Przejdź do zawartości

Stefan Pachocki: Różnice pomiędzy wersjami

brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Stefan Pachocki''' (ur. 11 maja 1914, zm. 20 maja 1997) – rolnik-sadownik (6,5 ha), działacz młodzieżowego, spółdzielczego, politycznego i gospodarczego ruchu ludowego, uczestnik konspiracji niepodległościowej. == Biografia == Urodził się 11 maja 1914 we wsi Piechocin, dziś przysiółek wsi Budziszynek (gmina Chynów), w wielodzietnej (siedmioro dzieci) rodzinie rolnika (ok. 5 ha), Józefa i Heleny z Cybulskich. Cztery klasy miejscowej Publ…")
 
Nie podano opisu zmian
 
Linia 10: Linia 10:
W drugiej połowie 1940 roku wszedł w skład powiatowego kierownictwa [[Stronnictwo Ludowe „Roch”|Stronnictwa Ludowego „Roch”]] i przyjął ps. „Lewy”. W jego sklepie mieścił się jeden z punktów kontaktowych Stronnictwa Ludowego. W latach 1942–1944 był członkiem: Zarządu Kasy Spółdzielczej w Grójcu oraz komitetu redakcyjnego pisma „[[Kłosy]]”, organu kierownictwa Stronnictwa Ludowego „Roch” i komendy [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]] obwodu grójeckiego (kryptonim cyfrowy 8). W czasie powstania warszawskiego, na polecenie Tadeusza Ilczuka, Komendanta Warszawskiego Okręgu Batalionów Chłopskich, razem z innymi działaczami, w gminie Belsk organizował zbiórkę żywności dla kuchni Rady Głównej Opiekuńczej w Zalesiu koło Piaseczna (2 wagony) oraz ewakuowanego z Warszawy do Konstancina Szpitala św. Ducha (2 wagony).
W drugiej połowie 1940 roku wszedł w skład powiatowego kierownictwa [[Stronnictwo Ludowe „Roch”|Stronnictwa Ludowego „Roch”]] i przyjął ps. „Lewy”. W jego sklepie mieścił się jeden z punktów kontaktowych Stronnictwa Ludowego. W latach 1942–1944 był członkiem: Zarządu Kasy Spółdzielczej w Grójcu oraz komitetu redakcyjnego pisma „[[Kłosy]]”, organu kierownictwa Stronnictwa Ludowego „Roch” i komendy [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]] obwodu grójeckiego (kryptonim cyfrowy 8). W czasie powstania warszawskiego, na polecenie Tadeusza Ilczuka, Komendanta Warszawskiego Okręgu Batalionów Chłopskich, razem z innymi działaczami, w gminie Belsk organizował zbiórkę żywności dla kuchni Rady Głównej Opiekuńczej w Zalesiu koło Piaseczna (2 wagony) oraz ewakuowanego z Warszawy do Konstancina Szpitala św. Ducha (2 wagony).


