1806
edycji
Nie podano opisu zmian |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 2: | Linia 2: | ||
== Historia == | == Historia == | ||
Urodził się 22 stycznia 1893 we wsi [[Pęcław]] koło [[Czersk|Czerska]], w [[Powiat grójecki|powiecie Grójec]]; syn rolnika Jana<ref>Nie mylić z [[Jan Cieślak|Janem Cieślakiem]], pionierem sadownictwa.</ref> i Marianny Cieślak. Do publicznej szkoły elementarnej uczęszczał w Coniewie (1900–1904), naukę kontynuował w [[Czersk|Czersku]] (1905), następnie wstąpił do Seminarium Nauczycielskiego w Ursynowie pod Warszawą, którego nie ukończył z powodu przewlekłej choroby. Od 1 listopada 1914 do 30 września 1916 zorganizował i prowadził tajne nauczanie we dworze w Pęcławiu, za co został ukarany grzywną; po odzyskaniu niepodległości pracę tę zaliczono mu do wysługi pedagogicznej. W 1916 wstąpił na roczny kurs nauczycielski zorganizowany przez Polską Macierz Szkolną w Siedlcach. Od 1918 rozpoczął pracę nauczycielską na Podlasiu, kolejno w Kotuniu i Broszkowie k. Siedlec (1918–1919), w Gródku, gm. Jabłonna (1919–1921), Drohiczynie i Buszyskach (1921–1926), w [[Grójec|Grójcu]] (od 1927). W 1926 ukończył w Lublinie Wyższy Kurs Nauczycielski w zakresie filologii polskiej. W 1927 wygrał konkurs na stanowisko kierownika [[Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Gabriela Narutowicza w Grójcu|Publicznej Szkoły Powszechnej nr 1 w Grójcu]]. Dzięki m.in. jego staraniom wybudowano obiekt szkolny (1928–1930) przy ul. Wareckiej (później ul. Józefa Piłsudskiego, potem ul. Walki Młodych i od 1989 znowu ul. Józefa Piłsudskiego). W 1934 szkole nadano imię Pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Gabriela Narutowicza. | Urodził się 22 stycznia 1893 we wsi [[Pęcław]] koło [[Czersk|Czerska]], w [[Powiat grójecki|powiecie Grójec]]; syn rolnika Jana<ref>Nie mylić z [[Jan Cieślak|Janem Cieślakiem]], pionierem sadownictwa.</ref> i Marianny Cieślak. Do publicznej szkoły elementarnej uczęszczał w [[Coniew|Coniewie]] (1900–1904), naukę kontynuował w [[Czersk|Czersku]] (1905), następnie wstąpił do Seminarium Nauczycielskiego w Ursynowie pod Warszawą, którego nie ukończył z powodu przewlekłej choroby. Od 1 listopada 1914 do 30 września 1916 zorganizował i prowadził tajne nauczanie we dworze w Pęcławiu, za co został ukarany grzywną; po odzyskaniu niepodległości pracę tę zaliczono mu do wysługi pedagogicznej. W 1916 wstąpił na roczny kurs nauczycielski zorganizowany przez Polską Macierz Szkolną w Siedlcach. Od 1918 rozpoczął pracę nauczycielską na Podlasiu, kolejno w Kotuniu i Broszkowie k. Siedlec (1918–1919), w Gródku, gm. Jabłonna (1919–1921), Drohiczynie i Buszyskach (1921–1926), w [[Grójec|Grójcu]] (od 1927). W 1926 ukończył w Lublinie Wyższy Kurs Nauczycielski w zakresie filologii polskiej. W 1927 wygrał konkurs na stanowisko kierownika [[Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 im. Gabriela Narutowicza w Grójcu|Publicznej Szkoły Powszechnej nr 1 w Grójcu]]. Dzięki m.in. jego staraniom wybudowano obiekt szkolny (1928–1930) przy ul. Wareckiej (później ul. Józefa Piłsudskiego, potem ul. Walki Młodych i od 1989 znowu ul. Józefa Piłsudskiego). W 1934 szkole nadano imię Pierwszego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Gabriela Narutowicza. | ||
Aby podnieść poziom nauczania języka polskiego, Malicki wydzielił klasy dla dzieci pochodzenia żydowskiego, z których wkrótce utworzono oddzielną szkołę przeznaczoną dla dzieci żydowskich. W 1928 zorganizował zawodową szkołę dokształcającą dla młodzieży uczącej się zawodów rzemieślniczych. | Aby podnieść poziom nauczania języka polskiego, Malicki wydzielił klasy dla dzieci pochodzenia żydowskiego, z których wkrótce utworzono [[Powszechna Szkoła Podstawowa nr 2 w Grójcu|oddzielną szkołę przeznaczoną dla dzieci żydowskich]]. W 1928 zorganizował zawodową szkołę dokształcającą dla młodzieży uczącej się zawodów rzemieślniczych. | ||
