1806
edycji
(Utworzono nową stronę "'''Polski Związek Ludowy''' – nielegalne stronnictwo chłopskie działające w latach 1904–1907 w Królestwie Polskim, była to pierwsza tego typu organizacja zrzeszająca działaczy chłopskich, która w swym programie zwracała szczególną uwagę na rozwój spółdzielczości. Grójeckie było jednym z najbardziej aktywnych regionów, w którym działała organizacja - najwięcej ogniw Polskiego Związku Ludowego w guberni warszawskiej powstało w Powiat…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 41: | Linia 41: | ||
Stronnictwo realizowało swój program przy pomocy legalnych i nielegalnych działań. Legalnie np. zakładano [[Kółka Rolnicze im. Stanisława Staszica]], na zebraniach, na których nielegalnie szerzono program polityczny, kolportowano tajne ulotki, wydawnictwa. Przywożono je z Warszawy m.in. w drewnianych paczkach oraz powielano w [[Drukarnia Komitetu Polskiego Związku Ludowego w Lininie|drukarni Komitetu PZL w Lininie]] pod [[Czersk|Czerskiem]], w którym Komitet PZL zorganizował i kierował [[Karol Klimek]]. W nielegalnej działalności nierzadko współuczestniczyli członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej, np. pisarz gminny, Kurek z [[Borowe (gmina Mogielnica)|Borowego]], Zaremba z [[Promna|Promny]]. Wszyscy wymienieni i nie wymienieni działacze zachęcali włościan, by nie płacili podatków, odmawiali podwód dla policji i żandarmerii. Razem z PPS wzywano do bojkotu wyborów do II Dumy (Narodowa Demokracja zalecała udział w wyborach), do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, zachęcano do uczestnictwa w różnego rodzaju kursach, do czytania prasy, książek. W Lininie niszczono oznaki rosyjskiego panowania (szyldy, drogowskazy), w [[Czersk|Czersku]] na murach zamku zawieszono biało-czerwony sztandar, w [[Konary|Konarach]] ze szkoły wyrzucono portret cara. Na część działaczy Polskiego Związku Ludowego znaczny wpływ wywarły strajki robotników miejskich i rolnych. W latach 1905–1906 zorganizowano ich w Królestwie Polskim 1400, w tym 341 w guberni warszawskiej. | Stronnictwo realizowało swój program przy pomocy legalnych i nielegalnych działań. Legalnie np. zakładano [[Kółka Rolnicze im. Stanisława Staszica]], na zebraniach, na których nielegalnie szerzono program polityczny, kolportowano tajne ulotki, wydawnictwa. Przywożono je z Warszawy m.in. w drewnianych paczkach oraz powielano w [[Drukarnia Komitetu Polskiego Związku Ludowego w Lininie|drukarni Komitetu PZL w Lininie]] pod [[Czersk|Czerskiem]], w którym Komitet PZL zorganizował i kierował [[Karol Klimek]]. W nielegalnej działalności nierzadko współuczestniczyli członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej, np. pisarz gminny, Kurek z [[Borowe (gmina Mogielnica)|Borowego]], Zaremba z [[Promna|Promny]]. Wszyscy wymienieni i nie wymienieni działacze zachęcali włościan, by nie płacili podatków, odmawiali podwód dla policji i żandarmerii. Razem z PPS wzywano do bojkotu wyborów do II Dumy (Narodowa Demokracja zalecała udział w wyborach), do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, zachęcano do uczestnictwa w różnego rodzaju kursach, do czytania prasy, książek. W Lininie niszczono oznaki rosyjskiego panowania (szyldy, drogowskazy), w [[Czersk|Czersku]] na murach zamku zawieszono biało-czerwony sztandar, w [[Konary|Konarach]] ze szkoły wyrzucono portret cara. Na część działaczy Polskiego Związku Ludowego znaczny wpływ wywarły strajki robotników miejskich i rolnych. W latach 1905–1906 zorganizowano ich w Królestwie Polskim 1400, w tym 341 w guberni warszawskiej. | ||
