1806
edycji
Uniwersytet Ludowy w Głuchowie: Różnice pomiędzy wersjami
brak opisu edycji
(Utworzono nową stronę "'''Uniwersytet Ludowy w Głuchowie''' – działająca w Głuchowie w latach 1945–1951, początkowo internatowa placówka dla dorosłej młodzieży chłopskiej, w której odbywały się popularne cykle wykładów z różnych dziedzin wiedzy. == Historia == Pierwszy Uniwersytet Ludowy (UL) powstał w Rödding (Szlezwik) wg projektu N.F. Grundtvega, twórcy idei Uniwersytetu Ludowego. Od końca XIX wieku rozpowszechnił się w wielu krajach, główni…") |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 2: | Linia 2: | ||
== Historia == | == Historia == | ||
=== Powstawanie pojęcia uniwersytetu ludowego === | |||
Pierwszy Uniwersytet Ludowy (UL) powstał w Rödding (Szlezwik) wg projektu N.F. Grundtvega, twórcy idei Uniwersytetu Ludowego. Od końca XIX wieku rozpowszechnił się w wielu krajach, głównie jednak skandynawskich. W Polsce w latach 1905–1914 ideę UL początkowo realizowały szkoły i kursy rolnicze dla młodzieży wiejskiej tylko w Królestwie Polskim: od 1900 roku w Otrębusach k. Warszawy (późniejsza nazwa Pszczelin), Kruszynku w pow. włocławskim (od 1904/1905), Gołotczyźnie w pow. ciechanowskim (1909), Bratnem k. Ciechanowa (1913), Sokołówku k. Ciechanowa (1909). W międzywojniu ideę tę realizowały Uniwersytety np. w Szycach pod Krakowem (od 1924), Gaci Przeworskiej i Głuchowie, pow. Skierniewice, Sokołówku (1927) oraz w wielu innych miejscowościach. | Pierwszy Uniwersytet Ludowy (UL) powstał w Rödding (Szlezwik) wg projektu N.F. Grundtvega, twórcy idei Uniwersytetu Ludowego. Od końca XIX wieku rozpowszechnił się w wielu krajach, głównie jednak skandynawskich. W Polsce w latach 1905–1914 ideę UL początkowo realizowały szkoły i kursy rolnicze dla młodzieży wiejskiej tylko w Królestwie Polskim: od 1900 roku w Otrębusach k. Warszawy (późniejsza nazwa Pszczelin), Kruszynku w pow. włocławskim (od 1904/1905), Gołotczyźnie w pow. ciechanowskim (1909), Bratnem k. Ciechanowa (1913), Sokołówku k. Ciechanowa (1909). W międzywojniu ideę tę realizowały Uniwersytety np. w Szycach pod Krakowem (od 1924), Gaci Przeworskiej i Głuchowie, pow. Skierniewice, Sokołówku (1927) oraz w wielu innych miejscowościach. | ||
Celem Uniwersytetu Ludowego było rozbudzenie twórczych sił chłopów; najliczniejszej części narodu, jej aktywizacja społeczno-kulturalna, polityczna i gospodarcza, walka o należne miejsce tej warstwy w państwie. | Celem Uniwersytetu Ludowego było rozbudzenie twórczych sił chłopów; najliczniejszej części narodu, jej aktywizacja społeczno-kulturalna, polityczna i gospodarcza, walka o należne miejsce tej warstwy w państwie. | ||
Do 1939 ok. 20 Uniwersytetów Ludowych w Polsce nie posiadało jednolitej struktury organizacyjnej. Podobnie było początkowo w 1945 roku. Wówczas na obszarze województwa warszawskiego żywiołowo, samorzutnie powstało 6 Uniwersytetów (w Polsce, w szczytowym okresie 70). Burzliwy ich rozwój możliwy był dzięki finansowej pomocy państwa i przyznaniu im tzw. resztówek parcelowanych majątków. Organizacyjnie powiązane były z [[Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych Rzeczypospolitej Polskiej|Towarzystwem