Wersja z 17:15, 24 mar 2024&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l8&quot;&gt;Linia 8:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linia 8:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;W 1940 okupanci niemieccy dobudowali do szkoły barak [?] i urządzili tu jeden z [[Obóz pracy w Częstoniewie|obozów pracy dla obywateli polskich pochodzenia żydowskiego]], głównie rzemieślników, krawców, kuśnierzy, szewców, którzy bezpłatnie pracowali dla potrzeb Wehrmachtu. Z Częstoniewa Żydzi przeniesieni zostali do baraków w [[Słomczyn|Słomczynie]] (listopad 1942?), gdzie znajdowało się lotnisko polowe Luftwaffe. W połowie 1943 pozostałych przy życiu grójeckich Żydów wywieziono do lasu we wsi Dębówka, pod Górą Kalwarią i tu dokonano [[Zbiorowa egzekucja Żydów grójeckich w Dębówce pod Górą Kalwarią|zbiorowej egzekucji]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;W 1940 okupanci niemieccy dobudowali do szkoły barak [?] i urządzili tu jeden z [[Obóz pracy w Częstoniewie|obozów pracy dla obywateli polskich pochodzenia żydowskiego]], głównie rzemieślników, krawców, kuśnierzy, szewców, którzy bezpłatnie pracowali dla potrzeb Wehrmachtu. Z Częstoniewa Żydzi przeniesieni zostali do baraków w [[Słomczyn|Słomczynie]] (listopad 1942?), gdzie znajdowało się lotnisko polowe Luftwaffe. W połowie 1943 pozostałych przy życiu grójeckich Żydów wywieziono do lasu we wsi Dębówka, pod Górą Kalwarią i tu dokonano [[Zbiorowa egzekucja Żydów grójeckich w Dębówce pod Górą Kalwarią|zbiorowej egzekucji]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej część majątku rozparcelowano. Bezrolni i służba folwarczna rozebrali niektóre budynki na budowę indywidualnych zabudowań gospodarczych. W kilka lat później, prawie w tym samym miejscu, w którym stała Żydowska Szkoła Rolnicza, wybudowano [[Publiczna Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Częstoniewie|Powszechną (dziś Publiczną) Szkołę Podstawową]], a z pozostałej ziemi (resztówki) utworzono Spółdzielnię Rolniczą. Obecnie &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(stan na 2007 rok) &lt;/del&gt;w jednym z budynków znajduje się część &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;administracji warszawskiej &lt;/del&gt;firmy &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;„NATURE GIFT Distribution&quot; Sp. z o.o.&lt;/del&gt;, zajmującej się wydobywaniem i sprzedażą wody oligoceńskiej.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej część majątku rozparcelowano. Bezrolni i służba folwarczna rozebrali niektóre budynki na budowę indywidualnych zabudowań gospodarczych. W kilka lat później, prawie w tym samym miejscu, w którym stała Żydowska Szkoła Rolnicza, wybudowano [[Publiczna Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Częstoniewie|Powszechną (dziś Publiczną) Szkołę Podstawową]], a z pozostałej ziemi (resztówki) utworzono Spółdzielnię Rolniczą. Obecnie w jednym z budynków znajduje się część &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;administracyjna &lt;/ins&gt;firmy &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Dar Natury&lt;/ins&gt;, zajmującej się wydobywaniem i sprzedażą wody oligoceńskiej.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Bibliografia ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Bibliografia ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Szkoły]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Szkoły]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie&amp;diff=549&amp;oldid=prev</id>
		<title>Admin: Utworzono nową stronę &quot;'''Żydowska Szkoła Rolnicza Niższa w Częstoniewie''' – szkoła służąca do kształcenia podstawowych wiadomości w zakresie rolnictwa.  == Historia == Żydzi do początków XX wieku w zasadzie nie interesowali się pracą na roli, a jeśli już, to wyłączeni byli spod oddziaływania polskich stowarzyszeń i szkół rolniczych. Orędownikiem zainteresowania Żydów rolnictwem był Michał Berson (1874–1944), adwokat, hodowca koni, właściciel dóbr i st…&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_Szko%C5%82a_Rolnicza_w_Cz%C4%99stoniewie&amp;diff=549&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-03-24T15:05:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Utworzono nową stronę &amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Żydowska Szkoła Rolnicza Niższa w Częstoniewie&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – szkoła służąca do kształcenia podstawowych wiadomości w zakresie rolnictwa.  == Historia == Żydzi do początków XX wieku w zasadzie nie interesowali się pracą na roli, a jeśli już, to wyłączeni byli spod oddziaływania polskich stowarzyszeń i szkół rolniczych. Orędownikiem zainteresowania Żydów rolnictwem był Michał Berson (1874–1944), adwokat, hodowca koni, właściciel dóbr i st…&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Nowa strona&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;'''Żydowska Szkoła Rolnicza Niższa w Częstoniewie''' – szkoła służąca do kształcenia podstawowych wiadomości w zakresie rolnictwa.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Historia ==&lt;br /&gt;
Żydzi do początków XX wieku w zasadzie nie interesowali się pracą na roli, a jeśli już, to wyłączeni byli spod oddziaływania polskich stowarzyszeń i szkół rolniczych. Orędownikiem zainteresowania Żydów rolnictwem był Michał Berson (1874–1944), adwokat, hodowca koni, właściciel dóbr i stajni wyścigowych w Warszawie, na Lesznie. Dzięki ofiarności Bersona i jego teścia – Hipolita Wawelberga oraz polskiego ziemiaństwa i międzynarodowych, głównie amerykańskich, organizacji syjonistycznych, zakupiono dla żydowskiej szkoły majątek [[Częstoniew]] (1157 mórg) i wybudowano dla niej stosowny gmach i bursę.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Placówkę uruchomiono w marcu 1902 roku. Była to szkoła trzyletnia, z rosyjskim językiem wykładowym. Przyjmowano do niej młodzież powyżej 14 lat, a do klasy wstępnej, przygotowawczej – od 13. Uczono wyłącznie teoretycznie. Mało dbano o praktyczną naukę zawodu; przekazywano ogólne wiadomości z uprawy roli, hodowli bydła, mleczarstwa, ogrodnictwa, pszczelarstwa. Nic więc dziwnego, że uczniowie szkołę tę traktowali nie jako zawodową, ale ogólną, przygotowującą do szkół średnich. Według ustaleń Tadeusza Wieczorka, uczniowie „przy nadarzającej się okazji przechodzili do innych szkół&amp;quot;. Sprawność nauczania była bardzo niska. J. Bartyś podaje, że „spośród 403 uczniów uczęszczających do szkoły w Częstoniewie w latach 1902-1908 zaledwie 38 ukończyło naukę&amp;quot;. W związku z tym, że placówka nie spełniała swoich zadań, 1 lipca 1907 przekształcono ją w fermę ogrodniczo-rolniczą, w której uczono praktycznie tylko elementarnych zasad prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zmiana ta spowodowała gwałtowny spadek frekwencji na tych zajęciach. W 1911 szkołę w Częstoniewie ukończył tylko jeden uczeń. Jakie były jej dalsze losy, na razie nie udało się ustalić. Archiwum placówki zniszczyli Niemcy. Jedno jest pewne, ferma istniała do 1 września 1939. Najprawdopodobniej młodzi Żydzi odbywali tu praktykę rolniczą.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W 1940 okupanci niemieccy dobudowali do szkoły barak [?] i urządzili tu jeden z [[Obóz pracy w Częstoniewie|obozów pracy dla obywateli polskich pochodzenia żydowskiego]], głównie rzemieślników, krawców, kuśnierzy, szewców, którzy bezpłatnie pracowali dla potrzeb Wehrmachtu. Z Częstoniewa Żydzi przeniesieni zostali do baraków w [[Słomczyn|Słomczynie]] (listopad 1942?), gdzie znajdowało się lotnisko polowe Luftwaffe. W połowie 1943 pozostałych przy życiu grójeckich Żydów wywieziono do lasu we wsi Dębówka, pod Górą Kalwarią i tu dokonano [[Zbiorowa egzekucja Żydów grójeckich w Dębówce pod Górą Kalwarią|zbiorowej egzekucji]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej część majątku rozparcelowano. Bezrolni i służba folwarczna rozebrali niektóre budynki na budowę indywidualnych zabudowań gospodarczych. W kilka lat później, prawie w tym samym miejscu, w którym stała Żydowska Szkoła Rolnicza, wybudowano [[Publiczna Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Częstoniewie|Powszechną (dziś Publiczną) Szkołę Podstawową]], a z pozostałej ziemi (resztówki) utworzono Spółdzielnię Rolniczą. Obecnie (stan na 2007 rok) w jednym z budynków znajduje się część administracji warszawskiej firmy „NATURE GIFT Distribution&amp;quot; Sp. z o.o., zajmującej się wydobywaniem i sprzedażą wody oligoceńskiej.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Bibliografia ==&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Szkoły]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Admin</name></author>
	</entry>
</feed>