Podczas [[Strajk nauczycielski w 1906 roku|strajku nauczycielskiego w 1906 roku]] członkowie Polskiego Związku Ludowego namawiali do wysuwania żądań usunięcia języka rosyjskiego z sądów gminnych i szkół. Uchwały takie podjęły zebrania gminne w [[Belsk Duży|Belsku]], [[Czersk|Czersku]], [[Drwalew|Drwalewie]], [[Góra Kalwaria|Górze Kalwarii]], [[Jasieniec|Jasieńcu]], Jazgarzewie, Kątach, [[Kobylin|Kobylinie]], [[Komorniki|Komornikach]], [[Konary|Konarach]], [[Odrzywołek|Odrzywołku]], [[Promna|Promnie]]. Zygmunt Nowicki jako pierwszy nauczyciel w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]] przerwał naukę w swej szkole w Konarach. 12 listopada 1905 zjazd nauczycieli w [[Boglewice|Boglewicach]] podjął uchwałę o wprowadzeniu do szkoły języka polskiego. O tym, co działo się we wsiach [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]], informowali korespondenci pisma „Zagon”. Z gmin Promna i Warki, ze wsi Biejków wysyłał je Stanisław Poręba, z parafii Worów W. Godusławski, z Pieczysk - Franciszek Filutowski, J. Skrzypczak, z Miedzechowa (wówczas gmina Nowa Wieś) - Świątkiewicz. Po aresztowaniach i rozbiciu Polskiego Związku Ludowego działalność jego kontynuowali [[zaraniarze]]. Rolę łącznika między byłym kierownictwem ruchu a działaczami terenowymi spełniało legalne pismo Polskiego Związku Ludowego „Siewba” (od 3 listopada 1906 do 1908). Czytelników tego pisma zwano [[Siewbiarze|siewbiarzami]]; tworzyli oni swego rodzaju [[Siewbiarze|ruch siewbiarski]]. | Podczas [[Strajk nauczycielski w 1906 roku|strajku nauczycielskiego w 1906 roku]] członkowie Polskiego Związku Ludowego namawiali do wysuwania żądań usunięcia języka rosyjskiego z sądów gminnych i szkół. Uchwały takie podjęły zebrania gminne w [[Belsk Duży|Belsku]], [[Czersk|Czersku]], [[Drwalew|Drwalewie]], [[Góra Kalwaria|Górze Kalwarii]], [[Jasieniec|Jasieńcu]], Jazgarzewie, Kątach, [[Kobylin|Kobylinie]], [[Komorniki|Komornikach]], [[Konary|Konarach]], [[Odrzywołek|Odrzywołku]], [[Promna|Promnie]]. Zygmunt Nowicki jako pierwszy nauczyciel w [[Powiat grójecki|powiecie grójeckim]] przerwał naukę w swej szkole w Konarach. 12 listopada 1905 zjazd nauczycieli w [[Boglewice|Boglewicach]] podjął uchwałę o wprowadzeniu do szkoły języka polskiego. O tym, co działo się we wsiach [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]], informowali korespondenci pisma „Zagon”. Z gmin Promna i Warki, ze wsi [[Biejków]] wysyłał je Stanisław Poręba, z parafii [[Worów]] W. Godusławski, z Pieczysk - Franciszek Filutowski, J. Skrzypczak, z [[Miedzechów|Miedzechowa]] (wówczas gmina Nowa Wieś) - Świątkiewicz. Po aresztowaniach i rozbiciu Polskiego Związku Ludowego działalność jego kontynuowali [[zaraniarze]]. Rolę łącznika między byłym kierownictwem ruchu a działaczami terenowymi spełniało legalne pismo Polskiego Związku Ludowego „Siewba” (od 3 listopada 1906 do 1908). Czytelników tego pisma zwano [[Siewbiarze|siewbiarzami]]; tworzyli oni swego rodzaju [[Siewbiarze|ruch siewbiarski]]. | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||