Uniwersytetów Ludowych Rzeczypospolitej Polskiej]] (TUL-RP), które udzielało im opieki pedagogicznej. I Walny Zjazd TUL odbył się w Pabianicach (11-13 października 1945). Grójeckie reprezentowali na nim Władysław Radwan z Zalesia i Hanna Sadowska z | Do 1939 ok. 20 Uniwersytetów Ludowych w Polsce nie posiadało jednolitej struktury organizacyjnej. Podobnie było początkowo w 1945 roku. Wówczas na obszarze województwa warszawskiego żywiołowo, samorzutnie powstało 6 Uniwersytetów (w Polsce, w szczytowym okresie 70). Burzliwy ich rozwój możliwy był dzięki finansowej pomocy państwa i przyznaniu im tzw. resztówek parcelowanych majątków. Organizacyjnie powiązane były z [[Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych Rzeczypospolitej Polskiej|Towarzystwem Uniwersytetów Ludowych Rzeczypospolitej Polskiej]] (TUL-RP), które udzielało im opieki pedagogicznej. I Walny Zjazd TUL odbył się w Pabianicach (11-13 października 1945). Grójeckie reprezentowali na nim Władysław Radwan z Zalesia i Hanna Sadowska z Uniwersytetu Ludowego w Głuchowie. | ||
=== Założenie Uniwersytetu Ludowego w Głuchowie === | |||
Uniwersytet Ludowy w Głuchowie założony został przez Towarzystwo Uniwersytetów Ludowych Rzeczypospolitej Polskiej, Oddział w Grójcu w 1945 roku. Mieścił się on w szesnastopokojowym, skanalizowanym, zelektryfikowanym pałacu Czekanowskich, we wsi [[Głuchów]], ok. 4 km od [[Grójec|Grójca]], 40 km od [[Warszawa|Warszawy]]. Do Uniwersytetu Ludowego należało 77 ha ziemi, w tym 37 ha stawów rybnych, 10,8 ha ziemi ornej, 4 ha łąk, park, mały młyn wodno-turbinowy. | |||
Organizacja Uniwersytetu w Głuchowie trwała ok. 4 miesiące; działalność rozpoczął 1 października 1945; kierował nim [[Władysław Kołodziejek]], nauczyciel i działacz ruchu ludowego oraz Hanna Sadowska z Góry nad Pilicą (zastępca). Ponadto pracowali tu: [[Wacław Pawlak]], członek Polskiej Partii Socjalistycznej, a później także Teofil Papaj, nauczyciel, były żołnierz Batalionów Chłopskich. | Organizacja Uniwersytetu w Głuchowie trwała ok. 4 miesiące; działalność rozpoczął 1 października 1945; kierował nim [[Władysław Kołodziejek]], nauczyciel i działacz ruchu ludowego oraz Hanna Sadowska z Góry nad Pilicą (zastępca). Ponadto pracowali tu: [[Wacław Pawlak]], członek Polskiej Partii Socjalistycznej, a później także Teofil Papaj, nauczyciel, były żołnierz [[Bataliony Chłopskie|Batalionów Chłopskich]]. | ||
=== Kursy === | |||
Początkowo zorganizowano półroczny kurs męski (od 1 października 1945 do 17 kwietnia 1946), jego uczestnikami byli słuchacze z powiatu grójeckiego. Przez cztery następne miesiące budynek Uniwersytetu udostępniony został grójeckiemu oddziałowi [[Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci|Chłopskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci]], które urządziło w nim [[Dom Dziecka Wiejskiego]]. | Początkowo zorganizowano półroczny kurs męski (od 1 października 1945 do 17 kwietnia 1946), jego uczestnikami byli słuchacze z powiatu grójeckiego. Przez cztery następne miesiące budynek Uniwersytetu udostępniony został grójeckiemu oddziałowi [[Chłopskie Towarzystwo Przyjaciół Dzieci|Chłopskiego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci]], które urządziło w nim [[Dom Dziecka Wiejskiego]]. | ||