W Iatach 1928–1939 aktywnie pracował w lokalnych organizacjach społecznych, w których nierzadko pełnił odpowiedzialne stanowiska. Był wiceprezesem Zarządu Oddziału [[Związek Nauczycielstwa Polskiego|Związku Nauczycielstwa Polskiego]] (ZNP), wieloletnim sekretarzem Rady Szkolnej Powiatowej, przewodniczącym Rady Spółdzielni Spożywców „Wieśniak” (1939–?), którą założyli (17 marca 1935) działacze ruchu ludowego i [[Związek Młodzieży Wiejskiej „Wici”|Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”]]. W 1934 wzorowo pełnił rolę kierownika gospodarczego kursu poświęconego ustrojowi szkolnemu w Polsce, który zorganizowała Sekcja Pedagogiczna Zarządu Oddziału ZNP i Inspektorat Szkolny w Grójcu. W 1937 był współorganizatorem i aktywnym uczestnikiem [[Strajk | W Iatach 1928–1939 aktywnie pracował w lokalnych organizacjach społecznych, w których nierzadko pełnił odpowiedzialne stanowiska. Był wiceprezesem Zarządu Oddziału [[Związek Nauczycielstwa Polskiego|Związku Nauczycielstwa Polskiego]] (ZNP), wieloletnim sekretarzem Rady Szkolnej Powiatowej, przewodniczącym Rady Spółdzielni Spożywców „Wieśniak” (1939–?), którą założyli (17 marca 1935) działacze ruchu ludowego i [[Związek Młodzieży Wiejskiej „Wici”|Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”]]. W 1934 wzorowo pełnił rolę kierownika gospodarczego kursu poświęconego ustrojowi szkolnemu w Polsce, który zorganizowała Sekcja Pedagogiczna Zarządu Oddziału ZNP i Inspektorat Szkolny w Grójcu. W 1937 był współorganizatorem i aktywnym uczestnikiem [[Strajk nauczycielski w 1937 roku|strajku nauczycieli]] protestujących przeciw zawieszeniu (z przyczyn politycznych) Zarządu Głównego ZNP. | ||
Od pierwszych dni okupacji hitlerowskiej był członkiem Służby Zwycięstwu Polski, potem przerodzonego kolejno w [[Armia Krajowa|Związek Walki Zbrojnej]] i [[Armia Krajowa|Armię Krajową]], gdzie pracował w strukturach wojskowych i cywilnych podziemnego Państwa Polskiego. Był miejscowym pełnomocnikiem [[Polski Komitet Opieki Społecznej|Polskiego Komitetu Opieki Społecznej]]. Do jego mieszkania przy ul. Kościelnej 10 dostawiano żywność, którą tu rozdzielano wśród najbardziej potrzebujących, w tym m.in. dostarczano ją Żydom z [[Getto w Grójcu|grójeckiego getta]]. Przy pomocy znajomych nauczycieli z wiejskich szkół, Malicki wyszukiwał dla nich bezpieczne schronienia, wyrabiał im „aryjskie papiery”. | Od pierwszych dni okupacji hitlerowskiej był członkiem Służby Zwycięstwu Polski, potem przerodzonego kolejno w [[Armia Krajowa|Związek Walki Zbrojnej]] i [[Armia Krajowa|Armię Krajową]], gdzie pracował w strukturach wojskowych i cywilnych podziemnego Państwa Polskiego. Był miejscowym pełnomocnikiem [[Polski Komitet Opieki Społecznej|Polskiego Komitetu Opieki Społecznej]]. Do jego mieszkania przy ul. Kościelnej 10 dostawiano żywność, którą tu rozdzielano wśród najbardziej potrzebujących, w tym m.in. dostarczano ją Żydom z [[Getto w Grójcu|grójeckiego getta]]. Przy pomocy znajomych nauczycieli z wiejskich szkół, Malicki wyszukiwał dla nich bezpieczne schronienia, wyrabiał im „aryjskie papiery”. | ||
| Linia 12: | Linia 12: | ||
W rodzinnej miejscowości, [[Pęcław|Pęcławiu]], wykonywał fałszywe dowody osobiste przeznaczone dla ludzi zagrożonych aresztowaniem. Działalność tę prowadził na zlecenie Armii Krajowej przy pomocy syna Włodzimierza, absolwenta Szkoły Inżynierskiej im. Wawelberga i Rotwanda. We wsi tej Maliccy mieli małe gospodarstwo (5,6 ha), które w czasie okupacji prowadziła żona. W grójeckim mieszkaniu mającym nieużywane połączenie z sąsiadującym lokalem szkolnym, przez pewien czas mieszkał szef grójeckiego [[Kedyw|Kierownictwa Dywersji]], Jan Warnke (nazwisko okupacyjne Jan Zakrzewski). | W