Po wyzwoleniu powiatu spod okupacji hitlerowskiej wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” (jako członek Zarządu Powiatowego) i do Stronnictwa Ludowego, które wybrało go sekretarzem Zarządu Powiatowego, a po powrocie do kraju (27 czerwca 1945) Stanisława Mikołajczyka (1901–1966) wstąpił do opozycyjnego Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL) - formalnie powstałego 22 sierpnia 1945 r.; pełnił w nim funkcję sekretarza ZP w Grójcu, współorganizował Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych RP Oddział w Grójcu, które założyło [[Uniwersytet Ludowy w Głuchowie]] pod [[Grójec|Grójcem]]. Do 1950 mieszkał przy ul. Skargi 1 m. 7. W budynku tym mieścił się też Zarząd Powiatowy PSL. W 1946 wspóltworzył Polski Związek Ogrodniczy, [[Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci]], uważane przez [[Polska Partia Robotnicza|Polską Partię Robotniczą]] za ekspozyturę PSL. W tymże roku współorganizował pierwsze po wojnie powiatowe dożynki w [[Mała Wieś|Małej Wsi]] (9 września 1946), na których obecny był m.in. Stanisław Mikołajczyk, wicepremier oraz minister rolnictwa i reform rolnych Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Pachocki odegrał doniosłą rolę w tworzeniu powiatowej struktury PSL. W tym celu uczestniczył w zebraniach kół, zarządów gmin, różnego rodzaju uroczystościach (dożynki, opłatek itd.). Według jego sprawozdania złożonego na konferencji powiatowej PSL (3 stycznia 1946) na jego obszarze działały 154 koła z 3000 członków posiadających legitymację oraz kilka tysięcy tych, co podpisali deklarację członkowską. Podczas obrad w jednej z rezolucji potępiono [[Mord w Budkach Petrykowskich|skrytobójczy mord polityczny]] dokonany 1 grudnia 1945 r. na kilku członkach Stronnictwa. Przed wyborami do Sejmu (19 stycznia 1947) ze względów politycznych został zatrzymany i osadzony na dwa tygodnie w grójeckim areszcie. Po sfałszowaniu wyniku referendum (30 czerwca 1946) działalność PSL w Grójeckiem na kilkanaście miesięcy została przez władze bezpieczeństwa zawieszona „na skutek przenikania w szeregi obcych i wrogich elementów”. Kiedy Stanisław Mikołajczyk poczuł się zagrożony aresztowaniem, procesem politycznym i nielegalnie zbiegł z kraju (październik 1947) oraz po odwieszeniu działalności PSL, 7 października 1947 w [[Grójec|Grójcu]] odbyła się konferencja powiatowa (60 delegatów), która wybrała Tymczasowy Zarząd Powiatowy PSL „Nowe Wyzwolenie” w składzie: [[Ludwik Skowron]] (prezes), [[Franciszek Katana]] (zastępca), [[Jakub Lenarczyk]] (zastępca), Stefan Pachocki (sekretarz), Adolf Zółcik (skarbnik). Ulegając ówczesnej propagandzie, uczestnicy Konferencji, m.in. Pachocki potępili ucieczkę Mikołajczyka z kraju. W tym okresie Pachocki zajął się dzierżawieniem sadów i handlem owocami.
Po wyzwoleniu powiatu spod okupacji hitlerowskiej wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” (jako członek Zarządu Powiatowego) i do Stronnictwa Ludowego, które wybrało go sekretarzem Zarządu Powiatowego, a po powrocie do kraju (27 czerwca 1945) Stanisława Mikołajczyka (1901–1966) wstąpił do opozycyjnego Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL) - formalnie powstałego 22 sierpnia 1945 r.; pełnił w nim funkcję sekretarza Zarządu Powiatowego w Grójcu, współorganizował Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych RP Oddział w Grójcu, które założyło [[Uniwersytet Ludowy w Głuchowie]] pod [[Grójec|Grójcem]]. Do 1950 mieszkał przy ul. Skargi 1 m. 7. W budynku tym mieścił się też Zarząd Powiatowy PSL. W 1946 współtworzył Polski Związek Ogrodniczy, [[Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci]], uważane przez [[Polska Partia Robotnicza|Polską Partię Robotniczą]] za ekspozyturę PSL. W tymże roku współorganizował pierwsze po wojnie powiatowe dożynki w [[Mała Wieś|Małej Wsi]] (9 września 1946), na których obecny był m.in. Stanisław Mikołajczyk, wicepremier oraz minister rolnictwa i reform rolnych Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Pachocki odegrał doniosłą rolę w tworzeniu powiatowej struktury PSL. W tym celu uczestniczył w zebraniach kół, zarządów gmin, różnego rodzaju uroczystościach (dożynki, opłatek itd.). Według jego sprawozdania złożonego na konferencji powiatowej PSL (3 stycznia 1946) na jego obszarze działały 154 koła z 3000 członków posiadających legitymację oraz kilka tysięcy tych, co podpisali deklarację członkowską. Podczas obrad w jednej z rezolucji potępiono [[Mord w Budkach Petrykowskich|skrytobójczy mord polityczny]] dokonany 1 grudnia 1945 r. na kilku członkach Stronnictwa. Przed wyborami do Sejmu (19 stycznia 1947) ze względów politycznych został zatrzymany i osadzony na dwa tygodnie w grójeckim areszcie. Po sfałszowaniu wyniku referendum (30 czerwca 1946) działalność PSL w Grójeckiem na kilkanaście miesięcy została przez władze bezpieczeństwa zawieszona „na skutek przenikania w szeregi obcych i wrogich elementów”. Kiedy Stanisław Mikołajczyk poczuł się zagrożony aresztowaniem, procesem politycznym i nielegalnie zbiegł z kraju (październik 1947) oraz po odwieszeniu działalności PSL, 7 października 1947 w [[Grójec|Grójcu]] odbyła się konferencja powiatowa (60 delegatów), która wybrała Tymczasowy Zarząd Powiatowy PSL „Nowe Wyzwolenie” w składzie: [[Ludwik Skowron]] (prezes), [[Franciszek Katana]] (zastępca), [[Jakub Lenarczyk]] (zastępca), Stefan Pachocki (sekretarz), Adolf Żółcik (skarbnik). Ulegając ówczesnej propagandzie, uczestnicy Konferencji, m.in. Pachocki potępili ucieczkę Mikołajczyka z kraju. W tym okresie Pachocki zajął się dzierżawieniem sadów i handlem owocami.