| Linia 42: | Linia 46: | ||
Uniwersytet starał się nawiązać współpracę z miejscową ludnością. Nie było to łatwe, gdyż wieś w większości zamieszkiwała służba folwarczna. Najchętniej przychodziła ona na zabawy i przedstawienia kukiełkowe. Drugi kurs wystawił dramat ludowy Sewera (Ignacego Maciejowskiego) i Tadeusza Micińskiego - ''Marcin Łuba''. Aby pozyskać miejscową młodzież Uniwersytet i Szkoła Powszechna zorganizowały wieczorowy kurs dokształcający. Słuchacze kursów zorganizowali kółko samokształceniowe (12 osób), a samorząd przejął gospodarstwo domowe oraz eksperymentalnie założył spółdzielczy sklep bez sprzedawcy. Słuchacze uczestniczyli w wycieczkach po powiecie grójeckim, zapoznawali się z pracą samorządu powiatowego (Starostwa), z działalnością spółdzielni spożywczych, zwiedzali [[Muzeum Ornitologiczne w Turowicach]] oraz m.in. odbyli dłuższą wycieczkę do Krakowa, na Górny Śląsk i do Wrocławia. | Uniwersytet starał się nawiązać współpracę z miejscową ludnością. Nie było to łatwe, gdyż wieś w większości zamieszkiwała służba folwarczna. Najchętniej przychodziła ona na zabawy i przedstawienia kukiełkowe. Drugi kurs wystawił dramat ludowy Sewera (Ignacego Maciejowskiego) i Tadeusza Micińskiego - ''Marcin Łuba''. Aby pozyskać miejscową młodzież Uniwersytet i Szkoła Powszechna zorganizowały wieczorowy kurs dokształcający. Słuchacze kursów zorganizowali kółko samokształceniowe (12 osób), a samorząd przejął gospodarstwo domowe oraz eksperymentalnie założył spółdzielczy sklep bez sprzedawcy. Słuchacze uczestniczyli w wycieczkach po powiecie grójeckim, zapoznawali się z pracą samorządu powiatowego (Starostwa), z działalnością spółdzielni spożywczych, zwiedzali [[Muzeum Ornitologiczne w Turowicach]] oraz m.in. odbyli dłuższą wycieczkę do Krakowa, na Górny Śląsk i do Wrocławia. | ||
=== Likwidacja Uniwersytetu Ludowego === | |||
Od 1949 roku władze państwowe systematycznie rozwiązywały Uniwersytety Ludowe w kraju. Uniwersytet w Głuchowie zlikwidowano dopiero w lipcu 1951, jego kierownictwo zorganizowało w całej jego działalności siedem kursów, które ogółem ukończyło ok. 200 słuchaczy. Po rozwiązaniu Uniwersytetu Ludowego Zarząd Wojewódzkiego Związku „Samopomocy Chłopskiej" w Warszawie prowadził w Głuchowie szkolenie pracowników kultury. Obecnie (stan na 1998) w gmachu byłego Uniwersytetu Ludowego znajdują się Publiczna Szkoła Podstawowa i mieszkania dla nauczycieli. | Od 1949 roku władze państwowe systematycznie rozwiązywały Uniwersytety Ludowe w kraju. Uniwersytet w Głuchowie zlikwidowano dopiero w lipcu 1951, jego kierownictwo zorganizowało w całej jego działalności siedem kursów, które ogółem ukończyło ok. 200 słuchaczy. Po rozwiązaniu Uniwersytetu Ludowego Zarząd Wojewódzkiego Związku „Samopomocy Chłopskiej" w Warszawie prowadził w Głuchowie szkolenie pracowników kultury. Obecnie (stan na 1998) w gmachu byłego Uniwersytetu Ludowego znajdują się Publiczna Szkoła Podstawowa i mieszkania dla nauczycieli. | ||
| Linia 47: | Linia 52: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
[[Kategoria:Szkoły]] | |||