https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?action=history&feed=atom&title=%C5%BBydowska_S%C5%82u%C5%BCba_Porz%C4%85dkowa_w_getcie_gr%C3%B3jeckim 2026-06-05T17:10:15Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.40.0 https://www.jabcok.org/jabcok/index.php?title=%C5%BBydowska_S%C5%82u%C5%BCba_Porz%C4%85dkowa_w_getcie_gr%C3%B3jeckim&diff=1485&oldid=prev 2024-11-01T11:19:00Z

<p>Utworzono nową stronę &quot;&#039;&#039;&#039;Żydowska Służba Porządkowa&#039;&#039;&#039; (niem. &#039;&#039;Jüdischer Ordnungsdienst&#039;&#039;) &#039;&#039;&#039;w getcie grójeckim&#039;&#039;&#039; – utworzona została na zasadzie zaciągu ochotniczego przez <a href="/jabcok/index.php/Rada_%C5%BBydowska_w_Gr%C3%B3jcu" title="Rada Żydowska w Grójcu">Judenrat</a> z polecenia władz niemieckich w drugiej dekadzie listopada (?) 1940 r., to znaczy w przededniu zorganizowania <a href="/jabcok/index.php/Getto_w_Gr%C3%B3jcu" title="Getto w Grójcu">getta w Grójcu</a>. Zarządzenie w sprawie wydzielenia „żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej&quot; wydane zostało 14 listopada 1940 r. Utworzo…&quot;</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>'''Żydowska Służba Porządkowa''' (niem. ''Jüdischer Ordnungsdienst'') '''w getcie grójeckim''' – utworzona została na zasadzie zaciągu ochotniczego przez [[Rada Żydowska w Grójcu|Judenrat]] z polecenia władz niemieckich w drugiej dekadzie listopada (?) 1940 r., to znaczy w przededniu zorganizowania [[Getto w Grójcu|getta w Grójcu]]. Zarządzenie w sprawie wydzielenia „żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej&quot; wydane zostało 14 listopada 1940 r. Utworzono ją między 25 a 28 listopada 1940. Straż była częściowo umundurowana, wyposażona w drewniane lub gumowe pałki, nie posiadała broni. Miała ona sprawować służbę porządkową, egzekwować przymus pracy, dokonywać rekwizycji, walczyć ze szmuglem itd. Podlegała [[Rada Żydowska w Grójcu|Radzie Żydowskiej (Judenratowi)]], formalnie należała do polskiej policji. Wg ustaleń historyków, początkowo Żydowska Służba Porządkowa oceniana była pozytywnie, ponieważ miała zastąpić organa niemieckie i co niemniej ważne, miała zapobiegać przestępczości wewnątrz getta. W jej szeregi dostały się osoby o kryminalnej przeszłości, szukające lepszych warunków życia i nadużywające swej władzy. W zachowanych wspomnieniach oceniana jest na ogół negatywnie. O Żydowskiej Służbie Porządkowej w grójeckim getcie wiemy niewiele. Z fragmentów ''[[Megilat Gritze|Księgi Pamięci Grójca (Megilat Gritze)]]'', przetłumaczonej dla potrzeb pracy magisterskiej Karoliny Panz, przez Monikę Polit, wiemy, że w szeregach jej służyli m.in.: Nachman Amberg, Jozef Bitter, Eli Mejer Eremiasz, Zelig Maszer, Icze Mordefeld, Izaak Shmidt i Simche Rubinowicz.<br /> <br /> == Bibliografia ==<br /> <br /> * [[Zdzisław Szeląg]], ''Żydowska Służba Porządkowa w getcie grójeckim'', [w:] ''Żydzi w Grójeckiem. Słownik: historia, kultura, gospodarka'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, Grójec 2007, s. 102-103 – na podstawie źródeł:<br /> * Karolina Panz, ''Losy żydowskich mieszkańców Grójca - historia zagłady. Między pamięcią a zapomnieniem'', Warszawa 2006, s. 75 (Praca magisterska).<br /> <br /> [[Kategoria:Organizacje żydowskie]]<br /> [[Kategoria:Okupanci]]</div>

Admin