rodzinnej miejscowości, [[Pęcław|Pęcławiu]], wykonywał fałszywe dowody osobiste przeznaczone dla ludzi zagrożonych aresztowaniem. Działalność tę prowadził na zlecenie Armii Krajowej przy pomocy syna Włodzimierza, absolwenta Szkoły Inżynierskiej im. Wawelberga i Rotwanda. We wsi tej Maliccy mieli małe gospodarstwo (5,6 ha), które w czasie okupacji prowadziła żona. W grójeckim mieszkaniu mającym nieużywane połączenie z sąsiadującym lokalem szkolnym, przez pewien czas mieszkał szef grójeckiego [[Kedyw|Kierownictwa Dywersji]], Jan Warnke (nazwisko okupacyjne Jan Zakrzewski). | ||
We wrześniu 1943 w swojej szkole zorganizował i kierował kompletem [[Tajne nauczanie w | We wrześniu 1943 w swojej szkole zorganizował i kierował kompletem [[Tajne nauczanie w zakresie szkoły średniej (1939–1945)|tajnego nauczania w zakresie I klasy szkoły średniej]]. 16 lutego 1944 został aresztowany przez gestapo podczas nauczania w szkole, przy ul. Piotra Skargi. Razem z nim aresztowano [[Władysław Strzałkowski|Władysława Strzałkowskiego]] i [[Henryk Adamski|Henryka Adamskiego]]. Po kilkudniowym przesłuchaniu w siedzibie miejscowego gestapo, skąd przez usłużnych strażników przesłał żonie obrączkę, wywieziono go do Warszawy i osadzono na Pawiaku. W tym samym czasie nieznany z nazwiska mieszkaniec Warszawy został zatrzymany przez gestapo z fałszywymi dokumentami dostarczonymi przez syna – Włodzimierza. Podczas przesłuchania załamał się i podał jego adres. W związku z tym wkrótce gestapo aresztowało syna we wsi [[Pęcław]]. Znaleziono przy nim blankiety kenkart wystawione in blanco. Obaj Maliccy zostali uwięzieni na Pawiaku i byli przesłuchiwani w komendzie Gestapo przy alei Szucha. Według nie do końca zweryfikowanych informacji, obaj w maju 1944 zostali rozstrzelani i spaleni w ruinach warszawskiego getta. | ||
W 1917 Malicki ożenił się z Janiną Fijałkowską, nauczycielką w Pęcławiu, z którą miał 6 dzieci: troje z nich zmarło w dzieciństwie. Włodzimierz (1922–1944) został rozstrzelany podczas okupacji, wojnę przeżyła Teresa (ur. 1920) i Dariusz (ur. 1933). Wnuk Wincentego, Jarema Malicki (ur. 1965), dr genetyki, pracuje w Harvard Medical School w Bostonie. Drugi wnuk, Adam Jachołkowski (ur. 1945), syn Teresy, dr fizyki, jest pracownikiem naukowym Europejskiego Ośrodka Badań Jądrowych (Centre Europeer de Recherches Nucleaires) w Genewie. | W 1917 Malicki ożenił się z Janiną Fijałkowską, nauczycielką w Pęcławiu, z którą miał 6 dzieci: troje z nich zmarło w dzieciństwie. Włodzimierz (1922–1944) został rozstrzelany podczas okupacji, wojnę przeżyła Teresa (ur. 1920) i Dariusz (ur. 1933). Wnuk Wincentego, Jarema Malicki (ur. 1965), dr genetyki, pracuje w Harvard Medical School w Bostonie. Drugi wnuk, Adam Jachołkowski (ur. 1945), syn Teresy, dr fizyki, jest pracownikiem naukowym Europejskiego Ośrodka Badań Jądrowych (Centre Europeer de Recherches Nucleaires) w Genewie. | ||
| Linia 28: | Linia 28: | ||
* Biogram w ''Księga poświęcona pamięci nauczycieli Ziemi Grójeckiej poległych i zamordowanych w latach 1939–1945''; | * Biogram w ''Księga poświęcona pamięci nauczycieli Ziemi Grójeckiej poległych i zamordowanych w latach 1939–1945''; | ||
* ''50 lat Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Grójcu'', [Grójec 1985]. s. 7; | * ''50 lat Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Grójcu'', [Grójec 1985]. s. 7; | ||
* [[Henryk Świderski]], ''Armia Krajowa w Obwodzie Grójec-„Głuszec”'', Warszawa 1993, s. 42, 193, 210, 279. | * [[Henryk Świderski]], ''Armia Krajowa w Obwodzie Grójec - „Głuszec”'', Warszawa 1993, s. 42, 193, 210, 279. | ||
{{DEFAULTSORT:Malicki, Wincenty}} | {{DEFAULTSORT:Malicki, Wincenty}} | ||
[[Kategoria:Nauczyciele]] | [[Kategoria:Nauczyciele]] | ||
[[Kategoria:Działacze społeczni]] | [[Kategoria:Działacze społeczni]] | ||