W latach 1948–1950 wybudował dla powiększającej się rodziny duży dom w [[Belsk Duży|Belsku]]. 20 stycznia 1950 Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (PUBP) w Grójcu wszczął śledztwo a następnie na cztery miesiące tymczasowo aresztował go i fałszywie oskarżył z art. 2 Dekretu z 31 sierpnia 1944 r. o to, „''że w okresie okupacji niemieckiej w Belsku, idąc na rękę władzy państwa niemieckiego działał na szkodę Witolda K. w ten sposób, że'' [w końcu 1944 r.] ''wydał go w ręce Niemca, zwanego Palantem, w wyniku czego został dotkliwie pobity''”. Sąd Okręgowy w Warszawie 16 maja 1950 uniewinnił go. W zachowanej w aktach procesowych „ściśle tajnej” „charakterystyce” Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego przedstawił go jako kolaboranta z Niemcami, po wojnie zwolennika Mikołajczyka, w referendum i wyborach do Sejmu jako przeciwnika „Bloku Demokratycznego”, „utrudniającego pracę w demokratyzowaniu „Wici”.
W latach 1948–1950 wybudował dla powiększającej się rodziny duży dom w [[Belsk Duży|Belsku]]. 20 stycznia 1950 Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (PUBP) w Grójcu wszczął śledztwo, a następnie na cztery miesiące tymczasowo aresztował go i fałszywie oskarżył z art. 2 Dekretu z 31 sierpnia 1944 r. o to, „''że w okresie okupacji niemieckiej w Belsku, idąc na rękę władzy państwa niemieckiego działał na szkodę Witolda K. w ten sposób, że'' [w końcu 1944 r.] ''wydał go w ręce Niemca, zwanego Palantem, w wyniku czego został dotkliwie pobity''”. Sąd Okręgowy w Warszawie 16 maja 1950 uniewinnił go. W zachowanej w aktach procesowych „ściśle tajnej” „charakterystyce” Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego przedstawił go jako kolaboranta z Niemcami, po wojnie zwolennika Mikołajczyka, w referendum i wyborach do Sejmu jako przeciwnika „Bloku Demokratycznego”, „utrudniającego pracę w demokratyzowaniu „Wici”.


