Dziennik Urzędowy Powiatu Grójeckiego (II wojna światowa)
„Amtliches Kreisblatt Für Den Kreis Grojec. Dziennik Urzędowy Powiatu Grójeckiego” – nieregularne czasopismo formatu 30 x 21,5 cm wydawane przez Starostę (Kreishauptmanna) w celu publikowania przepisów o charakterze normatywnym (zarządzeń, rozporządzeń, obwieszczeń, zawiadomień, ogłoszeń starosty, gubernatora warszawskiego i Rządu Generalnego Gubernatorstwa). Od 1942 zamieszczano też w nim artykuły zmierzające do usprawnienia zarządzania powiatem. W 1940 pismo zmieniło tytuł na: „Amtliches Mittelungsblatt des Kreishauptmanns in Grojec. Distrikt Warschau Generalgouvernement. Dziennik Urzędowy Starosty Pow[iatu] Grójeckiego Okręgu Warszawskiego Gen[eralnej] Gub[erni]”. Tytuł i treść odbijane były w języku niemieckim i polskim. Pierwszy numer ukazał się w lutym 1940 r. W bibliotekach krajowych znane są trzy z 1940 (nr 1, 3, 4), dwa z 1941 (nr 5, 6), cztery z 1942 (nry 1-4). W latach 1940-1941 każdy numer miał swoją paginację (4-8 stron), od 1942 były zszywane; pismo posiadało ciągłą numerację stron (1-50). Jednorazowy nakład wynosił w 1942 od 700 do 730 egzemplarzy. Drukowano je w Staatsdruckerei Warschau.
Pismo wydawane było, aby szybko zapoznać burmistrzów, wójtów, sołtysów, policję, organizacje gospodarcze, a przez nich ludność z zarządzeniami władz niemieckich, które należało natychmiast wcielić w życie. W zasadzie zarządzeń i aktów normatywnych nie ogłaszano w inny sposób. Pismo związane było ściśle z działalnością i potrzebami okupacyjnych władz administracyjnych, miało zapewnić szybką łączność z urzędami gminnymi, które zawarte w nich zarządzenia musiały natychmiast ogłosić ludności w sposób przyjęty na ich obszarze.
Gminy były zobowiązane prenumerować „Dziennik” na własny koszt, posterunki policyjne otrzymywały go ze starostwa. Publikowane rozporządzenia regulowały: dostawy kontyngentów (zbóż, mięsa, ziemniaków), zbieranie ziół, zasady ochrony lasów, rejestrowanie pojazdów mechanicznych, rowerów, pojazdów konnych, przestrzeganie higieny, ceny maksymalne na różne produkty, materiały, wyroby.
„Dziennik” stanowi jedno z ważniejszych źródeł wiedzy o polityce okupacyjnych władz niemieckich wobec społeczeństwa polskiego i jego gospodarki.
Bibliografia
- Zdzisław Szeląg, Amtliches Kreisblatt Für Den Kreis Grojec. Dziennik Urzędowy Powiatu Grójeckiego, [w:] Słownik wiedzy o Grójeckiem - zeszyt szósty, Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza - oddział w Grójcu, 1997, s. 1–2 - na podstawie źródeł:
- Egzemplarz w Bibliotece Narodowej, sygn. P. 77. 179 A, P. 77. 180 A;
- Archiwum Akt Nowych w Warszawie, sygn. 275.