Po utworzeniu (27 listopada 1949) Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL), chcąc mieć wpływ na jego działalność oraz, aby móc szerzej realizować pasje społecznikowskie, wstąpił w jego szeregi i aktywnie pracował w Kole oraz Gminnym (1949–1954, 1973–1978) i w Gromadzkim (1954–1973) Komitecie w Belsku. Będąc członkiem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (od 1973) oraz ZSL stale pozostawał w nieformalnej opozycji wobec uległości kierownictwa stronnictwa wobec PZPR a potem przyłączył się do postulatów podziemnych struktur niezależnego ruchu ludowego na terenie [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]].
Po utworzeniu (27 listopada 1949) Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL), chcąc mieć wpływ na jego działalność oraz, aby móc szerzej realizować pasje społecznikowskie, wstąpił w jego szeregi i aktywnie pracował w Kole oraz Gminnym (1949–1954, 1973–1978) i w Gromadzkim (1954–1973) Komitecie w Belsku. Będąc członkiem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (od 1973) oraz ZSL stale pozostawał w nieformalnej opozycji wobec uległości kierownictwa stronnictwa wobec PZPR a potem przyłączył się do postulatów podziemnych struktur niezależnego ruchu ludowego na terenie [[Powiat grójecki|powiatu grójeckiego]].
Linia 37: Linia 37:


== Bibliografia ==
== Bibliografia ==
* [[Zdzisław Szeląg]], ''Pachocki Stefan'', [w:] ''Słownik wiedzy o Grójeckiem – zeszyt dwunasty'', Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 2002, s. 68-74 – na podstawie źródeł:
* Archiwum Państwowe miasta stołecznego Warszawy: „Sąd Okręgowy w Warszawie”, sygn. arch. 4057;
* Archiwum rodzinne udostępnione za życia przez Stefana Pachockiego autorowi biografii, następnie w posiadaniu córki, Joanny;
* Kronika Ochotniczej Straży Pożarnej w Belsku;
* Archiwum Zakładu Historii Ruchu Ludowego w Warszawie: Relacja [[Antoni Dębski|Antoniego Dębskiego]], Stefana Szewczyka opracowana przy współudziale [[Ludwik Skowron|Ludwika Skowrona]] i Stefana Pachockiego, sygn. R. II Gr/12;
* ''Konferencja PSL w Grójcu'', „Chłopi i Państwo” 1947, nr 41: 27 grudnia, s. 4;
* ''Powiatowy Zjazd PSL w Grójcu'', „Chłopi i Państwo” 1948, nr 46, s. 4;
* Bolesław Monkiewicz i [[Wacław Pawlak]], ''Sto lat Banku Spółdzielczego im. Stefczyka w Grójcu 1873–1973'', Grójec 1974, s. 49, 82-83;
* ''Ruch ludowy na Mazowszu, Kurpiach i Podlasiu''. Red. nauk. Aleksander Łuczak, Warszawa 1975, s. 161, 181, 194, 198, 414;
* Kazimierz Przybysz, ''Konspiracyjny ruch ludowy na Mazowszu 1939–1945'', Warszawa 1977, s. 108, 399;
* ''Grójeckiego jabłka wczoraj i jutro'', Grójec 1980, s. 20, 23;
* Stefan Pachocki, ''Rolnictwo musi się opłacać'', „Zielony Sztandar” 1980, nr z 10 lutego;
* Aleksander Onych, Kazimierz Wojtasiak, ''40 lat Spółdzielni Ogrodniczej w Grójcu'', Warszawa 1985, s. 37, 72, 80, 103, 106, 110, 113;
* Tadeusz Kisielewski, ''Ogólnopolski Społeczny Komitet Odrodzenia Ruchu Ludowego'', „Wieś i Państwo”. Pismo Ruchu Ludowego 1990, nr 1, s. 140;
* [[Henryk Świderski]], ''Armia Krajowa w Obwodzie Grójec „Głuszec”'', Warszawa 1993, s. 44, 45, 85, 248, 328;
* Remigiusz Matyjas, ''Z dziejów Grójecczyzny'', (Grójec 1994), s. 209;
* Henryk Szopa, ''Ciągle aktywny'', „Wieści Radomskie” 1994, nr 4/94, s. 5.
[[Kategoria:Rolnicy]]
[[Kategoria:Rolnicy]]
{{DEFAULTSORT:Pachocki, Stefan}}
{{DEFAULTSORT:Pachocki, Stefan}}
[[Kategoria:Działacze społeczni]]
[[Kategoria:Działacze społeczni]]